Minbizia esperotakoa baino gehiago ari da hazten Espainian
Espainiar estatuan minbizia “aurreikusitakoa baino gehiago” ari da hazten, izan ere, 247.771 minbizi-kasu (148.827 gizonezkoei dagozkie eta 98.944 emakumezkoei) erregistratu ziren 2015ean. Hala, Espainiako Onkologia Medikoko Elkarteak (SEOM) 2020rako aurreikusita zuena baino mila minbizi-kasu gehiago.
Miguel Marin SEOMeko presidenteak nabarmendu duenez, medikuntzako aurrerapenek gehiago bizi ahal izatea ekarri du. Ildo horretatik, minbizia duten gaixoen erdia baino gehiagok (% 53) sendatzea lortzen dute.
SEOMeko presidentearen arabera, minbizi-kasuak haztea eragin duen arrazoi bat gizartea gero eta zaharragoa dela da. Bere esanetan, zenbat eta gehiago bizi orduan eta arrisku gehiago dago minbizia izateko. Beste faktore batzuk, ordea, minbizi-kasuak areagotzea eragiten dute: tabakoa, alkohola, sedentarismoa eta gizentasuna.
Minbizi motei dagokienez, Espainiar estatuan heste lodikoa da gehien azaldu dena (41.441 minbizi-kasu). Jarraian, prostatakoa (33.370), biriketakoa (28.347), bularrekoa (27.747) eta mazkurikoa (21.093) ageri dira.
Dena dela, adituen esanetan hiru minbizi-kasuetatik bat saihestu daiteke, ohitura onak hartuz: kirola egiteaz gain, oso garrantzitsua da alkohola eta tabakoa alde batera uztea. Gainera, sedentarismoa minbiziaren arriskua handitzen du.
Beste alde batetik, minbiziari aurre egiteko sendagaien gehiegizko prezioen aurrean kezkatuta agertu da SEOMeko presidentea, bere esanetan, gizakiengan duten onurak ezin duelako hori justifikatu.
Halaber, Interneten maiz zabaltzen den informazioa faltsua dela esan du Miguel Marinek, eta adituengana joan beharrean norberak bere kabuz informazioa bilatzea gaixoei kalte handia egin diezaiokeela azpimarratu du.
Zure interesekoa izan daiteke
Posible al da adimen artifizialaren garapena gelditzea?
Adimen artifiziala garatzen duten enpresa nagusietako buruek galga jartzeko eskaria egin dute azken aste hauetan, gizakion kontroletik ihes egiteko arriskua izan dezakeela eta. Baina posible al da? Eta zergatik adierazten dute orain beldur hori? Hainbat aditurekin zalantza hauek argitu ditugu.
Sutea piztu da Derion, Loiuko aireportutik oso gertu
20:30 aldera sutea piztu da Derion, Loiuko aireportutik oso gertu. Sua San Isidro auzoko baso batean piztu da, Aiartza mendian, eta oraingoz ez du eraginik izan aireportuaren funtzionamenduan. Suhiltzaileak lanean ari dira garrak itzaltzeko.
Gizon bat hil da Laidatxu hondartzan (Mundaka)
Gizonezkoa uretatik atera behar izan dute sorosleek, eta suspertzen saiatu diren arren, bertan hil da. Ez dakite zerk eragin duen heriotza.
Aldaketa asteartetik aurrera, eta euria asteazkenerako zein ostegunerako
Astearte goiza eguzkitsua eta beroa izango da, baina iluntzerako aldaketa iritsiko da eta asteazkenean tenperaturek nabarmen egingo dute behera. Euria egingo du bai asteazkenean baita ostegunean ere.
Zaldibiatik Ordiziarainoko bidea oinez egin dute dozenaka ikaslek eta gurasok, eskola garraioa ez kentzea eskatzeko
Iazko ekainean, Hezkuntza Sailak Zaldibiako ikasleen gurasoei jakinarazi zien 2026-27 ikasturtetik aurrera DBH3 eta DBH4ko gazteak eskola-garraiorik gabe geratuko zirela. Emandako arrazoia eskola batetik besterako distantzia izan zen.
Gustuko oporlekua lortzeko itxaropenez gerturatu dira Imsersoko lehen bidaiariak agentzietara
Nafarroan astelehen honetan hasi dira agentziak adinekoei zuzendutako bidaia horien erreserbak kudeatzen. Lehen egun honetan, Imsersorekin lehen aldiz oporretara joango direnek izan dute bidaia eskuratzeko aukera. EAEn asteazkenean hasiko dira.
EHUk urte akademikoa abiatu du, AAren arriskuez jakitun eta "eredu propioa" aldarrikatuz
Joxerramon Bengoetxea errektoreak azpimarratu du auzia ez dela adimen artifiziala "deabrutzea, harekiko erabateko mendekotasuna" saihestea baizik. Finantzaketari dagokionez, Juan Antonio Perez Iglesias sailburuak uste du "egingarria" dela bost urteko epean finantzazioa Europako mailara iristea.
Olarizuk agur esan dio udari, musika, babarrunak eta bertoko produktuak lagun
Iraganeko ohitura da Olarizukoa. Hiria mugatzen zuten mugarriak ikuskatzen hasi ziren agintariak, inguruko herriek lurra lapurtu ez zitzaten. XIX. mendearen erdialdean gertatu zen hori, eta gaur egun erromeria herrikoi bihurtu da tradizioa.
Emakume bat ikerketapean dago, Bilbon adingabe bat bahitzen saiatzeagatik
Adingabea lagunekin ari zen jolasten, eta banku batean eserita zegoen emakume bat hurbildu zitzaien. Senidea zela esanda, adingabea besotik heldu eta berarekin eramaten saiatu zen. Gurasoen lagun batzuek gertatutakoa ikusi zuten, eta adingabeari galdetu zioten emakumea ezagutzen ote zuen.
EHUk uste du lehendakariak ez diola "behar besteko balioa eman unibertsitate publikoari" ikasturte hasierako ekitaldian egoteari muzin eginez
Horixe adierazi du Ixone Fernandez de Labastida Arabako Campuseko errektoreordeak Radio Vitorian egindako elkarrizketa batean, Imanol Pradales lehendakariak ikasturte hasierako ekitaldietan Mondragon, Deustu eta EHU txandakatzeko hartu duen erabakiaren harira.