Giza genoma oso bat sekuentziatu dute lehen aldiz; gaixotasun batzuk ulertzeko pauso giltzarria
Nazioarteko zientifikoen partzuergo batek giza genoma baten lehen sekuentzia osoa, hutsunerik gabekoa, argitaratu du, Giza Genomaren Proiektuak lehen zirriborroa egin zuenetik bi hamarkada igaro direnean. 'Telomero a Telomero' (T2T) partzuergoak burutu du 'Science' aldizkarian argitaratutako lana.
Zientzialarien arabera, gure DNAk dituen 3.000 base (edo "letra") ingururen sekuentzia osoa izatea ezinbestekoa da giza bariazio genomikoaren espektro osoa ulertzeko, eta zenbait gaixotasunen ekarpen genetikoak ulertzeko.
Genomaren sekuentzia osoaren analisiak nabarmen eragingo dio kromosomen inguruko ezagutzari, bost beso kromosomikoko mapa zehatzagoekin, eta horrek ikerketarako bide berriak zabalduko ditu. Hala, posible izango da oinarrizko biologiaren zenbait galderari erantzutea, kromosomak nola bereizten diren eta egoki banantzen diren.
"Giza genoma oso baten sorrera lorpen zientifiko handia da, izan ere, gure DNAren erabateko ikuspegia eskainiko digu, lehen aldiz", azaldu du Eric Green NHGRI lanaren finantzatzaile nagusiaren zuzendariak.
"Funtsezko informazio honek indartu egingo ditu giza genomaren ñabardura funtzionalak ulertzeko martxan dauden askotariko ahaleginak, eta horrek, aldi berean, bultzatu egingo ditu giza gaixotasunen ikerketa genetikoak", gaineratu du.
Zientzialariek behatu zutenez, gehitutako DNA sekuentzia berri gehienak telometro errepikakorrengandik (kromosoma bakoitzaren muturrak) eta zentromeroengandik (kromosoma bakoitzaren erdialdeko sekzio lodiak) hurbil zeuden.
Orain osorik dagoen giza genomaren sekuentzia balio handikoa izango da giza bariazio genomikoaren ikuspegi globala ezartzea helburu duten ikerketetan, edo pertsonen DNAren desberdintasunei buruzkoetan.
Ezagutza horiek funtsezkoak dira zenbait gaixotasunen ekarpen genetikoak ulertzeko, eta genoma sekuentzia ohiko prozedura gisa erabiltzeko arreta klinikoan, etorkizunean. Zientzialari talde ugari hasiak dira euren ikerketetarako giza genomaren sekuentzia osoaren argitalpenaren aurreko bertsio bat erabiltzen.
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
?fmt=png-alpha&qlt=80)
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.