2001 FO32 asteroidea, 1 km-ko zabalerakoa, martxoaren 21ean hurbilduko da Lurrera
Aurreikuspenen arabera 2021ean Lurretik gertu igaroko den asteroiderik handiena igandean (matxoak 21) egongo da Lurretik hurbilen. 2001 FO32 asteroideak kilometro bateko zabalera izango du, eta planetatik bi milioi kilometrora igaroko da.
Ez dago gure planetarekin talka egiteko mehatxurik ez orain ez hurrengo mendeetan. Hala ere, distantzia hori "hurbil" da, astronomia terminoetan hartuta, eta, beraz, asteroidea "potentzialki arriskutsua" da, ikertzaileen esanetan.
Kalifornia hegoaldean NASAko Erreakzio Propultsioko Laborategiak kudeatzen duen Lurretik Gertuko Objektuak Ikertzeko Zentroko (CNEOS) zuzendari Paul Chodasen arabera, "zehaztasun handiz ezagutzen dugu 2001 FO32 asteroideak Eguzkiaren inguruan duen ibilbide orbitala, duela 20 urte aurkitu zutelako eta ordutik jarraipena egin diotelako".
Hurbilketan zehar, asteroidea orduko 124.000 kilometroko abiaduran igaroko da, Lurretik gertu igarotzen diren asteroide gehienak baino askoz ere azkarrago. Ezohiko abiadura azkar hori asteroidearen orbitak eragiten du, Eguzkiaren inguruan oso orbita inklinatua eta luzanga, eta Lurraren orbita planoarekiko 39 graduko inklinazioa baitu.
2001 FO32 eguzki-sisteman bere bidaia egiten duen heinean, abiadura irabazten du, eta, ondoren, espazio sakonera atera ondoren, mantsotu eta Eguzkirantz biratuko du. 810 egun behar ditu orbita osatzeko.
Bisita labur honen ondoren, asteroideak bere bakarkako bidaian jarraituko du, eta 2052ra arte ez da berriro Lurrera horrenbeste hurbilduko (2,8 milioi kilometrora pasatuko da orduan).
2020ko apirilaren 29an pasatu zen azkenengoz asteroide handi bat Lurretik gertu: 1998 OR2 asteroidea izan zen. 2001 FO32 asteroidea 1998 OR2 baino txikixeagoa bada ere, Lurretik hiru aldiz gertuago egongo da.
Martxoaren 21eko gertaera astronomikoak asteroidearen tamaina eta albedoa (gainazal batek jasotzen duen argi kopurutik islatzen duena) hobeto ulertzeko eta horren konposizioaren gutxi gorabeherako ideia bat egiteko aukera emango die astronomoei. Neurri batean, NASAren Infragorrien Teleskopioaren (IRTF) instalazioari esker lortuko dute. Hawaiiko Mauna Kea sumendian dagoen 3 metroko diametroko teleskopioa erabiliko dute gurera hurbildu aurreko egunetan, SpeX infragorrien espektrografoa erabiliz behatzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Abuztuaren 15ean Maroko eta Ceuta arteko muga berriro zeharkatzeko deia egiten ari dira sare sozialetan
Ceutako Gobernuaren bozeramaileak ziurtatu duenez, Espainiako Gobernuak deialdi horren berri du, eta iragan asteko krisia ez errepikatzeko baliabide nahikoak jartzea espero du.
Uharteko bizilagunak haserre, herriko apaizak Ceutako migrazio-krisiari buruz egindako adierazpenengatik
Uharteko (Nafarroa) biztanleak haserre daude Javier Aizpun herriko parrokoarekin, X sare sozialean (lehengo Twitter) migratzaileak Ceutara iristeari buruz zabaldu zituen mezuengatik. Kritiken ostean, apaizak barkamena eskatu du eta bere kontua ezabatu du. Argitalpenetako batean, apaizak zioen "Rabat bonbardatu" egin behar dela, Marokoren aurkako neurri gogorrak ezartzearen aldeko hainbat mezurekin batera. Aizpunek adierazi zuen, halaber, suarekin erantzun beharko litzaiekeela Ceutan sartzen saiatzen diren migratzaileei, eta Maroko "errekonkistatzea" proposatu zuen, haren hitzetan, "jatorrizko Espainia" berreskuratzeko, Erromatar Inperio garaiko Hispaniari erreferentzia eginez.
Nola ikusiko da eguzki-eklipsea zure herritik? Kontsultatu hemen fenomeno historikoari behatzeko mapak
Ilargiak erabat ezkutatuko du Eguzkia 2026ko abuztuaren 12an: Euskal Herrian 2183. urtera arte ez da berriro ikusiko horrelako fenomenorik. Eguzki-eklipse osoa ilunabarrean hasiko da, eta egunak "bi ilunabar" izango ditu. Eklipsea Orain.eus-en bidez zuzenean jarraitu ahal izango da.
Perez-Iglesias: "Eklipsea ikusiko den lekuetan milioi bat bisitari izango dira"
Eklipsea etxetik gertu eta urrun joan gabe ikusteko gomendioa egin du sailburuak. Milaka betaurreko banatu dituzte iada mugarritzat jo duen fenomenoa ikusteko. Pozik agertu da eklipseak zientzia plazara eramateko balio izan duelako.
Kolon eta ondesteko minbiziaren baheketak erdira murriztu du hilkortasuna Euskadin
Biogipuzkoako eta EHUko ikertzaileak buru ditu ikerketak eta JAMA Network Openen argitaratu dute. Horren arabera, kolon eta ondesteko minbiziaren baheketaren programak % 50 murriztu du hilkortasuna 50 eta 69 urtekoen artean, bi hamarkadatan.
2.200 bat emakumeri eraso die gizon bikotekideak edo bikotekide ohiak, Euskadin, 2026ko lehen seihilekoan
Emakunderen arabera, % 7 igo da 2025aren aldean. Familia barruko indarkeriaren biktimen kopurua % 20 hazi da Araban, eta erasoa jasan duten biktimen kopurua % 10 igo da Gipuzkoan.
Bi pertsona zauritu dira A-8an, trafiko-istripu batean, Muskiz parean, Kantabriarako noranzkoan
Istripua bi kilometroko auto-ilarak eragin ditu. Kantabriarako zirkulazioa 236. irteeratik bideratzen ari da.
Guardia zibil batek bikotekide ohia hil du Llanesen, hura ere agentea
Hilketaren ondoren, ihes egiten saiatu da erasotzailea, eta ahalegin horretan, inguruan zeuden beste agente batzuk tiroka erantzun diote. Bertan zendu da.
Lizarran hildako gizonaren bikotekide ohiak azaldu du indarkeria fisikoa eta psikologikoa pairatu zituela hainbat urtez
Gizona balkoi batetik erorita hil zen, Poliziarengandik ihesi zihoala, azken horiek indarkeria matxistagatik abisua jaso ondoren.
Donostiako Udalak eraso sexisten aurkako Aste Nagusirako kanpaina aktibatu du: puntu morea Boulevardean egongo da
Ane Oyarbide Berdintasun zinegotziak adierazi duenez, "elkarbizitza, errespetu eta askatasun gunea izan behar du Aste Nagusiak, pertsona guztientzat".