'Antiquity' aldizkariak Irulegiri buruzko ikerketa osoena argitaratu eta berritasunak ekarri ditu
Irulegiri buruzko ikerketak nazioarteko eragina izaten jarraitzen du ikerketa arkeologikoaren arloan. Antiquity aldizkariak 'A Vasconic inscription on a bronze hand: writing and rituality in the Iron Age Irulegi settlement (Ebro Valley)' artikulua argitaratu du, Aranzadi Zientzia Elkarteak ohar batean jakitera eman duenez. Berreskuratutako milaka objektuen artean, nazioarteko aldizkariaren artikulua Irulegiko Eskuaren azterketan zentratzen da.
Mattin Aiestaran Aranzadi Zientzia Elkarteko arkeologoak, Javier Velaza, Bartzelonako Unibertsitateko Latindar Filologian katedradunak eta Joaquin Gorrochategui EHUko Indoeuropar Linguistikako katedradunak sinatutako artikuluan, azken biek testuaren transkripzioaren eta interpretazioaren aurrerapenen berri ematen dute.
Artikulua nazioarteko aldizkarian argitaratzeak bultzada berria eman dio ikerketa arkeologikoari eta Aiestaranen taldeak erabilitako metodologia "zorrotza" balioan jartzen du.
Azterketa linguistikoari dagokionez, Irulegiko testuak bi berritasun ditu: lehen hitzaren irakurketa bereizia da, bere bertsio esgrafiatuan (sorioneke) eta punteatutako bertsioa (sorioneku); eta bigarren lerroko lehen zeinuaren aldaketa, orain "te" hitzaren ordez "ku" gisa transkribatzen dutena.
Orain arte dokumentatu den epigrafia baskoiaren lehen testu osoa da. Horrela, eskuak ziurtatzen du baskoiek bere hizkuntzan idazten bazekitela. Objektu horrek erritu-funtzioa izan zuen, bai kanpoan zorte ona erakartzeko, edo zortearen jainko edo jainkosa indigenari eskaintza egiteko.
Eskuaz haratago, Irulegin idazkerarekin zerikusia duten beste material batzuk ere aurkitu dira, besteak beste, eskua berreskuratu zen etxearen barruan: bi zeramika, inskripzio esgrafiatuak dituztenak; eta stilus bat, oholtxoetan idazteko.
Bestalde, artikuluak Irulegiko Burdin Aroko herri gotortuaren kontestualizazioa egiten du (Aranguren ibarra, Nafarroa), Brontze Aro erdialdean sortu zena (K.a. XVI.-XII. mendeak) eta K.a. I. mendearen lehen hereneraino okupatuta egon zena, aztarnategia bortizki eraso eta abandonatu zenera arte.
Eraso hori Sertoriar Gerraren (K.a. 82-72) testuinguruan kokatzen da, erromatarren arteko gerra zibila izan zena, eta herrixkaren suntsipena gerra-kanpainaren testuinguru horretan interpretatu behar da.
Kinto Sertorio gobernadorearen eta Gneo Pompeio Magnoren arteko liskarrarekin sortu zen gerra hori, Iberiar penintsulako zati handi batera zabaldu zena, bereziki Ebrora. Irulegi suntsitu abandonatu izanaren zantzuak argiak dira Aiestaranen taldeak 2018az geroztik aztarnategiko hiru eraikinetan eta kale nagusiko zati batean egindako indusketen arabera.
Joan den abuztuan, Aranzadi Europako Arkeologia Elkarteak emandako 2023ko Europako Arkeologia Saria jaso zuen.
Zure interesekoa izan daiteke
Urtean % 22 igo dira 14 urtetik beherakoen suizidio-saiakerak Espainian
Pediatriako larrialdietako zerbitzuek ohartarazi dute haurren osasun mentaleko arazoek gorakada handia izan dutela, eta zenbait ospitaletan kasu horiek bikoiztu egin direla azken hamarkada baino gutxiagoan.
