Gabonetako zuhaitz naturala edo artifiziala: Zein da aukerarik jasangarriena?
Gabonak ate joka ditugu, eta urtero legez, aurten ere egun horietan ingurumen-inpaktu handia eragingo dugu apaingarri, opari, bilgarri eta botatzen diren gainerako objektuetatik sortzen den zabor kopuruagatik. Eta Gabonetako zuhaitzak, zenbateraino kutsatzen du? Artifiziala ala naturala, zein da aukerarik jasangarriena? Adituen arabera, plastikozko bat gutxienez 10 Gabonetan berrerabili behar da, natural batek ingurumenean duen eraginaren azpitik mantentzeko.
Dena dela, zaila da erantzun bakar bat aurkitzea, faktore askok eragiten baitute. Askok zuhaitz artifizialaren alde egiten dute, gehiago irauten duelako eta, hartara, ez dutelako urtero erosten ibili beharrik. Aldiz, beste batzuek nahiago dituzte zuhaitz naturalak, ingurumenari kalte gutxiago egiten diotela uste baitute.
Ingurumeneko adituek diotenez, printzipioz, Gabonetako zuhaitz natural batek artifizial batek baino ingurumen-inpaktu gutxiago eragiten du; izan ere, hasteko, ekoizpen- eta garraio-prozesuek eragin handiagoa dute plastikozko zuhaitzaren kasuan.
Baina, naturalek plastikozko zuhaitzek baino gutxiago kutsatzen al dute? Behin jaiak amaituta, non amaituko du zuhaitz horrek? Bere loreontzian bizitzen jarraituko du, birziklatu edo konpostatu egingo da? Zabortegian amaitzen badu, karbono-aztarna nabarmen handituko da.
Karbono-aztarna gizakiak produktu bat fabrikatzean edo eguneroko jarduerak egitean sortzen dituen isurketen eta berotegi efektuko gasen kopurua da, eta isuritako CO2 tonatan adierazten da.
Duela gutxi egindako ikerketa batean, Carbon Trust aholkularitza enpresak ondorioztatu du zuhaitz artifizial bat gutxienez 10 aldiz berrerabili behar dela bere ingurumen-inpaktua natural batenaren azpitik mantentzeko. Zehazki, bi metroko zuhaitz artifizial baten karbono-aztarna 40 kilo CO2 zela kalkulatu zuen aholkularitza enpresak.
Baina bi zuhaitz moten bizi-zikloaren eragin ekologikoan batez ere kontutan hartu behar dena da behin erabili ondotik non amaitzen duten. Zuhaitz natural bat erretzen bada, karbono-edukia atmosferara doa. Eta are okerragoa da izeiak zabortegi batean amaitzen badu; izan ere, deskonposizioaren ondorioz karbono guztia atmosferara itzuliko da, baina, kasu honetan, metano moduan, CO2a baino 21 aldiz kutsakorragoa den berotegi efektuko gas batekin, alegia.
Horregatik, zuhaitz naturalak behar bezala birziklatzea gomendatzen dute adituek. Lehen pausoa, baina, merkaturatzeko helburua duten haztegietan erosi direla ziurtatzea da.
Hona hemen, ingurumena errespetatzea helburu, jai sasoia amaitutakoan Gabonetako zuhaitza kentzea erabakitzen denean kontuan har daitezkeen hainbat gomendio:
- Gabonetako zuhaitza birlandatzea: Eguberrietako zuhaitz natural bat loreontzi batean erosi bada, lorategian berriro landatu daiteke. Lurrari ongarri pixka bat gehitzen bazaio eta zaintzen bada, baliteke prest egotea datorren urtean erabili ahal izateko.
- Adarrak eta enborra zurezko ezpal bihurtzea lorategian konpostatzeko.
- Zuhaitza birziklatzea: Gabonetako zuhaitza bilketa-puntu batera eramatea gero eta ohikoagoa bihurtzen ari da. Azken urteetan bilketa puntu ugari daude Gabonetako zuhaitz naturalak uzteko. Gune horien helburua zuhaitzari bigarren bizitza bat ematea da, eta ondoren, berriz landatzea.
