Bideo-jokoak eta LGBT kolektiboa: bikote hasiberria
LGBT lesbiana, gay, bisexual eta transexual lagunek nekez irits dezakete oraindik ere bideo-jokoen protagonista izatera. Gizarteak aurrera egin duela ematen badu ere, sexu-identitate diferente duten lagunen oso adibide gutxi ikus ditzakegu bideo-jokoetan. Oraingoz ez, behintzat, aisialdi digital hori ez da gizartearen aniztasunaren isla.
1991. urteko bideo-joko horretan, estereotipoak erabili zituzten pertsonaia homosexualetarako.
Bideo-jokoen industriak 1.000 milioi euroko mozkinak izan zituen Espainiako Estatuan 2015ean, % 8,7 gehiago 2014ko irabaziekin alderatuta, AEVI Bideo-jokoen Espainiako Elkartearen datuen arabera. Gainera, iturri berak dioenez, Estatuko bideo-jokalariek 334 euro gastatu zituzten iaz kontsoletan.
Goranzko joera hartu duen industria horri leporatu egin diote LGBT kolektiboaren aldarrikapenak jaso ez izana. Hala eta guztiz ere, "estereotipoak gandituz doazen adibideak ere agertzen hasi dira", Pulsar Concept euskal enpresan bideo-joko garatzaile den Mikel Calvok adierazi duenez, "bigarren mailako pertsonaietan bada ere".
Gauzak horrela, zenbait bideo-jokoetan posiblea da pertsonaien sexu-identitatea edo generoa aukeratzea, edo "sexu bereko lagunekin amodiozko harremanak izatea, esaterako Mass Effect edo Dragon Age jokoetan". "Horrek erabiltzaile guztiak gogobetetzen ditu", argitu du Calvok.
Mikel Calvo, Pulsar Concept euskal enpresako sortzailea eta Game Designer. Argazkia: Mikel Calvo
MaricCon 2016
Horren harira, hain justu, joan den apirilean MaricCon 2016 jardunaldia egin zuten Bilbon, xede izanik "jolas-aisialdi digitalaren inguruan hausnarketa sustatzea, generoa eta sexu-identitatea abiapuntutzat hartuta". LGBT kolektiboan eta bideo-jokoetan oinarritutako lehen ekitaldia izan da Estatuan, eta Gaymer elkarteak antolatu zuen.
Elkarte horretako kide ere da Calvo, eta jardunaldi horrek izandako harrerarekin oso pozik azaldu da, "bideo-jokoetan aniztasuna eta sexu-identitatea erakustea baitzen helburua", Videojuegos Vascos blogak jaso duenez. Etorkizunari begira, "eremu birtualean egiten dugun lana hitzaldi presentzialekin osatzen jarraitzea espero dugu, LGBTren normalizazioaren mesederako".
MaricCon 2016 ekitaldiaren irudia. Argazkia: Gaymer.es
Sortzaile independenteak, etorkizunerako apustua
LGBT kolektiboko pertsonaiak bideo-jokoetan maizago ikusi ahal izateko, borroka bizian ari dira azken urteetan, eta horretan zeresan handia daukate bideo-jokoak garatzen dituzten enpresa independenteek (indie-ak). Garapen-estudio erraldoiek etekin ekonomiko ahalik eta handiena dute helmuga eta, hori dela eta, gehiengo batentzat zuzendutako bideo-joko kontserbadoreak egin ohi dituzte. Sortzaile indie-ak, berriz, pertsona gutxi batzuk osatutako lantalde txiki izan ohi dira, eta "ikuspuntu pertsonala eta aparta eskaini dezakete", Calvoren hitzetan.
Sormen-askatasun horrek bultzatuta, sortzaile independenteek LGBT kolektiboko gaiak hurbiletik eta egiazkotasun handiagoz landu ditzakete. Horren adibide dira, esaterako, bideojoko-sortzaile Anna Anthropy, "sexu-aldaketa prozesu baten bitartean nola sentitzen zen azaltzeko bideo-jokoa sortu baitzuen"; kasu bera Read Only Memories bideo-jokoarena, "sexualitate anitza duten pertsonaiek osatzen dutelako abentura grafikoa"; edo Fragments Of Him lana, "mutil-laguna hil berri zaion gizonarena egin dezakezulako".
Bideo-joko horretako pertsonaiek euren artean harreman sexualak izan ditzakete, sexu-identitatea edo generoa gorabehera.
Bestalde, LGBT kolektiboko lagunek konpromiso soziala exijitzen diete bideo-joko sortzaileei. "Bideo-jokoak garatzen dituzten enpresen ardura da homofobiarik gabeko guneak sortzea, bertan sexu-aniztasuna eta genero guztiak ordezkatuta egon daitezen, eta horrek ez luke eztabaida handirik eratu behar", azpimarratu du Alfonso Matek Gaymer elkarteko fanzine ofizialean.
