Gabonetako zuhaitz naturala edo artifiziala: Zein da aukerarik jasangarriena?
Gabonak ate joka ditugu, eta urtero legez, aurten ere egun horietan ingurumen-inpaktu handia eragingo dugu apaingarri, opari, bilgarri eta botatzen diren gainerako objektuetatik sortzen den zabor kopuruagatik. Eta Gabonetako zuhaitzak, zenbateraino kutsatzen du? Artifiziala ala naturala, zein da aukerarik jasangarriena? Adituen arabera, plastikozko bat gutxienez 10 Gabonetan berrerabili behar da, natural batek ingurumenean duen eraginaren azpitik mantentzeko.
Dena dela, zaila da erantzun bakar bat aurkitzea, faktore askok eragiten baitute. Askok zuhaitz artifizialaren alde egiten dute, gehiago irauten duelako eta, hartara, ez dutelako urtero erosten ibili beharrik. Aldiz, beste batzuek nahiago dituzte zuhaitz naturalak, ingurumenari kalte gutxiago egiten diotela uste baitute.
Ingurumeneko adituek diotenez, printzipioz, Gabonetako zuhaitz natural batek artifizial batek baino ingurumen-inpaktu gutxiago eragiten du; izan ere, hasteko, ekoizpen- eta garraio-prozesuek eragin handiagoa dute plastikozko zuhaitzaren kasuan.
Baina, naturalek plastikozko zuhaitzek baino gutxiago kutsatzen al dute? Behin jaiak amaituta, non amaituko du zuhaitz horrek? Bere loreontzian bizitzen jarraituko du, birziklatu edo konpostatu egingo da? Zabortegian amaitzen badu, karbono-aztarna nabarmen handituko da.
Karbono-aztarna gizakiak produktu bat fabrikatzean edo eguneroko jarduerak egitean sortzen dituen isurketen eta berotegi efektuko gasen kopurua da, eta isuritako CO2 tonatan adierazten da.
Duela gutxi egindako ikerketa batean, Carbon Trust aholkularitza enpresak ondorioztatu du zuhaitz artifizial bat gutxienez 10 aldiz berrerabili behar dela bere ingurumen-inpaktua natural batenaren azpitik mantentzeko. Zehazki, bi metroko zuhaitz artifizial baten karbono-aztarna 40 kilo CO2 zela kalkulatu zuen aholkularitza enpresak.
Baina bi zuhaitz moten bizi-zikloaren eragin ekologikoan batez ere kontutan hartu behar dena da behin erabili ondotik non amaitzen duten. Zuhaitz natural bat erretzen bada, karbono-edukia atmosferara doa. Eta are okerragoa da izeiak zabortegi batean amaitzen badu; izan ere, deskonposizioaren ondorioz karbono guztia atmosferara itzuliko da, baina, kasu honetan, metano moduan, CO2a baino 21 aldiz kutsakorragoa den berotegi efektuko gas batekin, alegia.
Horregatik, zuhaitz naturalak behar bezala birziklatzea gomendatzen dute adituek. Lehen pausoa, baina, merkaturatzeko helburua duten haztegietan erosi direla ziurtatzea da.
Hona hemen, ingurumena errespetatzea helburu, jai sasoia amaitutakoan Gabonetako zuhaitza kentzea erabakitzen denean kontuan har daitezkeen hainbat gomendio:
- Gabonetako zuhaitza birlandatzea: Eguberrietako zuhaitz natural bat loreontzi batean erosi bada, lorategian berriro landatu daiteke. Lurrari ongarri pixka bat gehitzen bazaio eta zaintzen bada, baliteke prest egotea datorren urtean erabili ahal izateko.
- Adarrak eta enborra zurezko ezpal bihurtzea lorategian konpostatzeko.
- Zuhaitza birziklatzea: Gabonetako zuhaitza bilketa-puntu batera eramatea gero eta ohikoagoa bihurtzen ari da. Azken urteetan bilketa puntu ugari daude Gabonetako zuhaitz naturalak uzteko. Gune horien helburua zuhaitzari bigarren bizitza bat ematea da, eta ondoren, berriz landatzea.
Zure interesekoa izan daiteke
Afrikako Kopako finala pasioz biziko dute Bilbon
San Frantzisko auzoan bizi diren senegaldarrak eta marokoarrak ilusioz gainezka daude igandeko partidaren zain. Ia guztiek dute planen bat pentsatuta. Baina, batez ere, giro bikainean bizitzea espero dute, oso ondo konpontzen diren bi zaletu-talde baitira.
