COVID-19rekin lotutako 10 albiste on

Ignacio Lopez-Goñi Mikrobiologian katedradunak gaixotasunarekin lotutako 10 albiste positibo jaso ditu dibulgazioko artikulu batean, "beldurraren pandemia"ri aurre egiteko.

Zientzialari bat probak egiten. Argazkia: Pexels.

EITB.EUS

2020/03/06 - 12:15

Azken eguneratzea

2020/03/09 - 11:50

Koronabirusari "ez zaio garrantzia kendu behar, eta "gertatzen ari denaren berri eman behar da", Ignacio Lopez-Goñi Nafarroako Unibertsitateko Mikrobiologian katedradunaren ustez. Dena dela, adituaren aburuz, "albiste onak ere behar ditugu", "beldurraren pandemia" zabaldu baita.

"Hamar albiste on koronabirusari buruz" izenburupean, The Conversation dibulgazio zientifikorako plataformak martxoaren 1ean kaleratutako artikulu batean, adituak 10 arrazoi ematen ditu pandemia horri aurre egiteko "inoiz baino prestatuago" gaudela defendatzeko. Honakoak:

1. Badakigu nor den

Mikrobiologian katedradunak gogorarazi duenez, bi urte luze behar izan ziren hiesa eragiten zuen birusa identifikatzeko. COVID-19 gaixotasunaren kasuan, ordea, egun gutxi batzuetan egin zuten (lehen kasuak abenduaren 31n agertu ziren, eta urtarrilaren 7rako identifikatu zuten birusa); genoma, 10 egunetan. Azaldu duenez, saguzarren koronobirusarekin harremana du birus horrek, eta ez da asko mutatzen.

2. Badakigu zelan atzeman

Gaixotasuna hautemateko testa urtarrilaren 13tik dago eskuragarri. Gainera, denbora honetan hobekuntzak egin dizkiote.

3. Txinan egoera hobetzen ari da

Lopez-Goñik Txinako gobernuaren lana goraipatu eta azpimarratu du "duela jada aste batzuk kutsatutako kasuen kopuruak behera egiten hasi zen".

"Beste herrialde batzuetan jarraipen epidemiologiko oso zehatza egiten ari dira", erantsi du.

4. Kasuen % 80 arinak dira

Gaixotasuna "sintoma bakoa da edo sintoma arinekoa da kasuen % 81ean. Kasuen % 14tan pneumonia larria eragin dezake, eta % 5ean kritikoa edo hilgarria izan daiteke pneumonia hori".

5. Gaixoak osatu egiten dira

Adituak zehaztu duenez, "batzuetan komunikabideetan kaleratzen diren datu bakarrak kasu gehiagorenak edo heriotzen datuak dira, kutsatutako gehienak osatu egiten dira. Hildakoak halako 13 dira osatzen direnak eta proportzio hori handitzen doa".

6. Adingabeei ez die (ia) eragiten

"Kasuen % 3 20 urte beherakoei dagozkie, eta 40 urte azpikoen hilgarritasuna % 0,2koa da. Adingabekoen artean sintomak hain dira arinak ezen gaixotasuna oharkabean pasatu daiteke", adierazi du.

7. Birusa erraz indargabetzen da

Mikrobiologian katedradunak azaldu duenez, "birusa modu eraginkorrean indargabetu daiteke etanolezko soluzio batekin (alkohola % 62-71n), hidrogeno peroxidoa (ur oxigenatua % 5ean) edota hipoklorito sodikoarekin (lixiba % 0,1ean), minutu bakar batean, gainera".

Era berean, gogorarazi du "eskuak xaboiarekin eta urarekin garbitzea dela kutsatzea saihesteko modurik eraginkorrena".

