Ornodunen populazioak % 69 murriztu dira 1970etik, WWFren arabera
Ornodunen populazioak % 69 murriztu dira 1970etik, WWF gobernuz kanpoko erakundeak Planeta Bizia txostenean kalkulatu duenez. Horrek egiaztatzen du, WWFren iritziz, biodibertsitatea egoera larrian dagoela.
Txostenak (bi urtero egiten dute) deialdia egiten die gobernuei, enpresei eta gizarteari, naturaren aldeko mundu mailako hitzarmen batekin konpromisoa har dezaten, Parisko Hitzarmenean gertatu zenez.
Lanak datu kezkagarriak erakusten ditu, arrainen, anfibioen, narrastien, hegaztien eta ugaztunen populazioen gainean; adibidez, ornodunen populazioei dagokienez, Latinoamerikako eta Karibeko batez besteko murrizketa % 94koa dela. Ur gezako espezieek, mundu mailan, % 83ko beherakada izan dute.
Txostenean 1970etik 2018ra arteko datuak daude jasota, planeta osoko 5.230 ornodun espezietako ia 32.000 populazioren gainekoak. Egoerari buelta eman eta 2030erako egoera positiboan dagoen natura lortzea helburu, ekintza transformatzaileei heltzea eskatu dute.
Txostenak ohartarazten du egun "planeta mailako larrialdia" dagoela, "krisi bikoitza dagoela: klima krisia, eta biodibertsitate galera eta naturen degradazioa. Txanpon bereko bi aldeak dira". Ondorioak nabariak dira; izan ere, milioika herritarrek lekualdatu behar izan dute, eta gero eta sarriagoak diren muturreko fenomeno meteorologikoek milaka heriotza utzi dituzte. Elikadura ziurgabetasuna, lurrak agortuta egotea, ur gezik ez izatea edo gaitz jakin batzuk hedatzea ere beste ondorioetako batzuk dira.
Larrialdi honetako eragin negatiboak pertsona guztien kalterako dira, baina, bereziki, gizatalde zaurgarrienek pairatzen dituzte.
Murrizketa zergatik gertatu den azaltzeko, txostenak arrazoi hauek zehaztu ditu: habitat degradazioa eta galera, espezie batzuen gehiegizko ustiapena, espezie inbaditzaileak, kutsadura, klima aldaketa eta gaixotasunak.
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
?fmt=png-alpha&qlt=80)
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.