EAEko Autonomia Estatutua

Ostiral honetan gauzatu diren bost eskualdaketez harago, Autonomia Estatutuak aitortutako beste 15 transferentzia falta ditu EAEk. Eskumenen nahas-mahasean ez galtzeko, honatx egin gabekoen zerrenda gaurkotua. 

Gernikako Estatutua zaharkituta geratu dela dio Euskal Herria Bilduk, edukirik barik. Horregatik, subiranotasunean jauzi bat eman behar dela esan du Pello Otxandianok.

Maitane Ipiñazar EAJko Euzkadi Buru Batzarreko idazkariak "negoziatzeko modua aldatzeko" deia egin dio Espainiako Gobernuari, "ez delako egokia", eta negoziazio "ordenatuagoa" egitearen alde egin du.

Eusko Jaurlaritzako Gobernantza, Administrazio Digital eta Autogobernu sailburua "lasaiago" agertu da iaz adostutako bost eskumenak transferituta, eta gainerakoak negoziatzen jarraituko dutela azpimarratu du. Ez du uste Sanchezen gobernuarekin itxiko dituzten azken eskumenak izango direnik; nolanahi ere, "kezka" azaldu du balizko gobernu aldaketa batek negoziazioa zailduko lukeelako, batez ere tartean eskuin-muturra egonda.

"Pozik gaude akordioa posible izan delako, nahiz eta nazionalismoak tentsio artifiziala sortu, errealitatearen irudi distortsionatua eskaintzeko asmoz", deitoratu du Eneko Andueza PSE-EEko idazkari nagusiak.

Bilera ostean azaldu dutenez, Eusko Jaurlaritzak 2027ko urtarrilaren 1etik aurrera kudeatuko ditu langabeziagatiko subsidioak, Gizarte Segurantzaren prestazio ez-kontributiboak eta Eskola Asegurua; Itsas Salbamenduko lanak aurtengo urriaren 1etik aurrera hartuko ditu bere gain, Maria Ubarretxena Eusko Jaurlaritzako bozeramaileak ostiral honetan iragarri duenez.

Hala, Gasteizko Gobernuaren esku geratuko dira langabezia-prestazioen, Gizarte Segurantzako familia-prestazio ez-kontributiboen, Itsas Salbamenduaren, Eskola Aseguruaren eta Barakaldoko Makineriaren Egiaztapen Zentroaren gaineko eskumenak. 

PSE-EEko buruak jeltzaleei aurpegiratu die EBBko presidenteak egindako adierazpenak, "akordioa lortzeko saiakera baino gehiago mehatxua" iruditu baitzitzaion.

Pello Otxandianok positibotzat jo du "euskal herritarrok gure egunerokoan eta herritarren ongizatean eragina duten gaiei buruz erabakitzeko dugun gaitasuna handitzen duen guztia". 

Maria Ubarretxena Gobernantza, Administrazio Digital eta Autogobernuko sailburu eta Eusko Jaurlaritzaren bozeramaileak gogorarazi duenez, oraindik gai batzuk negoziatzeke daude, baina azpimarratu du ezin direla beti erlojuaren kontra lanean aritu. "Seriotasuna eta negoziazioei bestela ekitea eskatzen dugu", gaineratu du Ubarretxenak.

Maria Ubarretxena Eusko Jaurlaritzaren bozeramaileak baieztatu duenez, bilera bihar egingo dute, 10:30ean, Madrilen, Espainiako Gobernuarekin bi egunez harremanetan egon ostean.

Laura Garrido Alderdi Popularrak Eusko Legebiltzarrean duen bozeramaileak Euskadi Irratian adierazi duenez, Aitor Esteban EAJren EBBko presidenteak Espainiako Gobernuari egindako ohartarazpenak "beste antzezpen bat" dira, EAJ PSOEren "menpe" dagoelako eta ez omen duelako "ezer egingo".

Radio Euskadin gaur egindako elkarrizketan Eusko Jaurlaritzako sailburu ohiak adierazi duenez, transferentziei buruzko negoziazioek aurrera egitea espero du, eta ziurtatu du ez dela "presa" kontua, Gernikako Estatutua "nahitaez bete beharreko" Lege Organikoa baita, 45 urte dituena dagoeneko. "Bada garaia hitzartutakoa betetzeko", baieztatu du. 

Gaur 2026ko urtarrilak 15 erabakiko du Jaurlaritzak Transferentziako Batzorde Mistoaren biharko bilerara joateko baldintzak betetzen ote diren; Osakidetzako medikuek bigarren greba eguna izango dute, atzokoaren ondotik, estatutu propioa eskatzeko; eta Hego Euskal Herriko nekazari eta abeltzainek traktore-martxa egingo dute Biriatu aldera. 

Transferentzien Batzorde Mistoa bihar da biltzekoa. Aurretik, transferentzien eskualdaketa sinatzeko "beharrezko bermeak" betetzen ote diren aztertuko dute lehendakariak eta sailburuak. EITBk jakin duenez, "akordio batera iristeko etengabeko harremanak" izaten ari dira, eta "aurrerapausoak" eman dira.

Baikor agertu da buruzagi sozialista, eta uste du etzi bost eskumenak eskualdatzea izenpetuko dela. Ukatu egin du Espainiako Gobernua emandako hitza urratzen ari dela. 

Nerea Kortajarena EH Bilduren legebiltzarkide eta Programa idazkariak Euskadi Irratian adierazi duenez, "puntu honetara iritsita, argi geratzen da herritarren ongizatea eta eskubideak bermatzeko behar dugun instrumentu potenteena estatus politiko berri bat litzatekeela".

Horregatik, Maria Ubarretxena bozeramaile eta Gobernantza, Administrazio Digital eta Autogobernuko sailburuak seriotasuna eskatu dio Espainiako Gobernuari, eta bi gobernuen artean uztailean sinatutako akordio instituzionalak errespetatzeko. Gainera, adierazi du Eusko Jaurlaritza prest dagoela "azken unera arte" lan egiteko eta akordio bat lortzeko "beharrezkoak diren" orduetan.

"Baikorrak izaten saiatuko gara, baina besoak gurutzatuta ez gara geratuko", adierazi du Estebanek. Gainera, azpimarratu du ostiralean eskualdaketak itxi ezean, EAJk Espainiako Gobernuarekiko duen jarrera "ez da berdina izango". "Espainiako Gobernua berehala ohartuko da", esan du jeltzaleen buruak.

Lander Martinez Kongresuko Sumarren diputatuak bi gobernuen artean egindako "lan guztia" baloratu du, eta EAJk hori aitortzea espero du. "Ez dut uste egoerak koalizio-gobernu aurrerakoi bat arriskuan jartzeko adinako larritasunik duenik, ondoren zer etorriko den jakinda", adierazi du.