Botikak eta eguzki-kremen osagaiak arrainetan pilatzen dira, albo-ondorioak eraginez
Haizea Ziarrusta EHUko Kimika Analitikoa Saileko ikerlariak frogatu duenez, botikak eta eguzki-kremen osagaiak itsasora heldu eta arrainetan metatzen dira, animalion metabolismoan albo-ondorioak eraginez.
EHUk ohar bidez gaur zabaldu duen ikerketa lanak "sakon aztertu nahi izan du farmakoak eta zaintza pertsonalerako produktuak arrainetan nola metatu, banatu, metabolizatu edota kanporatzen diren".
Hain zuzen ere, Haizea Ziarrustak Kimika Analitikoa Sailean egindako ikerketan amitriptilina antidepresiboa, ziprofloxazin antibiotikoa eta oxibentzona ultramore-iragazkia arrainetan metatu daitezkeela ikusi du, eta kutsatzaile horiek "plasman, burmuinean eta gibelean albo-ondorioak eragiten dituztela, metabolismoan eragina baitute, organismo mailara hedatzeraino", azaldu du.
Ondorio horietara heltzeko, lehenik eta behin, ikertzaileek hainbat metodo analitiko optimizatu dituzte, "farmakoak eta zaintza pertsonaleko produktuak uretan eta arrainen ehunetan determinatu ahal izateko", zehaztu du ikertzaileak. Metodo horiek erabilita ikertzaileek kutsatzaile horiek Bizkaiko zenbait estuariotan egon badaudela ikusi dute eta arrainetara heltzen direla. Hala ere, "Arrainei nola eragiten dieten kusi nahi izan dugu, haien metabolismoan gertatzen diren aldaketak aztertuz", argitu du Ziarrustak.
Plentziako Itsas Estazioan esposizio-esperimentuak egin dituzte urraburuekin, amitriptilinaren, ziprofloxazinaren eta oxibentzonaren biometaketa nolakoa den ebaluatzeko eta osagaiok ehunetan nola banatzen diren ikusteko. "Halaber, kutsatzaile horien biotransformazioa aztertu eta degradazio-produktuak karakterizatu ditugu, eta, azkenik, kutsatzaile horiek arrainetan eragin ditzaketen maila molekularreko aldaketak ikertu ditugu, haien metabolismoa aztertuz", gehitu du. Kutsatzaileen eragina banan-banan aztertu dute, baina Ziarrustak nabarmendu du errealitatea ez dela hori. "Lehenengo gauzak banaka ulertu behar ditugu, gero oro har zer gertatzen den ulertzeko. Izan ere, uretan ez dago kutsatzaile bakarra, eta arrainak etengabe daude guztien eraginpean".
Ziarrusta, EHUk bidalitako argazki batean.
Horrekin lotuta, ikertzaileak dio lan asko dagoela egiteko. "Kezkatzekoa da kutsatzaile horien kontzentrazioa, kontsumoa gora baitoa eta ez baikara gai araztegietan ezabatzeko. Arrainetara heltzen dira, eta haien metabolismoa aldatzen ari da. Ez dakigu horrek zenbaterainoko eragina izango duen pertsonengan, baina litekeena da arazoa populazio mailara heltzea. Itsasoa kutsatuz doan neurrian, alegia, zenbat eta kutsatzaile gehiago egon, gauzak ez dira hobera joango. Gainera, arrainetan metatzen diren kutsatzaileak gizakiengana heltzeko arriskua dagoen jakin beharra dago". Nolanahi ere, ikertzaileak adierazi duenez, "beste kutsatzaile edo espezie batzuen joerak ikertzeko erabili daitezke guk garatutako hurbilketa analitikoak, eta, hala, aukera egongo da ingurumen-arriskuak ebaluatzeko funtsezko informazioa biltzeko, neurri arautzaile berriak ezarri ahal izateko".
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek "nazioarteko zuzenbidea urratu" duela salatu dute Iruñean
Elkarretaratzean, atxilotutako bi ekintzaileak askatzeko eta ontziei Gazara iristen eta laguntza humanitarioa ematen uzteko eskatu dute, besteak beste.
Putzu handiak egin dira Jundizko industrialdean euriteen ondorioz eta urak trenbidea zein errepideak hartu ditu
Iluntzean Gasteizen bota duen erauntsiak putzu ikaragarriak sortu ditu Jundizko industrialdean. Irun eta Madril lotzen dituen trenbideko zati bat urak hartu du. Industrialdeko errepideak ere hartu ditu urak, eta ibilgailuak kontu handiz igaro behar izan dute bertatik.
1.500 emakumek erasoak jasan dituzte Euskadin martxora arte, % 69,4k bikotekideek edo bikotekide ohiek eragindakoak
Delitu motaren arabera sailkatuta, ugaritu egin da familia barruko indarkeria —ez ditu bikotekideak edo bikotekide ohiak kontuan hartzen—. Guztira, 298 biktima izan dira martxora arte, hau da, aurreko urtean baino % 11,6 gehiago, Emakumearen Euskal Erakundeak (Emakunde) bildutako datuen arabera.
Astelehenean epaituko dute Baionako bestetan Eric Courdyren hilketagatik auzipetutako Jerome Verin boxeolari ohia
2024ko uztailaren 11n, Baionako bestetan, Eric Courdyri eraso egin zion Jerome Verin boxeolari ohiak, eztabaida baten ostean, autobus geraleku batean. Sei egun koman eman ondoren hil zen Courdy.
Foruzaingoak aisiarako bederatzi lokal erregistratu ditu Iruñerriko bost udalerritan
Operazioan, 20 akta ireki dituzte, drogak konfiskatzeagatik, eta hiru pertsona salatu dituzte, erresistentzia eta desobedientzia egotzita, eta beste bi, debekatutako armak eramateagatik.
Muskizen piztutako sutearen ondorioz 40 familia urik eta gasik gabe daude
Udalak behin-behineko komun batzuk jarri dizkie kalean, eta kiroldegira joan behar dute garbitasunetarako. Oinarrizko zerbitzu horiek lehenbailehen berreskuratzeko, buru-belarri ari dira lanean. Sua garajean hasi zen, eta Ertzaintzak gertatukoa ikertzen jarraitzen du.
Astelehen honetan hasiko da Maialen Mazonen ustezko hiltzailearen aurkako epaiketa
Hilaren 15era arte dago programatuta, eta herri epaimahaia osatuko duten herritarrak aukeratuta hasiko da. Akusazioek 45 urteko kartzela zigorra eskatzen dute ustezko hiltzailearentzat, Zigor Kodeak baimentzen duen zigorrik handiena.
Leon XIV.a aita santuak lehendakaria hartuko du Vatikanoan maiatzaren 13an
Egun horretan egingo den audientzia orokorrera gonbidatu du. Eusko Jaurlaritzaren arabera, balio handiko topaketa izango da, eta Euskadik nazioartean duen presentzia instituzionala indartuko du.
72 urteko mendizale bat hil da Serantesen
Bizkaiko mendiaren hegal batean aurkitu zuten hilda, hainbat orduz haren bila aritu ondoren.
Komunean kaka egiterakoan jarrera hobetzeko gailu bat diseinatu dute Iturgoiengo lau bizilagunek
Osasuna eta ergonomia uztartzen dituen ekimen berritzaile horren atzean Asier eta Iñigo Arabaolaza, Joseba Imaz eta Jose Antonio Lazcano daude; 'Naturpos' gailuaren sortzaileak. Oso sistema erraza erabiltzen du gailuak. Hankak altxarazten dizkio erabiltzaileari, nolabait gorputzaren jarrera naturala har dezan.