14 urtetik beherako 223 haur daude EAEn emakumeen genitalen mutilazioa jasateko arriskuan
Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako 14 urtetik beherako 223 haur emakumeen genitalen mutilazioa jasateko arriskuan daude, Save the Children Gobernuz Kanpoko Erakundeak (GKE) otsailaren 6ko nazioarteko egunaren harira zabaldu duenez. Espainiako Estatuaren kasuan, kopurua 3.652ra iristen da.
GKEak zehaztu duenez, emakumeen genitalen mutilazioak "emakumeen kanpo-genitalen erresekzio partzial edo osoa egiten duten prozedura guztiei egiten die erreferentzia, bai eta arrazoi ez-medikoengatik emakumeen organo genitalen beste lesio batzuei ere", ez soilik klitoriaren ablazioari.
14 urtetik beherako 223 neska daude emakumeen genitalen mutilazioa jasateko arriskuan Euskadin, eta Bizkaia da arriskuan dauden neska gehien dituena (96); ondoren, Araba (81) eta Gipuzkoa (46) daude, Wassu-UAB Fundazioak 2019an egindako ikerketaren arabera.
Osakidetzak argitaratutako azken datuek 2018 eta 2019 urteak hartzen dituzte kontuan, eta migrazioaren aurretik emakumeen genitalen mutilazioa jasan zuten 21 neska atzeman zituzten EAEn. Guztira, 129 emakume eta neska identifikatu ziren aldi horretan.
Hala ere, Save the Childrenek salatu duenez, "gaur egun, erregistro administratiboak ez dira modu eraginkorrean erabiltzen; datuen bilketa ez da sistematikoki egiten; erregistroetan ez dago banakapenik; datuak ia ez dira zentralizatzen; eta emakumeen mutilazio genitala kodetzen eta ebaluatzen duten profesionalek ez dute prestakuntza guztia".
GKEak aitortu du praktika larri horiek egiteko arrisku handiena jatorrizko herrialdeetan dagoela, iristen direnean erkidegoek mekanismo propioak dituztelako horiek galarazteko. Gainera, Nigerian eta Senegalen, adibidez, praktika hori debekatzea lortu dute.
Tokian tokiko prebentzioaren kasuan, garrantzia berezia ematen diete pediatrarekin edukitzen diren hitzorduei, familiekin konfiantza sortzeko balio dutelako.
GKEak ohartarazi duenez, "emakumeen mutilazio genitala beste praktika bat da genero-indarkeriaren aterkiaren barruan. Nesken eta emakumeen aurkako indarkeria-ekintza bat da, osasunean inolako onurarik ez duena; aitzitik, ondorio larriak ditu maila fisikoan, mentalean, sexualean eta ugalketa-osasunean, eta heriotza ere eragin dezake".
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
?fmt=png-alpha&qlt=80)
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.