Lan eta gizarte prekarietatearen aurka atera da ELA Hego Euskal Herriko hiriburuetan
Lan eta gizarte prekarietatearen salaketa dute ardatz igande honetan, ELAk deituta, Hego Euskal Herriko hiriburuetan izan diren manifestazioek; maiatzaren lehena dela eta, Langileen Nazioarteko Eguna.
Sindikatuak azpimarratu du "ezinbestekoa" dela langileen antolakuntza, eta "inoiz baino garrantzitsuagoa, soldatak KPIaren gainetik igotzea".
Bilbon, Donostian eta Iruñean, 11:30ak aldera abiatu dira martxak, "Borrokan ari gara" lelopean. Gasteizkoa, berriz, apur bat beranduago atera da, eguerdiko 12:00etan.
Lakuntza: "Enpresei zergak jaistea da arazoa, ez soldatak igotzea"
Mitxel Lakuntza ELA sindikatuko idazkari nagusiak Eusko Jaurlaritza kritikatu du Bilbon egindako ekitaldian, sindikatuei KPIarekin bat datozen soldata igoerak aldarrikatzeari uko egiteko eskatu izanagatik. Berretsi duenez, "arazoa ez da soldatak igotzea, enpresei zergak jaistea baizik".
"Azken hamarkadan, erosahalmenaren % 10 galdu dugu -% 17, sektore publikoan- enpresek mozkin historikoak aitortu bitartean, eta pobretze estrategia horren parte izateko eskatzen digute orain, duela bi hamarkadatik aberastasuna okerrago banatzen den gizarte batean", gaitzetsi du.
Lakuntzak baietsi duenez, EAE da "enpresa handiek" zerga gutxien ordaintzen duten erkidegoetako bat, "hobari eta salbuespenen artean". Nabarmendu du enpresa handi horiek "gobernuek baino gehiago agintzen" dutela, eta botere publiko horiek ez direla interes orokorrak defendatzeko "gai".
Testuinguru horretan, "mozkin historikoak eskuratu bitartean herritarrei argi eta garbi iruzur egiten dieten" enpresa energetikoak salatu ditu, eta adierazi du Gobernuek "iruzur hori baimentzen" dutela, "espekulatzaileak eta iruzurgileak euren lekuan ipini ordez".
"Enpresei zergak jaisteak eta soldatak ez igotzeak helburu bakarra lortzen du: desberdinkeria eta pobrezia areagotzea", esan du.
Prekarietatea ere izan du hizpide Lakuntzak. Nabarmendu duenez, Hego Euskal Herrian 541.600 langile daude egoera prekarioan -311.000 emakume-, eta ziurtatu du ELAk lehentasun gisa duela prekarietate hori desagerraraztea. Helburu hori, dioenez, "ez da gai-zerrendarik ere ez duten gizarte elkarrizketarako mahaietan denbora galduz lortzen. Greba, jendea antolatu eta biltzea, tresnarik onena da egun prekarietatea desagerrarazteko".
ELAko liderrak Ukrainako gerra eta "gainerako gerra ahaztuak" aipatu ditu eta, bake akordioa aldarrikatu ondoren, errefuxiatu "guztiak" gogorarazi ditu, "gerraren, errepresioaren zein pobreziaren biktimak".
Iruñeko manifestazioa
Iruñearen kasuan, Gurutze plazatik atera da manifestazioa, Udal plazan amaitzeko. Ibilbide osoan zehar, bertaratutakoek askotariko leloak oihukatu dituzte, besteak beste; "ez da dirurik falta, lapurrak soberan dira", "gastu militarrak eskola eta ospitaleetarako" edo "borroka da bide bakarra".
Soldatak eta berdintasuna areagotzeko eskatu dute pankarta ugarik, prekarietatearen aurka azaldu dira beste asko, eta Administrazioko behin-behinekotasunari buruzko mezuak ere izan dira.
Imanol Pascual Nafarroako ELAko koordinatzaileak Ukrainako gerra eta Palestina, Yemen edo Saharakoak bezalako "gerra ahaztuak" gaitzesi ditu, hedabideen aurrean egindako adierazpenetan.
Lakuntzaren ildo beretik, sindikalistak salatu du bai gobernuak bai patronalak "ez dela soldatak igotzeko unea" esaten ari zaizkiela langileei. Haren aburuz, "iruzur handia" da hori, izan ere, "elektrikek eta IBEX 35eko enpresek mozkin historikoak izan dituzte 2021an; horrek esan nahi du aberastasuna sortzen ari dela".