8. Gaixotasunari buruzko 150 artikulu zientifiko baino gehiago dago

Lopez-Goñiren ustez, "zientziaren eta lankidetzaren unea da". Nabarmendu duenez, hilabete pasatxoan 164 artikulu daude PubMed delakoan COVID19 eta SARSCov2 gaitzen inguruan. Horrez gain, beste hainbeste daude oraindik berrikusi gabe. Aurreneko lanak dira hauen inguruan: txertoak, tratamenduak, epidemiologia, genetika, filogenia, diagnostikoa eta arlo klinikoa".

Bada gehiago: "Artikulu horiek munduko 700 adituk eginak daude. Zientzia partekatua eta kode irekian. 2003an, SARSen agerraldia izan zenean, urtebete baino gehiago itxaron behar izan genuen artikuluen erdia edukitzeko".

Nafarroako Unibertsitateko irakaslearen esanetan, "aldizkari zientifiko gehienek irekita utzi dituzte koronabirusari buruzko azterketak".

9. Txertoen lehen prototipoak badaude

Oraingoz ez dago txertorik "baina zortzi proiektu baino gehiago daude. Antzeko birusen kontrako txertoak garatzen ari ziren eta orain koronabirus berri horren ingurukoak dabiltza lantzen".

Adituak dioenez, "txerto prototipo horietan toxikotasun, albo ondorio, segurtasun, inmunogenizitate, eta segurtasun probak egin behar dituzte. Horregatik diote hilabeteak edo urteak beharko ditugula".

"Prototipo horietako batzuk laster probatuko dira gizakiongan", iragarri du Lopez-Goñik

10. Birusaren aurkako 80 proba kliniko baino gehiago daude martxan

"Txertoak prebentiboak dira. Baina garrantzitsuagoa da gaixo daudenei eman ahal diegun tratamendua. Koronabirusaren kontrako 80 proba kliniko baino gehiago daude. Beste infekzio batzuk tratatzeko erabili diren antibiralak dira, onartuta daude eta badakigu seguruak direla".

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Albiste faltsuak zabaldu arren, agintariek emandakoei bakarrik egin kasu. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, ohiko zure osasun-zentrora deitu; Osasun Batzordearen telefonoa, 900 20 30 50 zenbakia, eskuragarri duzu, zalantzarik izatekotan. Nafarroan bizi bazara, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290 (Nafarroa). Gogoratu COVID-19 gaitza ez hedatzeko modurik eraginkorrena eskuak sarri garbitzea dela; ahoa estaltzeko maskarak bakarrik dira gomendagarriak sintomak badituzu edo adineko pertsonekin edo immunodeprimituekin harremanetan bazaude.

Zure interesekoa izan daiteke

Osasun-matxura baten ondorioz, bi gaixo zeramatzan hegazkin medikalizatuak geldialdia egin behar izan du Kanaria Handian

Bigarren hegazkina Herbereetara heldu da jada. Munduko Osasun Erakundearen zuzendari nagusiak azpimarratu duenez, osasun publikorako arrisku orokorrak "txikia izaten jarraitzen du". Gurutzaontzia, bere aldetik, Kanaria Uharteetara bidean da jada, eta hiru egun barru porturatzea aurreikusita dago.

Behar baino Gabonetako Loteriako txartel gehiago saldu zituela aitortu du Arratiko Zekorrak errugbi taldeak

Gutxienez 43 lagunek salaketa jarri dute Arratiko Zekorrak errugbi taldeak saldutako loteria txartelen auzian

Behar baino 225 partaidetza gehiago saldu zituela aitortu du Arratiko Zekorrak errugbi taldeak eta, horren ondorioz, 80 bat lagunek ezin izan dute saria kobratu: 10.000 euro partizipazioko; 2,2 milioi euro inguru, guztira.

Albanese 'Gernika' aurrean: Ikaragarria da, Gazan ikusi dudanaren erreflexua dirudi

Francesca Albanese Nazio Batuen Erakundeko Palestinarako kontalaria txundituta agertu da asteazken honetan 'Gernika' Pablo Picassoren margolan ospetsuaren aurrean. Bere ustez, "gerra zibilaren suntsiketaz" hitz egiten badu ere, lurralde palestinar okupatuetan ikusitakoarekin "antzekotasun handia" du.

