Minbiziak eragin dituen hamar heriotzatik hiru tabakoak eragin ditu
Tabakoaren kontsumoa da minbiziaren eragile nagusia, eta gaitz horrek eragindako hamar heriotzatik ia hiruren erantzulea; hori dela eta, Osakidetzak tabakismoa murrizteko programekin duen konpromisoa nabarmendu du Nekane Murga Osasun sailburuak.
Minbiziaren Aurkako Nazioarteko Eguna dela eta, minbiziaren hilkortasuna murrizteko, biziraupena areagotzeko eta gaixoen arreta hobetzeko ahaleginean sakontzeko beharra azpimarratu du Murgak.
Minbiziaren ondoriozko hilkortasunak behera egin du EAEn 2001etik 2017ra, nabarmen, gizonen kasuan, urteko % 2ra, eta neurri txikiagoan emakumeen kasuan (% 0,2), Osasun Sailak astelehen honetan jakitera eman dituen datuen arabera.
Gizonen minbiziaren ondoriozko hilkortasunaren beherakada aldi osoan mantendu da, 2001ean hasi zenetik (428,9 heriotza 100.000 biztanleko), baina bereziki nabarmena da 2012tik aurrera, % 2ko murrizketa izan baitu urtean: 2012an 403,2 heriotza 100.000 biztanleko, eta 2017an, 363 heriotza.
Gizonen artean, nabarmen jaitsi da laringeko minbiziaren, esofagoaren, ahoko barrunbearen eta faringearen, urdailaren, birikaren, prostataren eta, 2012tik, kolon-ondestearen ondoriozko heriotza-tasa, baina nabarmen igo da mesoteliomaren, nerbio-sistema zentraleko minbiziaren, pankreen, leuzemien eta gibelaren kasuan.
Emakumeen heriotza-tasaren beherakada ez da estatistikoki esanguratsua: 100.000 biztanleko 177,3koa zen 2001ean, eta 164,6koa, 2017an. Nabarmen jaitsi da besikulako eta behazun-bideetako eta urdaileko minbiziaren ondoriozko emakumeen heriotza-tasa, eta nabarmen igo da biriketako, ahoko eta faringeko minbizian eta pankreakoetan.
Murgak azpimarratu duenez, hilkortasunaren etorkizuneko murrizketek zerikusia izango dute gaixotasunaren eta terapia berrien ezagutza molekular hobearekin, ikerketako aurrerapenak praktika klinikora eramatea lortzen den neurrian.
Ildo horretan, Murgak gogorarazi du Osakidetzak 390 ikerketa-proiektu mantentzen dituela martxan onkologia-arloan, eta euskal osasun-sistema publikoaren ikerketa-arlo nagusietako bat dela, 8,7 milioi euroko finantzaketarekin.
Euskadiko Medikuntza Pertsonalizatuaren Aholku Batzordea
Bestalde, Murgak iragarri du gaur eratu dela Euskadiko Medikuntza Pertsonalizatuko Aholku Batzordea, eta, hain zuzen ere, onkologiaren esparruan hasiko dela lanean, eta etorkizunean medikuntzaren beste eremu batzuetara zabalduko dela, hala nola gaixotasun arraroetara edo gaixotasun kardiobaskularretara.
Sailburuak azaldu duenez, medikuntza pertsonalizatuaren arloa etengabe garatzen eta berritzen ari da, eta uste du kontseilu berri hori funtsezko tresna izango dela Sailari aholkua emateko esku-hartze medikoak pertsona bakoitzaren ezaugarrietara egokitzeko orduan. Horrek berekin ekarriko du prebentzio-ekintzak, ekintza diagnostikoak eta terapeutikoak aplikatzea, arriskuei aurrea hartzeko eta arriskuak saihesteko.
Zure interesekoa izan daiteke
Azala ez da eguzkitara “moldatzen”: mito faltsuak, dermatologoek gezurtatuta
Begoña Ramos dermatologoak eguzkiaren inguruko mito faltsuez ohartarazi du, eta larruazala eguzkitik babesteko eta epe luzean kalteak prebenitzeko gakoak eman dizkigu.