Zure interesekoa izan daiteke
Posible al da adimen artifizialaren garapena gelditzea?
Adimen artifiziala garatzen duten enpresa nagusietako buruek galga jartzeko eskaria egin dute azken aste hauetan, gizakion kontroletik ihes egiteko arriskua izan dezakeela eta. Baina posible al da? Eta zergatik adierazten dute orain beldur hori? Hainbat aditurekin zalantza hauek argitu ditugu.
Sutea piztu da Derion, Loiuko aireportutik oso gertu
20:30 aldera sutea piztu da Derion, Loiuko aireportutik oso gertu. Sua San Isidro auzoko baso batean piztu da, Aiartza mendian, eta oraingoz ez du eraginik izan aireportuaren funtzionamenduan. Suhiltzaileak lanean ari dira garrak itzaltzeko.
Gizon bat hil da Laidatxu hondartzan (Mundaka)
Gizonezkoa uretatik atera behar izan dute sorosleek, eta suspertzen saiatu diren arren, bertan hil da. Ez dakite zerk eragin duen heriotza.
Aldaketa asteartetik aurrera, eta euria asteazkenerako zein ostegunerako
Astearte goiza eguzkitsua eta beroa izango da, baina iluntzerako aldaketa iritsiko da eta asteazkenean tenperaturek nabarmen egingo dute behera. Euria egingo du bai asteazkenean baita ostegunean ere.
Zaldibiatik Ordiziarainoko bidea oinez egin dute dozenaka ikaslek eta gurasok, eskola garraioa ez kentzea eskatzeko
Iazko ekainean, Hezkuntza Sailak Zaldibiako ikasleen gurasoei jakinarazi zien 2026-27 ikasturtetik aurrera DBH3 eta DBH4ko gazteak eskola-garraiorik gabe geratuko zirela. Emandako arrazoia eskola batetik besterako distantzia izan zen.
Gustuko oporlekua lortzeko itxaropenez gerturatu dira Imsersoko lehen bidaiariak agentzietara
Nafarroan astelehen honetan hasi dira agentziak adinekoei zuzendutako bidaia horien erreserbak kudeatzen. Lehen egun honetan, Imsersorekin lehen aldiz oporretara joango direnek izan dute bidaia eskuratzeko aukera. EAEn asteazkenean hasiko dira.
EHUk urte akademikoa abiatu du, AAren arriskuez jakitun eta "eredu propioa" aldarrikatuz
Joxerramon Bengoetxea errektoreak azpimarratu du auzia ez dela adimen artifiziala "deabrutzea, harekiko erabateko mendekotasuna" saihestea baizik. Finantzaketari dagokionez, Juan Antonio Perez Iglesias sailburuak uste du "egingarria" dela bost urteko epean finantzazioa Europako mailara iristea.
Olarizuk agur esan dio udari, musika, babarrunak eta bertoko produktuak lagun
Iraganeko ohitura da Olarizukoa. Hiria mugatzen zuten mugarriak ikuskatzen hasi ziren agintariak, inguruko herriek lurra lapurtu ez zitzaten. XIX. mendearen erdialdean gertatu zen hori, eta gaur egun erromeria herrikoi bihurtu da tradizioa.
Emakume bat ikerketapean dago, Bilbon adingabe bat bahitzen saiatzeagatik
Adingabea lagunekin ari zen jolasten, eta banku batean eserita zegoen emakume bat hurbildu zitzaien. Senidea zela esanda, adingabea besotik heldu eta berarekin eramaten saiatu zen. Gurasoen lagun batzuek gertatutakoa ikusi zuten, eta adingabeari galdetu zioten emakumea ezagutzen ote zuen.
EHUk uste du lehendakariak ez diola "behar besteko balioa eman unibertsitate publikoari" ikasturte hasierako ekitaldian egoteari muzin eginez
Horixe adierazi du Ixone Fernandez de Labastida Arabako Campuseko errektoreordeak Radio Vitorian egindako elkarrizketa batean, Imanol Pradales lehendakariak ikasturte hasierako ekitaldietan Mondragon, Deustu eta EHU txandakatzeko hartu duen erabakiaren harira.