"Aberastasun hori nola banatu da orain aurpegiratu beharreko eztabaida", adierazi du Pascualek, eta azpimarratu du bi bide daudela horretarako, "fiskalitatea eta negoziazio kolektiboa".
Zure interesekoa izan daiteke
Trumpek petrolioaren merkatua kontrolatu nahi du, adituen arabera
Venezuela munduko petrolio-potentzia izan daiteke laster, nazioarteko enpresei lizentziak emanez gero, Trumpek aurreikusi bezala. Hala ere, urre beltza ez da helburu bakarra; izan ere, Latinoamerikako herrialdeak mineral, gas natural, nikel eta koltan erreserba handiak ere baditu.
Euriborra % 2,267ra igo da abenduan, baina jaitsi egin da urteko bilakaeran, Espainiako Bankuaren arabera
Martxotik izan duen tasarik altuena lortu du urte amaieran. Hala ere, urteko beherakadari esker, urtero berrikusten diren hipoteka aldakorren kuotak merkatuko dira, nahiz eta aurreko hilabeteetan baino apalago.
Autoen salmenta % 16,4 handitu da Euskadin 2025ean, baina dieselen salmentak % 45 murriztu dira
Abenduan, matrikulazioak % 5,7 murriztu dira Euskadin, 2.728 autoraino. Horien artean, 448 gasolina-auto (-%32,9) eta 65 diesel-auto (-%49,2). Beste erregaienak, berriz, % 5,58 handitu dira, 2.215 unitateraino.
Guggenheim Bilbaok 1,3 milioi bisitari baino gehiagorekin itxi du 2025a
Museoak 3.660 bisitari gehiago izan ditu, 2024ko datuekin alderatuta, eta bertaratutakoen % 90 atzerritik etorritakoak izan dira.
Eusko Jaurlaritzak 928.000 euro bideratuko ditu Euskadiko mahastiak modernizatzeko
Dirulaguntzak 105 hektarea baino gehiago berregituratzen eta birmoldatzen lagunduko du, "mahastizaintza- eta ardogintza-sektorearen lehiakortasuna eta iraunkortasuna hobetzeko".
Alokairuko etxebizitzen prezioa % 3,8 igo da Euskadin 2025ean, eta % 5,6 Nafarroan
Azken urtean, alokairuko etxebizitzen hileko errentek gora egin dute Hego Euskal Herria osoan. Nafarroa igo dira gehien (% 5,6), ondoren Bizkaia (% 4,5), Araba (% 4) eta, azkenik, Gipuzkoa (% 1,9). Batez besteko prezioaren koadroan, zerrendak bueltaerdi ematen du eta eta Gipuzkoa dago prezio-gailurrean (16,4 euro/m2); ondoren, Bizkaia (14,7 euro/m2), Araba (12,1 euro/m2) eta Nafarroa (11,1 euro/m2).
Talgok Uzbekistanen duen kontraturik handiena ziurtatu du, 80 milioikoa
Konpainiak hamar urteko akordioa sinatuko du herrialdeko trenbideen enpresa publikoarekin, sei Talgo 250 trenen mantentze integrala egiteko.
40 urte Espainia eta Portugal EEEn sartu zirenetik
Gaur 40 urte, 1986ko urtarrilaren 1ean, Espainia eta Portugal Europako Ekonomia Erkidegoan sartu ziren, gaur egungo Europar Batasunean. Zer ekarri zuen aldaketa horrek Euskadin? Nola bizi izan zen prozesua?
Bizkaiak 13.000 zergadun berri baino gehiago ditu Batuz sistema ezarri zenetik
Kontrol fiskal integraleko sistemak 69 929 pertsona eta erakunde ditu jada, iruzurraren aurkako borroka indartuz eta zergadunei laguntza erraztuz.
2026an, zer garestituko da, zer merkatu?
Urtea hastearekin batera eguneratu dituzte hainbat produktu eta zerbitzuren prezioak. Zenbait salneurriren kasuan, hala nola elikagaiena edo etxebizitzena, zaila da aurreikuspenak egitea, baina beste batzuen gorabeherak jakinak dira. Honatx azken horien laburbilduma.