Ur lurruna atzeman dute bizitzarako egokia izan daitekeen exoplaneta baten atmosferan
Zientzialari talde batek lehen aldiz ur lurruna atzeman du Lurraren tamainako exoplaneta baten atmosferan, eta horrek bizitzarako egokia izateko “orain arteko hautagairik onena” bihurtzen du, Nature Astronomy aldizkariak asteazkenean argitaratutako ikerketa baten arabera.
Lurrarekin alderatuta, K2-18b exoplanetak zortzi aldiz masa handiagoa dauka, eta bere tamaina bi aldiz handiagoa da. 2015ean aurkitu zuten, eta atmosfera zabala duen planeta harritsua izan daiteke, edo bere barnean ur kopuru handia duen planeta izoztu bat.
Zehazki, Angelos Tsiaras buru duen University College Londoneko talde batek aztertu du K2-18b exoplaneta, espazioan dagoen Hubble teleskopioak lortutako datuak oinarri hartuta.
Zientzialariek igarotze-espektroskopia gisa ezagutzen den teknika erabili dute. Izan ere, horren bidez, planeta bere izarraren aurretik igarotzen denean atmosferaren bidez iragazten den argia aztertu daiteke, eta horrek aukera ematen du bidean utzitako elementu kimikoak aztertzeko.
Sistema horrekin, K2-18b planetaren atmosferan ur lurruna dagoela frogatu ahal izateko ebidentzia sendoak aurkitu dituzte ikertzaileek. Halaber, atmosferan hidrogeno kopuru handia egon daitekeela iradoki dute.
“Eguzki-sistematik kanpo ura edukitzeko tenperatura egokia, atmosfera bat eta ura dituen planeta bakarra da hau, oraingoz ez dugu besterik aurkitu. Horrenbestez, bizitzarako egokia izateko orain arteko hautagairik onena da”, adierazi du Tsiarasek ikerketaren nondik norakoak azaltzeko asmoz egindako agerraldi batean.
Hala, gasen konposizio zehatza oraindik zehazterik izan ez duten arren, ikertzaileen ustez planeta horren atmosferaren erdia inguru ura izan liteke.
Aztertutako exoplaneta honek Lurretik 110 argi-urteko distantziara dagoen izar nano gorri baten inguruan orbitatzen du, Leo konstelazioan.
Izarraren aktibitate-maila altua denez, planeta horretan gurean baino erradiazio gehiago egon daitekeela uste dute zientzialariek. Gauzak horrela, bizitzarako egokia izan arren, ingurumena konplexuagoa izan liteke.
Testuinguru horretan, datozen urteetan merkaturatuko dituzten teleskopio espazial berriekin honakoa bezalako planeta txikiak xehetasun handiagoz aztertzeko gai izatea espero dute ikertzaileek.
"Datozen bi hamarkadetan hau bezalako ‘superlur’ berri asko aurkitzea espero dugu, beraz, litekeena da bizigarriak izan daitezkeen beste planeta askoren lehen aurkikuntza izatea", adierazi du Ingo Waldmann ikerketa honetako kideak.
Zure interesekoa izan daiteke
Hiru hildako eta gaixotu bat ustez hantabirusagatik kruzero batean
Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) adierazi duenez, "kutsatze-arriskuak txikia izaten jarraitzen du" eta "ez dago aztoratzeko arrazoirik".
Eric Courdyren heriotzagatik auzipetutako boxeolari ohiak barkamena eskatu eta bere gain hartu du hilketa
"Egindakoa onartzen dut eta barkamena eskatzen diot biktimaren familiari", esan du lehen saioan. 09:00etan hasi dira Verin epaitzen, hilketa gertatu zenetik ia bi urtera.
Bikotekideak 13 labankada eman zizkion Maialen Mazoni, "hiltzeko asmoarekin", fiskalaren arabera
45 urteko espetxe zigorra eskatu du Fiskaltzak hiltzailearentzat, Zigor Kodeak baimentzen duen zigorrik handiena. Zehazki, 25 urte azpikeriaz eta ankerkeriaz egindako hilketagatik (emakumea labankadaz hil zuen), 8 urte bi abortu delituengatik eta 4 urte adingabea (onik atera zen 2 urteko alaba) abandonatzeagatik.
34 urteko gizon bat atxilotu dute Iruñean, sexu-erasoa egotzita
Atxiloketa Nafarroako hiriburuko Udaltzaingoak egin zuen, igandeko lehen orduan.
Datorren ikasturtean Lanbide Heziketako 74.963 plaza eskainiko dira EAEn, inoiz baino gehiago
Berrikuntza gisa, Lanbide Heziketako plazen % 50 emakumeentzat gordeko dira 2026-2027 ikasturtetik aurrera.
Lehiaren Euskal Agintaritzak isunak jarri dizkie eskola garraioko 31 enpresari, Hezkuntza Sailari boikota egiteagatik
2023-2024 ikasturterako lehiaketan, Gipuzkoako ibilbideak baino ez ziren esleitu. Horregatik, Eusko Jaurlaritzak agindu bat argitaratu zuen, aurretik Bizkaian eta Araban esleipendun izan ziren enpresak zerbitzua betetzera behartzeko.
Aldentze aginduen inguruan zeukan protokoloa aldarazi zion Ertzaintzari Maialen Mazonen hilketak
Maialen "arrisku handiko" biktima zen indarkeria matxistarekin lotutako kasuak aztertzen dituen Estatuko VioGen sistemaren arabera. Ertzaintzak, ordea, "arrisku txikiko" biktimatzat jo zuen. Antza denez, Polizia Nazionalaren VioGen sistemako eta Ertzaintzaren EVA sistemako artxiboak ez zetozen bat. Bestalde, Ertzaintzak berak kasuaren inguruan egindako balorazioak ere huts egin zuen.
2025ean 13.297 haur jaio ziren EAEn, 2024an baino %2,8 gehiago
2025eko azken hiruhilekoan, 3.438 jaiotza izan ziren Euskal Autonomia Erkidegoan, hau da, iazko aldi berean baino % 6,1 gehiago, Eustaten datuen arabera.
Bi pertsona atxilotu dituzte Donostiako Herrera auzoko pabiloi batean izandako suteagatik
Sua goizaldean piztu da, Zardoya fabrika zaharreko gela batean. Ondorioz, lau pertsona zauritu dira eta horietako bat Donostia Ospitalera eraman dute. Hiru lagun tokian bertan artatu dituzte, kea arnasteagatik. Lehen ikerketen arabera, sutea nahita piztu dute.
Leioak gauerdira arte luzatu du TAOaren ordutegia
Udalbatzak erabaki hori hartu du arratsalde-gauean Leioako hiru TAO guneetan (Pinueta, Lamiako eta Ibaiondo) aparkatzeko arazoak izaten direlako, Getxoko bizilagun askok hor uzten dutelako autoa.