Adifen, Renferen eta CAFen akats ugari agerian utzi ditu 'tuneletan sartzen ez ziren' trenen ikuskaritzak

Garraio Ministerioak, Kantabriara eta Asturiasera zuzendutako, galiboa ez betetzeagatik 'tuneletan sartzen ez ziren' trenen eskaerarekin lotutako arazoak argitzeko eskatu zuen ikuskaritzaren arabera, hainbat hanka-sartze egin zituzten zerikusia zuten enpresek, Adif eta Renfe publikoek eta CAF pribatuak.

Renfek kontratuaren agiri batzuk argitaratu zituen, tren horien neurriei buruzko informazio okerra jasotzen zutenak; nahiz eta kontratua lortzeko lehian aritu ziren enpresek ezin aurkitu, Ministerioak orain argitaratutako azterketan agertzen denez.

Bestalde, Adifek dokumentazio bat eman zion CAFi 2020ko azaroan, kontratua sinatu aurretik neurriekin arazo bat zegoela agerian utziz. Hala ere, enpresa publiko horrek ez zion funtsezko informazio hori helarazi Renferi, arazo hori ezagutzen ez zuelako.

Horrek esan nahi du, gainera, CAF erabat kontziente zela — edo, gutxienez, hori egiteko dokumentazioa zeukan — kontratua gauzatzeko ezintasunaz, eta, hala ere, 54 egun geroago sinatu zuen, Renferi informazio hori ezkutatuz.

Une horretan, Adifek eta CAFek galiboen arazoa ezagutzen zuten, eta Renfek 2021eko urtarrilean jakin zuen (kontratua sinatuta zegoenean), Trenbide Segurtasuneko Estatu Agentziarekin (AESF) egindako bilera batean. Horren ondorioz, kontratua berehala eten zuen.

Hau da, 2021eko urtarrilean, kontratua sinatu eta hilabete eskasera, alde guztiak jakinaren gainean zeuden, eta, hala ere, ez zieten publikoki jakinarazi, ezta Kantabriako eta Asturiasko agintariei ere, eta Ministerioaren menpeko bi enpresa publikoak izan arren, ezta Raquel Sanchez une horretako ministroari ere.

Baina 2022ko apirilean, Renfe Ministerioko ordezkariekin bildu zen, zehazki Azpiegituretako idazkari nagusi Xavier Floresekin, eta Estatu Idazkaritzako langileekin, une horretan Isabel Pardo de Veraren esku zegoen, eta, hala eta guztiz ere, informazioa ez zen zabaldu.

2023ko otsailera arte ez zen jakitera eman kontratuaren exekuzioa gutxienez bi urtez atzeratuko zela. Hala ere, erkidego horietan zerbitzu publikoari kaltea egina zegoen.

Azterketa horren ondorioz, ikuskaritzak hainbat gomendio egin dizkie tartean dauden enpresa publikoei; besteak beste, CAFek "informazioa ezkutatzeagatik" izan ditzakeen erantzukizunak aztertzeko eskatu dio Renferi.