Txarkuteria jateak minbizia izateko arriskua areagotzen du
Saltxitxak, txorizoa, eta oro har, txarkuteria jateak minbizia garatzeko arriskua areagotzen du, Osasunaren Mundu Erakundearen baitan dagoen Minbiziaren Ikerketarako Nazioarteko Agentziak gaur kaleratu duen txosten baten arabera.
10 herrialdetako 22 adituren arabera, "nahikoa froga" haragi prozesatua kontsumitzeak kolon eta ondesteko minbizia eragiten duela ondorioztatzeko.
Frogak kontuan hartuta, kartzinogenoen lehenengo taldean sartu dute prozesatutako haragia, tabakoa, amiantoa eta diesel motorren kearekin batera. Agentziaren arabera, "gatzunetan jarritako, ondutako, hartzitutako, ketutako edo bestelako prozesuen bidez tratatutako okela da prozesatutakoa".
"Gizabanakoarentzat, prozesatutako okel mota hau jatearen ondorioz kolon eta ondesteko minbizia garatzeko arriskua txikia da oraindik, baina arriskua kontsumitutako haragi kopuruaren araberakoa da. Beraz, ikusita haragi hau jaten duten lagunen kopurua hazten doanez, eragina aipatzeko modukoa da", azaldu du Kurt Straif Agentziako Monografia Programen buruak.
Okela gorria ere, arriskutsua
Okela gorriari dagokionez, 2A taldean sartu dute adituek, hau da, balizko kartzinogenoen artean (minbizia eragiten duten "frogak mugatuak" dira). Kolon eta ondesteko minbizia, pankrea eta prostata minbizia eragin dezakeela ondorioztatu du Osasunaren Mundu Erakundeak, baina maila txikiagoan. Behi, idi, txerri, arkume, zaldi eta ahuntzaren haragia daude okela gorriaren artean.
50 gramo egunean
Agentziaren arabera, egunean 50 gramo haragi prozesatu jateak % 18 handitzen du kolon eta ondesteko minbizia izateko arriskua.
Dena dela, ohartarazi duenez, arrisku maila ez da kategoria berean duten beste substantziek eragindakoa bezain handia. Alegia, txarkuteria kontsumitzea ez da erretzea bezain arriskutsua.
'Global Burden of Disease Project' izeneko txostenean jasotako estimazioen arabera, urtero 34.000 heriotzaren eragile izango litzateke haragi mota hau. Tabakoak milioi bat lagun hiltzen ditu urtero, gehiegizko alkohola kontsumoak, 600.000, eta kutsadurak, 200.000.
Okel gorriari dagokionez, urtean 50.000 lagunen heriotzaren erantzule izan daitekeela iradoki dute adituek.
Zure interesekoa izan daiteke
Gorpu bat agertu da Zaratamoko Arkotxa auzoan, errepide ondoan
Igande arratsaldean aurkitu dute gorpua, abandonatutako hainbat industria-pabiloiren ondoan. Ertzaintzak ikerketa abiatu du gertatutakoa argitzeko.
Israelek "nazioarteko zuzenbidea urratu" duela salatu dute Iruñean
Elkarretaratzean, atxilotutako bi ekintzaileak askatzeko eta ontziei Gazara iristen eta laguntza humanitarioa ematen uzteko eskatu dute, besteak beste.
Putzu handiak egin dira Jundizko industrialdean euriteen ondorioz eta urak trenbidea zein errepideak hartu ditu
Iluntzean Gasteizen bota duen erauntsiak putzu ikaragarriak sortu ditu Jundizko industrialdean. Irun eta Madril lotzen dituen trenbideko zati bat urak hartu du. Industrialdeko errepideak ere hartu ditu urak, eta ibilgailuak kontu handiz igaro behar izan dute bertatik.
1.500 emakumek erasoak jasan dituzte Euskadin martxora arte, % 69,4k bikotekideek edo bikotekide ohiek eragindakoak
Delitu motaren arabera sailkatuta, ugaritu egin da familia barruko indarkeria —ez ditu bikotekideak edo bikotekide ohiak kontuan hartzen—. Guztira, 298 biktima izan dira martxora arte, hau da, aurreko urtean baino % 11,6 gehiago, Emakumearen Euskal Erakundeak (Emakunde) bildutako datuen arabera.
Astelehenean epaituko dute Baionako bestetan Eric Courdyren hilketagatik auzipetutako Jerome Verin boxeolari ohia
2024ko uztailaren 11n, Baionako bestetan, Eric Courdyri eraso egin zion Jerome Verin boxeolari ohiak, eztabaida baten ostean, autobus geraleku batean. Sei egun koman eman ondoren hil zen Courdy.
Foruzaingoak aisiarako bederatzi lokal erregistratu ditu Iruñerriko bost udalerritan
Operazioan, 20 akta ireki dituzte, drogak konfiskatzeagatik, eta hiru pertsona salatu dituzte, erresistentzia eta desobedientzia egotzita, eta beste bi, debekatutako armak eramateagatik.
Muskizen piztutako sutearen ondorioz 40 familia urik eta gasik gabe daude
Udalak behin-behineko komun batzuk jarri dizkie kalean, eta kiroldegira joan behar dute garbitasunetarako. Oinarrizko zerbitzu horiek lehenbailehen berreskuratzeko, buru-belarri ari dira lanean. Sua garajean hasi zen, eta Ertzaintzak gertatukoa ikertzen jarraitzen du.
Astelehen honetan hasiko da Maialen Mazonen ustezko hiltzailearen aurkako epaiketa
Hilaren 15era arte dago programatuta, eta herri epaimahaia osatuko duten herritarrak aukeratuta hasiko da. Akusazioek 45 urteko kartzela zigorra eskatzen dute ustezko hiltzailearentzat, Zigor Kodeak baimentzen duen zigorrik handiena.
Leon XIV.a aita santuak lehendakaria hartuko du Vatikanoan maiatzaren 13an
Egun horretan egingo den audientzia orokorrera gonbidatu du. Eusko Jaurlaritzaren arabera, balio handiko topaketa izango da, eta Euskadik nazioartean duen presentzia instituzionala indartuko du.
72 urteko mendizale bat hil da Serantesen
Bizkaiko mendiaren hegal batean aurkitu zuten hilda, hainbat orduz haren bila aritu ondoren.