Azokak eta landare hazitegiak jendez beteta, udako ereite sasoiari ekiteko
Neguko eta udako baratze arteko zubia izaten da maiatza; azken ilarrak, azak eta babak jaso ondoren, udako barazkiak landatzeko hilabetea izaten da. Ohi baino beranduago, baina eguzkia atera orduko, jendetza inguratu da azoka eta landare hazitegietara, baratzerako hazi bila.
Medikuek mobilizazioekin jarraitzeko asmoa dute Ministerioa negoziatzera esertzen ez den bitartean
Laugarren greba astean sartuta daude medikuak. Lan-baldintza hobeak eskatzen dituzte eta protestan jarraitzeko asmoa dute egoera konponbidean sartu arte. Ez dute greba mugagabea egitea baztertzen.
Facuak hipoteka-klausuletan espezializatutako Bilboko epaitegiaren "kolapsoa" salatu eta neurriak eskatu ditu
Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak organo judizialen "aparteko lan-karga" onartu du, eta kexa Eusko Jaurlaritzako Justiziari helarazi dio.
"Hiztegi bat", Gorka Urbizuren letrekin euskaraz trebatzeko modu berria
Euskara ikasten ari direnentzat zein Berri Txarrak eta Urbizuren jarraitzaileentzat oso baliagarria izan daitekeen Hiztegi bat webgunea sortu du Beñat Erazuma Urbizuren zaleak. Hiru atal ditu webguneak: Alfabetoa, Hutsunea bete jokoa eta abestien atala.
Bularreko minbizia atzemateko baheketa programa 45 eta 74 urte arteko emakumeetara zabalduko da pixkanaka
Orain arte, bi urtean behin baheketa egiteko Estatuko Osasun Publikoaren Batzordeak ezarritako adin tartea 50etik 69ra artekoa zen. Gaur iragarritako neurriarekin, bost urte lehenago hasiko dira azterketa egiten, eta bost urte geroago amaitu.
Genetistek baieztatu egin dute Lukas Aguirreren kasuko labaneko odola biktimarena dela
Gaur lekukotza eman duten ertzainek baieztatu egin dute bi gizonezko akusatuen DNA zegoela gertakarien ondoren topatutako zapatila baten lokarrietan; ustez, akusatu nagusiak berea galdu zuen liskarrean eta errazago ihes egiteko elkarrekin trukatu zuten zapatilan zegoen, zehazki Aguirreren DNA. Bigarren akusatuaren galtzetan ere topatu dute biktimaren DNA.
27 urteko kartzela-zigorra ezarri diote Maialen Mazonen hiltzaileari
Epaileak 25 urteko kartzela-zigorra ezarri dio biktimaren senarrari, azpikeriaz egindako hilketa delitu batengatik, bi abortu delitu, ahaidetasun astungarriarekin (emakumea bikiez haurdun zegoen), eta bi urte adingabea abandonatzeagatik (bikotearen bi urteko alaba bakarrik utzi zuen amaren gorpuaren ondoan, 18 orduz).
Lehendakariak baieztatu du FIFAk "eskakizun berriak" ezarri dituela Munduko Txapelketaren egoitza izateko
Imanol Pradalesek adierazi du alderdi operatibo, logistiko, ekonomiko, finantzario eta segurtasunari loturikoei buruz "hausnartu" egin behar dela, eta euskal erakundeek "herrirako erabakirik onena" hartuko dutela esan du.
Bilbo, errugbiaren lurrikararen epizentroa: Europako finalez gozatzeko gida
Bizkaiko hiriburua errugbiaren epizentroa izango da maiatzaren 22an eta 23an. EPCR Challenge Cup eta Investec Champions Cup lehiaketen finalak hartuko ditu San Mamesek, hiria milaka zalez, doako gune ludikoez, zuzeneko musikaz eta giro ezin hobeaz beteko duen nazioarteko ekitaldian.