Bizitzeko baldintzak dituen planeta bat aurkitu dute
Nazioarteko astronomo talde batek bizitzeko baldintzak eskaintzen dituen planeta bat aurkitu du espazioan. Lurraren pareko planeta bat da, eta Eguzkiaren antzeko beste izar baten inguruan orbitatzen du. Astronomo talde horren arabera, planeta arrokatsu horrek azalean ur likidoa izateko kokapen eta tenperatura egokiak izan ditzake.
Proxima B izena jarri diote, eta eguzki-sistemaz kanpo bizitzeko baldintzak dituzten planeta guztietatik Lurretik hurbilen dagoena izan liteke. Proxima Centauri izarraren inguruan orbitatzen du, eta hamaika egun behar ditu Lurretik gertu dagoen nano gorri horren inguruan buelta oso bat emateko. Proxima Centauri izarra Centaurus konstelazioan dago, eta beste bi izar ditu ondoan, askoz ere distiratsuagoak.
Proxima B planeta, Proxima Centauri izarraren inguruan biran. Ilustrazioa: ESO/M. Kornmesser
Astronomoek 2013. urtean aurkitu zituzten planeta berriaren lehen zantzuak, baina arrasto horiek ez ziren sendoak. Hiru urte geroago, European Southern Observatory (ESO) taldeko astronomoek Proxima B begiztatzea lortu dute, eta, punta-puntako teleskopio handi batzuei esker, behaketa hobeak egin ahal izango dituzte aurrerantzean. Alde horretatik, aurkikuntza horren garrantzia azpimarratu dute astronomoek, unibertsoko beste eremu batzuetan bizitzarik ote dagoen aztertzen lagundu dezakeelako.
Planeta berria aurkitu duen astronomo taldeko kideetako batek, Cristina Rodriguezek, aurkikuntza hori baieztatu du. Horren esanetan, baina, Lurretik 4,2 argi-urtera (40 bilioi kilometro) dago, eta orain arte espazio-ontzi batek inoiz hartu duen abiadura handienean (60.000 km/h), 75.000 urte beharko lirateke bertara heltzeko.
Era berean, Rodriguezek adierazi du mota horretako aurkikuntza garrantzitsuek herritarren irudimena handitzen dutela. Planeta berri horretan bizitzeko baldintzak egon arren, bertako bizitza ez litzatekeela egun ezagutzen dugun mundukoa bezalakoa izango gaineratu du. Dena den, azalean ur likidoa izateko baldintzak bete ditzakeela azaldu du.
Zure interesekoa izan daiteke
Uharteko bizilagunak haserre, herriko apaizak Ceutako migrazio-krisiari buruz egindako adierazpenengatik
Uharteko (Nafarroa) biztanleak haserre daude Javier Aizpun herriko parrokoarekin, X sare sozialean (lehengo Twitter) migratzaileak Ceutara iristeari buruz zabaldu zituen mezuengatik. Kritiken ostean, apaizak barkamena eskatu du eta bere kontua ezabatu du. Argitalpenetako batean, apaizak zioen "Rabat bonbardatu" egin behar dela, Marokoren aurkako neurri gogorrak ezartzearen aldeko hainbat mezurekin batera. Aizpunek adierazi zuen, halaber, suarekin erantzun beharko litzaiekeela Ceutan sartzen saiatzen diren migratzaileei, eta Maroko "errekonkistatzea" proposatu zuen, haren hitzetan, "jatorrizko Espainia" berreskuratzeko, Erromatar Inperio garaiko Hispaniari erreferentzia eginez.
Nola ikusiko da eguzki-eklipsea zure herritik? Kontsultatu hemen fenomeno historikoari behatzeko mapak
Ilargiak erabat ezkutatuko du Eguzkia 2026ko abuztuaren 12an: Euskal Herrian 2183. urtera arte ez da berriro ikusiko horrelako fenomenorik. Eguzki-eklipse osoa ilunabarrean hasiko da, eta egunak "bi ilunabar" izango ditu. Eklipsea Orain.eus-en bidez zuzenean jarraitu ahal izango da.
Perez-Iglesias: "Eklipsea ikusiko den lekuetan milioi bat bisitari izango dira"
Eklipsea etxetik gertu eta urrun joan gabe ikusteko gomendioa egin du sailburuak. Milaka betaurreko banatu dituzte iada mugarritzat jo duen fenomenoa ikusteko. Pozik agertu da eklipseak zientzia plazara eramateko balio izan duelako.
Kolon eta ondesteko minbiziaren baheketak erdira murriztu du hilkortasuna Euskadin
Biogipuzkoako eta EHUko ikertzaileak buru ditu ikerketak eta JAMA Network Openen argitaratu dute. Horren arabera, kolon eta ondesteko minbiziaren baheketaren programak % 50 murriztu du hilkortasuna 50 eta 69 urtekoen artean, bi hamarkadatan.
2.200 bat emakumeri eraso die gizon bikotekideak edo bikotekide ohiak, Euskadin, 2026ko lehen seihilekoan
Emakunderen arabera, % 7 igo da 2025aren aldean. Familia barruko indarkeriaren biktimen kopurua % 20 hazi da Araban, eta erasoa jasan duten biktimen kopurua % 10 igo da Gipuzkoan.
Bi pertsona zauritu dira A-8an, trafiko-istripu batean, Muskiz parean, Kantabriarako noranzkoan
Istripua bi kilometroko auto-ilarak eragin ditu. Kantabriarako zirkulazioa 236. irteeratik bideratzen ari da.
Guardia zibil batek bikotekide ohia hil du Llanesen, hura ere agentea
Hilketaren ondoren, ihes egiten saiatu da erasotzailea, eta ahalegin horretan, inguruan zeuden beste agente batzuk tiroka erantzun diote. Bertan zendu da.
Lizarran hildako gizonaren bikotekide ohiak azaldu du indarkeria fisikoa eta psikologikoa pairatu zituela hainbat urtez
Gizona balkoi batetik erorita hil zen, Poliziarengandik ihesi zihoala, azken horiek indarkeria matxistagatik abisua jaso ondoren.
Donostiako Udalak eraso sexisten aurkako Aste Nagusirako kanpaina aktibatu du: puntu morea Boulevardean egongo da
Ane Oyarbide Berdintasun zinegotziak adierazi duenez, "elkarbizitza, errespetu eta askatasun gunea izan behar du Aste Nagusiak, pertsona guztientzat".
Uharteko parrokoak barkamena eskatu eta sareak utzi ditu
Ohar baten bidez argitu duenez, Iruñeko eta Tuterako elizbarrutia ez dago ados Javier Aizpunek zabaldutako mezuekin, eta aita santuaren hitzak aipatuta, "giza duintasunak pasaporterik ez" duela esan du.