Bularreko minbizia izan duten 10 emakumetik 9 bizi dira 5 urte ondoren
Katxalin Martxa Solidarioak Donostiako kaleak zeharkatuko ditu urriaren 27an (igandea), bularreko minbizia pairatzen duten emakumeak babesteko. Martxa 11:00etan irtengo da Alderdi Ederretik, eta puntu horretan bertan amaitu, 4 kilometroko ibilbidea burututa.
Larunbat honetan, hilaren 19an, Bularreko Minbiziaren Nazioarteko Eguna izango da, eta Gipuzkoan, martxa horrez gain, gaixotasun horren gaineko jardunaldi berezia egingo da, Onkologikoan, urriaren 24an.
Nekane Murga Eusko Jaurlaritzaren Osasun sailburuak, Maite Peña Gizarte Politiketako foru ahaldunak eta Txaro Beobide Katxalin Bularreko eta Ginekologiako Minbiziak eragindako Gipuzkoako Emakumeen Elkarteko presidenteak gaur goizean aurkeztu dute Nazioarteko Egun honi lotutako aurtengo kanpaina.
Ekitaldian, Murgak esker ona adierazi die bularreko minbiziak eragindako emakumeen elkarteei eta familiei, "gaixotasun horri aurre egin behar dieten emakumeen benetako gogo-euskarri baitira".
Sailburuak itxaropen mezu bat bidali izan nahi die guztiei, "biziraupenak gora egiten jarraitzen duelako Euskadin, eta gaixotasun horren eragina murriztuz doalako, detekzio goiztiarrari eta tratamendu pertsonalizatuei esker".
Tratamendu horiek gero eta eraginkorragoak dira, eta albo-ondorio gutxiagokoak: "Horrela, aukera onena eskain daiteke, eta Osakidetzako laguntza-baliabideen arteko koordinazioa errazten da".
Halaber, Murgak nabarmendu du Osakidetzak, Osasun Sailak eta Eusko Jaurlaritzak emakume horiekin duten konpromisoa.
Horrela, Osasun sailburuak jakinarazi duenez, Euskadi 2018-2023 Plan Onkologikoaren esparruan, bularreko minbizia goiz detektatzeko Osakidetzaren programa indartuko da; xede-populazioa 329.022 emakume dira, eta 2018an 8,2 milioi euro zuzendu ziren horretara.
Murgak azaldu duenez, bularreko minbizia goiz detektatzeko Osakidetzaren programa indarrean jarri zenetik, 10.000 kasu antzeman dituzte, gehienak goiztiarrak; eta iaz 666 tumore diagnostikatu zituzten.
Sailburuak erantsi du bularreko minbiziak jotako emakumeen bizi-iraupenak gora egin duela Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan: "2000-2004 urteetan tasa hori % 83,4koa bazen, 2010-2012 epealdian %86ra igo zen".
Ildo horretan, Osasun sailburuak azpimarratu du bularreko minbizia antzeman eta bost urtera bizirik dauden emakumeen kopuruak gora egin duela. 50 urtetik beherako emakumeen artean, bizi-iraupena %88,7tik %91,9ra igo da; 50 eta 69 urte bitarteko emakumeen artean, berriz, tasa hori %89,1etik %92,7ra igo da.
Bestalde, Maite Peña ahaldunak babes osoa eskaini dio Katxalin elkarteari, "etengabe" lanean baitabil bularreko minbizia duten emakumeak "ikusarazteko, sentsibilizatzeko, babesteko eta laguntzeko". Adierazi duenez, Katxalin elkarteak "lan ikaragarria" egiten du, gaixotasunaren ikuspegi positiboagoa eskaintzen eta erasandako emakumeen bizitza kalitatea hobetzen, besteak beste, informazio eta sentsibilizazio kanpainak eginez, emozioak kudeatzeko terapiak antolatuz, eta diagnostikatu berri diren emakumeei laguntza emanez.
"Laguntza eskaintzen diezue esperientzia bera igaro duten emakumeei eta beren familiei eta ingurukoei; oso lan garrantzitsua eta txalogarria egiten duzue", gaineratu du.
Kanpaina, abian
Aurtengo kanpaina urriaren 11n abiatu zen; Katxalin elkarteak dohaintza bat egin zuen Biodonostian. Hilaren 14an eta 15ean begizta arrosak jarri ziren Bergaran, Zumarragan eta Ordizian. Horrez gain, hilaren 18a eta 26a bitartean, diru-bilketa egingo da Gipuzkoa osoan, eta kanpaina hilaren 27an bukatuko da, Katxalin elkartearen ibilaldi solidarioarekin.