Emakume bat zauritu da Bilbon, etxebizitza batean sua piztuta
Gertaera 19:15ak aldera jazo da, San Adrian kaleko etxebizitza batean. Zauritutako emakumea Gurutzetako Ospitalera eraman dute, garretatik ihesi leihotik salto egin ostean.
Scrapie foku bat antzeman dute Zestoako baserri batean
Entzefalopatia espongiforme transmitigarri (EET) gisa sailkatutako gaixotasuna da, eta ardiei eta ahuntzei eragiten die. Dermatosi nodular kutsakorra edo mingain urdina gisako gaixotasunetan ez bezala, Europako araudiak ez du eskatzen ustiategia guztiz sakrifikatzea kasu bakar baten aurrean.
Urriaren 29ko 21:05ean SOS Deiak-ek bazekien GOIDIak gutxienez 2 hildako utzi zituela Valentzian
Uholdeak hasi zirenean, emakume batek Zegamatik (Gipuzkoa) deitu zuen, Catarrojan zaintzaile lanetan ari zen bere lagun batek ezin izan zuelako bere ardurapean zuen adineko pertsona bat eskaileretatik igo, eta hura ito egin zela jakinarazi zuen.
Euskadik 64,3 organo emaile lortu zituen milioi biztanleko iaz, eta Nafarroak 88,2
Guztira, Euskadin hil ziren 144 herritarrek eta Nafarroan zendu ziren 60 lagunek eman zituzten organoak 2025ean.
Baserri baten teilatuaren zati bat kiskali da Bitorianon, Zuiako kontzejuan
Sute handi batek baserri bateko teilatua kiskali du ostiral honetan Bitorianon, Zuiako kontzejuko herri txiki batean, Araban. Kalteak izan dira eraikinaren goiko solairuan, 400 urte baino gehiago dituenak, suhiltzaileek azkar jardun duten arren. Garrek ke handia eragin dute, baina suak ez du inor zauritu.
AP-8 autobidea itxita egongo da gaur gauetik larunbat arratsaldera Mendaron, Bilborako noranzkoan
22:00etatik aurrera, 'bypass' bat jarriko dute, Bilborantz doazen ibilgailuak Behobiarako noranzkoko ezkerreko erreietik desbideratzeko.
Foru Berria Gizateriaren Ondare izendatzea eskatuko dute Bizkaiko Batzar Nagusiek eta Foru Aldundiak
Foru Berria onartu zenetik 500 urte betetzen diren honetan egingo dute eskaera. Bizkaiko Batzar Nagusiek 1526an onartu zuten eta urtebete geroago berretsi zuen Karlos I.a enperadoreak.
Otsoen erasoak nabarmen ugaritu dira Karrantzan
Karrantzako (Bizkaia) herritarrak oso kezkatuta daude azken asteotan nabarmen ugaritu baitira otsoek inguruan eragindako erasoak. Ildo horretatik, Kantabrian, otso batek, gutxienez, berriki zauritutako asto bat erakusten dituzten irudiak jaso ditu EITBk. Halaber, Karrantzarekin mugan dagoen Ramales de la Victoria udalerrian (Kantabria) otso bat grabatu dute, Ancillo mendian. Animalia horiek kalte handiak eragin dizkiete inguruko abeltzainei aspaldidanik; izan ere, dozenaka ardi, moxal eta zekor hil edo zauritu dituzte han. Aspaldiko gertaerei, azken aste hauetako erasoak gehitu behar zaizkie. Gertaera horiek eztabaida sortu dute animalien aldeko taldeen eta abeltzainen artean, batzuek otsoa espezie mehatxatuen euskal zerrendan gehitzea eskatzen dutelako, besteek eraso horiei aurre egiteko neurri zehatzak eskatzen dituzten bitartean.
Gipuzkoako adinekoen egoitza publikoetako garbitzaileek euskararen hizkuntza-eskakizunik ez dutela behar ebatzi du epaitegi batek
Euskadiko CCOOk ohar batean azaldu duenez, hautagaiek "hamarkadak zeramatzaten egoitzetan lanean, aldi baterako kontratuekin eta lan ordutegiaren barruan euskara ikasteko aukerarik gabe, bitarteko langileak zirelako". Sindikatuarentzat "hizkuntza eta lan eskubideak guztiz bateragarriak dira proportzionaltasun soziolinguistikoak errespetatuz".