Trafikoa bere onera etorri da N-1 errepidean, bi kamioiren arteko istripuak auto-ilara luzeak eragin ondoren

Gasteizko noranzkoan izan da istripua, eta errei bat itxita egon da ia bi orduz. Behin ibilgailuak bidetik erretiratuta, pilaketak arintzen hasi dira.

Hantabirusak kaltetutako 'MV Hondius' gurutzaontzia larunbatean porturatuko da Kanarietan

Ontzian doazen 14 espainiarrak Madrilgo ospitale batera eramango dituzte, osasun-azterketa egitera. Oraingoz, inork ez du hantabirus gaitzaren sintomarik.

Loteria txartelak kontratuak al dira? Abokatu batek argituko digu

Arratiko Zekorrak errugbi taldeak aitortu duenez, Gabonetako Loterian behar baino 225 txartel gehiago saldu zituen, eta, beraz, 80 bat lagunek ezin izan dute saria jaso. Txartel bakoitzari 10.000 euro dagozkio, 2,2 milioi euro inguru dira guztira. Dagoeneko 21 salaketa daude. Abokatu batek argitu duenez, klubak erantzukizun zibila izan dezake, eta baita penala ere.

Praia (Cape Verde), 04/05/2026.- Dutch cruise ship MV Hondius (back) is anchored off the coast of the city of Praia on the island of Santiago, Cape Verde, 04 May 2026, after three people died onboard from an acute respiratory syndrome. The World Health Organization (WHO) reported one confirmed case and five additional suspected cases of hantavirus infection on the vessel sailing in the Atlantic Ocean. Three of those affected have died and one is currently in intensive care in South Africa. (Cabo Verde, Sudáfrica) EFE/EPA/ELTON MONTEIRO

Gizakien artean kutsa daitekeen andui batekoa da gurutzaontziko hantabirus agerraldia

MV Hondius ontzian izandako agerraldiak hiru heriotza eragin ditu, eta MOErekin lankidetzan ari den laborategi baten arabera, Andes anduiari dagokio.

Maialen Mazon hiltzeaz akusatutako gizona, lagun bati: "Ederra egin dut"

Prozesu judizialak aurrera egin du, eta akusatuak krimenaren ondorengo orduetan zer egin zuen agerian geratu da: Valentziara ihes egin nahi izan zuela zehaztu dute.

BRUSELAS, 05/05/2026.- El presidente de Canarias, Fernando Clavijo (c), se reúne este martes con el comisario europeo de Transporte, Apostolos Tzitzikostas, en Bruselas, Bélgica. En declaraciones a los medios, Clavijo ha afirmado que el buque en el que se ha declarado un brote de hantavirus durante una travesía por el Atlántico Sur, "debe ser atendido donde está", en Cabo Verde, antes de regresar de manera directa y sin pasar por Canarias a Países Bajos, de donde es la empresa que opera el crucero. EFE/ Pablo Garrigós

Clavijok ez du nahi hantabirusak kutsatutako gurutzaontziak Kanarietan geldialdia egitea, eta Sanchezekin premiazko bilera bat egitea eskatu du

Kanarietako presidenteak zalantzan jarri du Espainiako Gobernuak ontzia Kanarietan amarratzeko hartutako erabakia, eta eskatu du kasuaren osasun-kudeaketako protokolo-aldaketari buruz azalpenak eman ditzala berehala.

19 urteko kartzela zigorra ezarri diote Jerome Verin boxeolari ohiari, Eric Courdy hiltzeagatik

2024ko uztailaren 11n, eztabaida baten ostean, Jerome Verinek eraso egin zion Eric Courdyri autobus geltoki batean, eta sei egun koma egon eta gero hil zen.