Aurtengo gripea 1918ko pandemia eragin zuen anduiaren ondorengo zuzena izan daiteke
Nature Communications atarian argitaratutako artikuluak aditzera eman duenez, H1N1 gripearen birusa 1918an pandemian eragin zuen anduiaren ondorengo zuzena izan daiteke.
1918ko pandemian zehar, Europan, jasotako laginen azterketa genomikoan oinarritzen dira ikerketaren ondorioak. Izurriteak 50-100 milioi hildako utzi zituen mundu osoan.
Gripearen zabalkundea eta egutegia erregistro historiko eta medikoetan oinarritu zituzten. Pandemiak goia jo zuen 1918ko udazkenean, eta 1919ko negura arte jarraitu zuen.
Hala ere, ikerketaren egileek gogorarazi dute 1918ko birusaren azterketa genomikoa zaila dela, garaiko sekuentzia biralak bakanak direlako.
Berlingo Robert Koch Institutuko Sebastien Calvignac-Spencer ikertzailearen taldeak 13 birika lagin aztertu ditu. Alemaniako eta Austriako museoen artxibo historikoetan gordeta zituzten; 1901etik 1931ra bildu zituzten, 1918an eta 1919an hildako 6 pertsonenak barne.
Ikertzaileek genomak aztertu dituzte, pandemiaren puntu gorena baino lehen eta ondoren, eta emaitzek nukleoproteinaren genean aldaketa bat dagoela aditzera eman dute, ostalariaren erantzun antibiralaren erresistentziari lotuta. Baliteke horrek gizakietara egokitzeko aukera ematea birusari.
Bestalde, erloju molekularraren modalizazio bat aurrera eraman dute ikerketaren egileek, denbora eskala ebolutiboa estimatu ahal izateko metodoa. Horrela, H1N1 gripearen segmentu genomiko guztiak 1918ko anduiaren ondorengo zuzenak izan daitezkeela ondorioztatu dute.
Edonola ere, laginak eskasak direla azpimarratu dute ikertzaileek; baina 1918ko gripe pandemiaren bilakaeraren inguruan orain ezagututakoak artxibo historikoak aztertzearen balioa agerian utzi du.
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
?fmt=png-alpha&qlt=80)
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.