Txaro Beobidek azaldu duen bezala, izena emateko hainbat modu daude: katxalinsolidarioa.com webgunean, Donostiako Robers dendan, eta Garbera, Urbil, Zarautz, Azkoitia, Eibar, Arrasate, Ordizia eta Tolosako Eroski dendetan. Nolanahi ere, ibilaldian parte hartu ezin dutenek ere beren aletxoa jarri dezakete, "0 dortsala" inskripzioa egitearen bidez. Web orri honetan dago informazioa.
Zure interesekoa izan daiteke
Ertzaintzak 65 urtetik gorako pertsonen 11.976 biktimizazio erregistratu zituen 2025ean
Biktimizazio mota hauen erdia baino gehiago 50.000 biztanletik gorako udalerrietan kontzentratu ziren.
'Euskaltzaleon Martxak' euskaltzale guztiak batu nahi ditu ekainaren 13an Iruñean
Aldarrikapena eta ospakizuna uztartuko ditu jardunaldiak, "euskaraz bizitzeko baldintzak eskatzeko eta euskaltzale izatearen harrotasuna balioan jartzeko".
Gurutzaontzian hantabirusak kutsatutako hiru pertsonak Herbehereetara ebakuatuko dituzte
Espainiako Osasun Ministerioak adierazi duenez, pertsona horiek ebakuatu ondoren, "ez litzateke egongo arrazoi klinikorik" Kanariar Uharteetan eskala egiteko, Cabo Verde eta Uharteen arteko bidean "kasu sintomatiko berririk agertu ezean".
Seaskako ikasleek desobedientziara joko dute eta euskaraz erantzungo dute baxoko matematikako azterketa
Baionan dagoen Bernat Etxepare lizeoan egin duten agerraldian, Seaskako ikasleek iragarri dute desobedientziara joko dutela eta ekainaren 12an egin behar duten baxoko matematikako azterketa euskaraz egingo dutela. Azterketa guztiak frantsesez egitera behartuta daude, eta aspalditik ari dira baxoa euskaraz egiteko aldarrikapenarekin. Momentuz baina, ez dute aurrerapausorik lortu. Euskal gizarteari babesa eskatu diote, eta besteak beste, igandean Herri Urratsen izango diren mobilizazioetara batzeko deia egin dute.
Iñigo Urkulluk eta Patxi Lopezek Garaikoetxea gogoratu dute, zendu berritan
Lehendakari biek doluminak eta esker ona adierazi dituzte Carlos Garaikoetxea zendu ondoren. Iñigo Urkulluk adierazi du beretzat "gertukoa" zela Euskadiri buruzko planteamentuetan. Lopezek, berriz, "erreferentea" dela esan du.
Lekuko batek adierazi du Maialenen ustezko hiltzailea “noraezean" zebilela eta biktimari “familia aurka jartzea" leporatzen ziola
Maialenen hilketaren epaiketaren bigarren egunean, hainbat lekukok deklaratu dute. Maialen maiatzaren 27an hil zuen omen bikotekideak, Gasteizko hotel batean, 13 labankada emanda. Akusazioek diote hiltzeko asmoz jardun zuela, eta 45 urteko espetxe-zigorra eskatu dute. Defentsak, berriz, "errealitatetik deskonektaturik" zegoela alegatzen du.
Epaileak ikertu gisa deitu du El Bocaleko pasabidearen diseinatzailea
Egitura diseinu eta eraikuntza akatsen ondorioz erori izana posible dela adierazi du epaileak bere autoan. Ingeniariak ekainaren 5ean deklaratuko du.
OMEk baieztatu egin du bi hantabirus kasu izan direla gurutzaontzian, eta zazpi kasu aztertzen ari dira
Hiru bidaiari hil dira hantabirusak jota, eta laugarren bat zainketa intentsiboetan dago. 23 nazionalitatetako 149 lagun (88 bidaiari) zeramatzan itsasontzia Argentinatik irten zen martxoaren 20an, Cabo Verderantz. Egun, han jarraitzen du, Kanaria Handian edo Tenerifen lehorreratzeko zain. OMEk uste du gaixo eta hildakoak gurutzaontzitik kanpo infektatu zirela.
Zer da hantabirusa, karraskariek transmititzen duten eta gaixotasun larriak eragin ditzakeen birusa?
Martxoaren 20an Ushuaiatik (Argentina) abiatu zen gurutzaontzi batean agerraldi bat izan da, eta dagoeneko hainbat hildako utzi ditu. Agerraldiak gaixotasun zoonotiko horren gainera eraman du fokua.
Pertsona bat zauritu da BI-10 errepidean, Bilbon, istripu baten ondorioz
Ezbeharra Errekalde parean gertatu da, Galdakaorako noranzkoan, eta hiru erreietako bi itxi dituzte. Hala ere, 07:00ak aldera errepidea erabat zabaldu dute.