Lizarra ikastolako familiek D ereduko lau ikasgela mantentzea eskatu dute
Guraso talde batek kaleratutako manifestuaren arabera, aurrematrikulen kopuruak ahalbidetzen du datorren ikasturtean D ereduko lau ikasgela izatea HH3n: bi Lizarra ikastolan eta beste bi Remontival ikastetxe publikoan.
Abisu horia ezarriko dute euriteengatik, metro karratuko 60 litro arte pila daitezkeelako 24 orduan
Abisua gaur 21:00etan sartuko da indarrean, eta 24 orduz luzatuko da. Horrez gain, Eusko Jaurlaritzak bigarren abisua ezarriko du gauerako, itsasoa zakar ibiliko delako; izan ere, 3,5 metrorainoko olatuak altxatuko ditu.
Sare kriminal bat desegin dute Euskadin kriptodiruko inbertsio faltsuekin 400.000 eurotik gorako iruzurra egiteagatik
Sare sozialen bidez, biktimak bereganatzen zituen, eta kriptodiru-plataforma faltsuetan inbertitzeko konbentzitzen zituzten. Lau atxilotu daude, eta burua omen dena kartzelan sartu dute.
Auto ilarak izan dira N-1 errepidean, Beasain eta Arama artean, Gasteizerako noranzkoan izandako bi istripuren ondorioz
Lau autoren arteko istripua izan da aurrena, Beasasin eta Ordizia artean, eta autoak erretiratu badituzte ere, horrek eragindako auto-ilaretan txapa-istripu bat izan da, eta egoerak korapilatuta jarraitu du.
125 urte, Orion balearen kantua azkenengoz entzun zenetik
125 urte igaro dira euskal balearen azken alea harrapatu zenetik, Orion. Gaur egun, balea-arrantzaren azken pasarte hura mugarri sinboliko bihurtu da herriarentzat. Xabier Alberdi Itsas Museoaren zuzendari zientifikoak egun hartan gertatutakoa azaldu du, eta Euskal Herrian balea-arrantzuak izan zuen garrantzi historikoa azpimarratu du.
Ratioak jaistea eskatzen duen herri-ekimen legegilea iragarri dute Nafarroako eskola publikoaren aldeko plataformek
Nafarroako eskola publikoaren aldeko plataformen iritzian, ikasgeletan haur kopurua txikitzea ezinbestekoa da arreta hobetzeko, eskola porrota murrizteko eta aniztasunari arreta hobea ziurtatzeko. Hori dela eta, herri-ekimen legegilea aurkeztu nahi dute Nafarroako Foru Parlamentuan, ratioak jaisteko eskatuz. Hezkuntza komunitate osoari lankidetzarako deia egin diote. Hasteko, 7.000 sinadura behar dituzte ekimena ganberara eraman ahal izateko.
EAEk hamar aldiz handitu du gaitasun handiko ikasleen detekzioa azken bost urteotan
2019an 747 ikasle zeuden identifikatuta eta gaur egun 7.327 dira; igoera nabarmen hori eskola publiko zein itunpekoetan ezarritako detekzio goiztiarrerako ereduari esker lortu da.
Nelson David Morenok ukatu egin du Bilbon 73 urteko gizona hil izana
Asteazken honetan hasi da Bilbon 2021eko urriaren 5ean zendu zen gizon baten heriotza argitzeko epaiketa. Akusatua 37ko kartzela-zigorra betetzen ari da dagoeneko, beste krimen batzuengatik. Bost gizonen hilketekin lotu dute, baina, ikertzaileen aburuz, 7 krimenen egile izan daiteke.
Maialen Mazonen ustezko hiltzaileak “barkamena” eskatu du epaiketako azken unean
Arabako Lurralde Auzitegian egin duten epaiketa epai zain gelditu da asteazken honetan, aldeek euren ondorioak aurkeztu ondoren. Fiskaltzak eta akusazioek 45 urteko zigorrak eskatzen dituzte, hilketagatik, bi abortu deliturengatik eta adin txikiko bat abandonatzeagatik, akusatuak “nahita” hil zuela emakumea eta egoeraz “jakitun” zegoela uste dutelako. Defentsak absoluzioa eskatu du, hilketaren unean, “errealitatetik erabat deskonektatuta” zegoela argudiatuta.