Zein da Hego Euskal Herriko immigranteen profil nagusia?
Atzerritik etorritako immigrazioaren fenomenoak 2000ko lehenengo urteetan egin zuen eztanda gurean, urtetik urterako % 10etik gorako hazkundearekin. Garai haietan, Amerikatik etorritako gizon-emakumeak ziren Hego Euskal Herrira etortzen hasi zirenak batez ere; berton bizi ziren atzerritarren ia % 50 ziren amerikarrak. Xabier Aierdi soziologoak azaltzen duenez, bertoko gabezia bati aurre egiteko, lan-sektore zehatz batzutako hutsuneak betetzeko, migratzen zuten, hala nola zaintza lanetan eta etxebizitzetan aritzeko, hain zuzen.
Aierdik dioenez, aldaketa oso sakonak egon dira urteotan guztiotan gure inguruko familietan: ?Txikitu egin dira, eta, ondorioz, zaintza-lanak bete ezinean gelditu dira?. Horrela, gabezia horri eta behar horiei aurre egiteko, Hego Amerikatik biztanleria etortzen hasi zen gurera gehienbat, bereziki Ekuadorretik eta Kolonbiatik. Horiez gainera, Europatik ere jendea etorri zen asmo berarekin, baina baita bestelako hainbat sektoretan aritzeko ere, industrian, adibidez. ?Esaterako, Errumaniatik etorri izan den jendea sektore horretan sartu da, eta oso ikusgarria da errealitate hori Ordizian?, azpimarratu du soziologoak.
Mende berriko lehenengo hamarkadan gurean erroldatutako atzerriko gizon-emakumeen arteko aldea parekatuta egon zen, baina, apurka-apurka, urteek aurrera egin ahala gero eta emakume migratzaile gehiago etortzen hasi zen Hego Euskal Herrira, eta INE Espainiako Estatistika Institutuaren 2022ko urtarrilaren 1eko errolda jarraituaren datuen arabera, atzerritarren % 51,9 da emakumezkoa orain gurean, 20 urte lehenago % 48,4 zen bitartean.
Hala ere, jatorriaren arabera, generoaren arteko arrakala nabarmenagoa da. Ameriketakoak kenduta, gainontzeko jatorrietako profil nagusia gizonezkoa izan da bi hamarkadotan, Afrikakoak eta Asiakoak batez ere; hala ere, 2002tik 2021era kopuruak berdintzera jo dute, gizonezkoak oraindik ere nagusi diren arren jatorri horien artean. Aitzitik, Europan, gizonen eta emakumeen kopurua ia-ia pareko ibili da beti, 2000 hasieran lehenengoak nagusi ziren arren.
Metodologia
Informazio hau egiteko, EITBk eta Tokikomek Espainiako Estatistika Institutuak argitaratutako (INE) udal-erroldei buruzko datu demografikoak bildu, prozesatu eta aztertu dituzte. Euskal Autonomia Erkidegoko eta Nafarroako datu guztiak deskargatu dira, eskualdeka eta udalerrika banatuta, 2002tik 2021era; azken urte hori erakundeak 2022ko urtarrilaren 1ean argitaratutako erroldei buruzko datuei dagokiena izan da.
Immigrantearen jatorria zehazteko, INEk pertsona horien jaioterriak jasotzen ditu, herrialde bakoitzeko komunitate handietan multzokatuta. Hala ere, kasu batzuetan ezin izan da identifikatu jaiotzaren leku zehatza, eta, beraz, jatorrizko kontinentearekin batera katalogatu dira ?Besteak? atala zehaztuta.
Datuak antolatu ondoren, immigrazioaren joerak eta bilakaerak identifikatzeko aztertu dira, bai nazio-mailan, bai toki-mailan. Prozesu horretan, hainbat bistaratze egin dira balizko istorioak aurkitzeko. Gainera, ikuspegi osoagoa lortze aldera, elkarrizketak egin dira askotariko adituekin.
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.