Normalizazioaren bide luze horretan, ezinbesteko urratsa izango da "bideo-joko handi batek protagonista gay, lesbiana, bisexuala edo transexuala izatea". Bien bitartean, borroka horren gakoak izango dira sortzaile indie-en ekarpenak eta horren zabalpena, kanal txikien bitartez bada ere. "Gure bideo-jokoak sortu behar ditugu, gure istorioak kontatu ahal izateko", ondorioztatu du Calvok.
Zure interesekoa izan daiteke
Abuztuaren 15ean Maroko eta Ceuta arteko muga berriro zeharkatzeko deia egiten ari dira sare sozialetan
Ceutako Gobernuaren bozeramaileak ziurtatu duenez, Espainiako Gobernuak deialdi horren berri du, eta iragan asteko krisia ez errepikatzeko baliabide nahikoak jartzea espero du.
Uharteko bizilagunak haserre, herriko apaizak Ceutako migrazio-krisiari buruz egindako adierazpenengatik
Uharteko (Nafarroa) biztanleak haserre daude Javier Aizpun herriko parrokoarekin, X sare sozialean (lehengo Twitter) migratzaileak Ceutara iristeari buruz zabaldu zituen mezuengatik. Kritiken ostean, apaizak barkamena eskatu du eta bere kontua ezabatu du. Argitalpenetako batean, apaizak zioen "Rabat bonbardatu" egin behar dela, Marokoren aurkako neurri gogorrak ezartzearen aldeko hainbat mezurekin batera. Aizpunek adierazi zuen, halaber, suarekin erantzun beharko litzaiekeela Ceutan sartzen saiatzen diren migratzaileei, eta Maroko "errekonkistatzea" proposatu zuen, haren hitzetan, "jatorrizko Espainia" berreskuratzeko, Erromatar Inperio garaiko Hispaniari erreferentzia eginez.
Nola ikusiko da eguzki-eklipsea zure herritik? Kontsultatu hemen fenomeno historikoari behatzeko mapak
Ilargiak erabat ezkutatuko du Eguzkia 2026ko abuztuaren 12an: Euskal Herrian 2183. urtera arte ez da berriro ikusiko horrelako fenomenorik. Eguzki-eklipse osoa ilunabarrean hasiko da, eta egunak "bi ilunabar" izango ditu. Eklipsea Orain.eus-en bidez zuzenean jarraitu ahal izango da.
Perez-Iglesias: "Eklipsea ikusiko den lekuetan milioi bat bisitari izango dira"
Eklipsea etxetik gertu eta urrun joan gabe ikusteko gomendioa egin du sailburuak. Milaka betaurreko banatu dituzte iada mugarritzat jo duen fenomenoa ikusteko. Pozik agertu da eklipseak zientzia plazara eramateko balio izan duelako.
Kolon eta ondesteko minbiziaren baheketak erdira murriztu du hilkortasuna Euskadin
Biogipuzkoako eta EHUko ikertzaileak buru ditu ikerketak eta JAMA Network Openen argitaratu dute. Horren arabera, kolon eta ondesteko minbiziaren baheketaren programak % 50 murriztu du hilkortasuna 50 eta 69 urtekoen artean, bi hamarkadatan.
2.200 bat emakumeri eraso die gizon bikotekideak edo bikotekide ohiak, Euskadin, 2026ko lehen seihilekoan
Emakunderen arabera, % 7 igo da 2025aren aldean. Familia barruko indarkeriaren biktimen kopurua % 20 hazi da Araban, eta erasoa jasan duten biktimen kopurua % 10 igo da Gipuzkoan.
Bi pertsona zauritu dira A-8an, trafiko-istripu batean, Muskiz parean, Kantabriarako noranzkoan
Istripua bi kilometroko auto-ilarak eragin ditu. Kantabriarako zirkulazioa 236. irteeratik bideratzen ari da.
Guardia zibil batek bikotekide ohia hil du Llanesen, hura ere agentea
Hilketaren ondoren, ihes egiten saiatu da erasotzailea, eta ahalegin horretan, inguruan zeuden beste agente batzuk tiroka erantzun diote. Bertan zendu da.
Lizarran hildako gizonaren bikotekide ohiak azaldu du indarkeria fisikoa eta psikologikoa pairatu zituela hainbat urtez
Gizona balkoi batetik erorita hil zen, Poliziarengandik ihesi zihoala, azken horiek indarkeria matxistagatik abisua jaso ondoren.
Donostiako Udalak eraso sexisten aurkako Aste Nagusirako kanpaina aktibatu du: puntu morea Boulevardean egongo da
Ane Oyarbide Berdintasun zinegotziak adierazi duenez, "elkarbizitza, errespetu eta askatasun gunea izan behar du Aste Nagusiak, pertsona guztientzat".