Marisol Iparragirreri erdi-askatasuneko erregimena ukatu dio epaileak

Marisol Iparragirre Anboto ETAko presoari martxotik zuen erdi-askatasuneko erregimena ukatu egin dio Jose Luis Castro Auzitegi Nazionaleko Espetxe Zaintzako Ataleko epaileak. Lo egitera joaten zen espetxera, aste barruan eta asteburuetan. Gaur jakin den ebazpenaren ondorioz, espetxean gelditu beharko du. Neurri bera ezarri diote Juan Ramon Carasatorre presoari. 

Bi kasuetan, espetxeetako araudiko 100.2 artikulua ez ezartzea eskatzen du autoak, eta neurri hori moldatzea, "bidegabe" erabiltzen ari direlakoan. Epaileak iritzi dio erdi-askatasunak "espektatiba faltsuak" eragiten dizkiela presoei, eta "ezinegona", biktimei zein herritarrei.  

Iparragirreri dagokionez, leporatu zizkioten delituen "larritasuna" gogora ekarri ditu epaileak, eta nabarmendu du zigorraren (30 urteko espetxe-zigorra) hiru laurdenak laster beteko dituela, 2027an. Nolanahi ere, 2034ra arte ez du zigorra beteta izango. 

Halaber, bere arrazoietan, magistratuak azaldu du espetxe-zigorra malgutzea "salbuespenezko neurria" dela, eta ondo "justifikatu" behar dela, preso bakoitzaren ibilbide zehatza kontuan hartuta. 

Iparragirreren espetxe-txostenek haren "jarrerak bilakaera positiboa" izan duela ere badio autoak. Besteak beste, delituak aitortzea, ezarritako kalte-ordainak ordaintzea, indarkeria gaitzestea eta biktimei barkamena eskatzea aipatzen dira autoan. Nolanahi ere, gaineratzen da epaitegiek ez diotela baimenik izan, eta ezin dela haren bilakaeraren gaineko baloraziorik egin. 

Hala, Fiskaltzaren irizpidea ontzat eman du Castro epaileak. Ministerio Fiskalak Anbotori Eusko Jaurlaritzak emandako erdi-askatasuneko erregimenaren aurka egin zuen, eta Espetxe Zaintzako Epaitegi Zentralari Espetxe Araudiaren 100.2 artikuluaren aplikazioa berrikusteko eskatu zion. 

Castroren arabera, Jaurlaritzak bere erabakian ez zuen azaldu zer dela eta ez zituen ezarri presoen gradu progresioetarako legediak ezartzen dituen "mekanismo juridikoak". 

Carasatorreren kasuan, epaileak zehazten du espetxeko zuzendaritzak alde bakarrez erabaki zuela presoari 100.2 artikulua ezartzea, alegia, kartzelako zigor batzordeak ez zuela proposatu ere egin.

Jaurlaritza: "Ez dago legez kanpoko jardunik"

Eusko Jaurlaritzak "errespetua" agertu du erabakiaren aurrean, eta uste du Zuzenbide Estatuak dituen "berme mekanismoen" barruan kokatzen dela. 

Halere, Justizia eta Giza Eskubideen Sailak argi du erdi-askatasuna ezartzeko bere erabakia "legezkoa" izan dela. Zehaztu dutenez, aipatutako artikulua ezartzerakoan irizpideen "ponderazio ezberdina" dago auziaren muinean. 

Jaurlaritza "egungo legedia ezartzen" ari dela gaineratu dute. 

Sareren erreakzioa

Sarek gogor kritikatu du Marixol Iparragirre eta Juan Ramon Karasatorre euskal presoei espetxe araudiaren 100.2 artikulua aplikatzeari uko egin dion ebazpen judiziala. Herritarren sarearen arabera, "justiziarekin zerikusi gutxi duen eta mendekuarekin zerikusi handia duen" jarrera islatzen du erabakiak, esparru judizial, politiko eta mediatikoetatik bultzatua.

Herritarren sarearen arabera, gainera, "lobby mediatiko"en presioak daude, eta presio horiek eragina dute horrelako erabakietan, espetxe-eremuan neurri arruntak aplikatzea eragozten baitute.

Covite

Kolektiboak azpimarratu du auto judizialek berresten dutela 100.2 artikulua salbuespenezko neurria dela, eta ezin dela erabili terrorismoagatik kondenatutako pertsonen espetxe-erregimena malgutzeko ohiko bide gisa. Ildo horretan, azpimarratu du hori aplikatzeko justifikazio indibidualizatua eta tratamendu-programa espezifiko bat egon behar dela, eta baldintza horiek, ebazpenen arabera, ez zirela betetzen kasu horietan.

COVITEk gaineratu du, ebazpen judizialek bere ustez hartu behar ez ziren administrazio-erabakiak zuzentzen dituztela. Kolektiboaren ustez, kasu horietan 100.2 artikulua erabiltzeak motibazio nahikoa ez izatea eta ezohiko aplikazioa dakar, beharrezko lege-babesik gabe.