Nola eragin lezake klima-aldaketak Euskadin?
Klima Aldaketari buruzko Gobernuarteko Adituen Taldeak (IPCC) egindako txosten batek baieztatu du: klima-aldaketa errealitate bat da, bizkortzen ari da, arlo batzuetan konponezina da eta gizakiok gara errudun nagusiak.
Horiek 66 herrialdetako 200 adituk baino gehiagok izenpetutako txosten baten titularrak dira. Gero eta bero-bolada gehiago izango ditugu hotza baino, eta hori da, hain zuzen ere, ikerketak aurreikusten duen agertokirik txarrena.
Egun Lurra berotzen ari den abiadurak ez du aurrekaririk, eta bizkortzen jarraitzen du. Adituek diote gizakiok garela atmosferan, ozeanoetan eta lurrean tenperatura igotzearen eragile nagusiak.
Ozeanoetan eta izotz geruzetan eragin dugun kaltea konponezina da. Inger Andersen Nazio Batuen Erakundeko Ingurumen zuzendariak adierazi duenez, iraganeko akatsak konpondu ezin baditugu ere, "belaunaldi gazteek beste modu batera egin ditzakete gauzak".
Gasen isurketaren murrizketa ia osoak hondamendi klimatikoa motelduko luke. Agertokirik onenean tenperatura 2 ºC igoko da mendea amaitu baino lehen, eta iragarpenik txarrenek 4,4 ºC-ko tenperatura igoera aurreikusten dute.
Halaber, tenperaturak gehiago igoko dira barnealdean kostaldean baino, baina itsas mailaren igoerak zuzenean eragingo du kostaldean.
Inpaktua gure kostaldean
Itsas mailaren igoeraren eragin zuzena nabarituko dute Euskadiko 63 udalerritan eta herritarren % 58k. Mende amaierarako iragarpenik txarrenak betetzen badira, itsasoaren maila 80 zentimetro igoko da Kantauri itsasoan.
Olatuak eta mareak ere gaur egungoak baino oldarkorragoak izango dira. Gaur egun, 14 egun kritiko izaten ditugu urtero kostaldean, baina 2100ean 197 izatea espero da, agertokirik okerrena betez gero.
Arabako Errioxa
Kostaldean ez ezik, barnealdean ere izango du eragina. Arabako Errioxan, esaterako, mahastien zati bat desager liteke klima-aldaketaren aurkako neurriak hartu ezean.
Inguru horretako ardo-ekoizleen % 90ek badakite zer datorkien, eta XX. mendearen amaieratik aldaketa handiak egin dituzte ekoizteko moduan, hala nola ureztatze-sistemetan eta hezetasun-kontrolean. Teknologiaren laguntzari esker, mahastiak klimaren aldaketetara egokitzea lortu dute, baina neurriak hartu ezean, mahasti asko desagertzeko arriskuan egon litezke.
Zure interesekoa izan daiteke
Milaka euskaltzaleren bultzadaz hasi dira gaur Senperen geroa eraikitzen
Urtero bezala, milaka euskaltzale bildu dira gaur Senpereko lakuaren bueltan, aurten helburu zehatz bat jomugan: Donapaleun lizeo berria izan dezaten laguntzea. Jai giroa izan da nagusi goizetik arratsera, baina aldarrikapenak ere izan du lekua.
?fmt=webp-alpha&qlt=80)
Pertsona bat atxilotu, beste bat ikerketapean jarri eta hainbati espedientea ireki diete Gasteizko bi diskotekatan egindako kontroletan
Ertzaintzak bost arma zuri eta objektu arriskutsuak konfiskatu ditu gaur goizaldean bi diskotekatan ezarritako segurtasun-dispositiboetan egindako kontroletan.
Zumaiako flyschean harrapatuta geratu diren 40 bat lagun erreskatatu behar izan dituzte
Algorri hondartzan ez atzera eta ez aurrera geratu dira, mareak ezustean harrapatu baititu txangoa egiten ari zirenean.
"Manifestazio erraldoi batek" zaintza sistema eraldatzea eskatuko du 2027ko apirilaren 17an, Bilbon
Denon Bizitzak Erdigunean dinamikatik deitu du mobilizazioa. Izan ere, azaldu dutenez, oraindik ere badaude zaintza sistemaren "gabeziak" salatzeko nahikoa arrazoi, 2023ko azaroaren 30eko greba orokor feminista eragin zuten berberak, hain zuzen ere.
Ertzaintzak gizon bat atxilotu du Gasteizko Alde Zaharrean botila hautsi batekin eraso egin baitu
Ertzaintzako kalez jantzitako patruila batek gizon bat atxilotu du Gasteizko Alde Zaharrean, beste bati botila hautsi baten lepoarekin erasotzea egotzita. Barne ikerketa abiatu dute poliziaren jarduna aztertzeko.
Gizon bat atxilotu dute Iruñean, Arrotxapean emakume bati sexu-erasoa egiten saiatzea egotzita
Erasoa goizaldean gertatu da, Trinitarios inguruan, Iruñean. Hiru gaztek biktimaren oihuak entzun dituzte, eta horiek geldiarazi dute erasoa. Biktima sexu-erasoetarako protokoloari jarraituz artatu dute, eta atxilotua beharrezko izapideak betetakoan eramango dute epaile aurrera.
132 salaketa jarri dituzte Igorreko errugbi taldeak saldutako Gabonetako loteria txartelen auziagatik
Arratiko Zekorrak Rugby Taldeak onartu zuen 90.693 zenbakiaren partizipazio gehiegi saldu zituela, behar zuena baino 225 gehiago hain zuzen ere. Kaltetuek, hala ere, diote 286 direla kobratu gabeko txartelak, eta ia 2,8 milioi euroko zuloa dela hori.
Angelun bukatu da gaskoiaren aldeko lasterketa, 2.000 kilometro baino gehiago eginda
Apirilaren 30az geroztik, lekukoak bide luzea egin du eta milaka lagunek hartu dute parte lasterketan.
ELAk, LABek eta Steilasek ausardia eskatu diete alderdi politikoei eta euskaldunen hizkuntza eskubideak aldarrikatu dituzte
Lakuntzak (ELA) adierazi du milaka pertsona batu dituen gaur arratsaldeko mobilizazioaren asmoa zela "euskarak bizi duen erasoaldi politiko eta judizialari erantzun antolatu bat ematea". Aranburuk (LAB), bestalde, iritzi dio "gaztelania inposatu nahi dutela eta administrazioko langileei euskaraz lan egiteko eskubidea zaildu nahi dietela.
Bi adingabe eta haien aita atxilotu dituzte Gasteizen ikaskide ohi bati estortsioa egiteagatik
Antza denez, dirua eskatu zioten bere argazki batzuk (biluzik ageri zen horietan) ez zabaltzearen truke. Mutilak ordainketa egin zuen, baina handik bi astera berriro jarri ziren berarekin harremanetan, sare sozialen bidez, diru gehiago eskatzeko. Biktimari makila batekin eta labana batekin ere egin zioten eraso.