Apirilaren 10ean zabalduko dute Nafarroako Sexu Indarkeriei Arreta Integrala emateko Zentroa
Datorren apirilaren 10etik aurrera, zabalik izango da Iruñean, Arrosadia auzoan, Nafarroako Sexu Indarkeriei Arreta Integrala emateko Zentroa. Indarkeria matxistaren biktima izan diren andrazkoei arreta, aholkularitza eta laguntza emateko helburua izango du baliabideak, eta urteko egun guztietan, 24 orduz, egongo da irekita.
"Bai soilik da bai" legean jasota dagoenez, Estatuko probintzia bakoitzak halako zentro bat izan behar du, eta Foru Erkidegoa aitzindaria izango da horretan.
Hala iragarri du prentsaurrekoan Felix Taberna lehen presidenteorde eta Presidentetza eta Berdintasuneko kontseilariak Nafarroako Parlamentuan, eta harekin batera izan da NABI/INAIko zuzendari kudeatzailea den Patricia Abad ere, Nafarroan emakumeen aurkako indarkeria dela-eta 2023an jarritako polizia-salaketei buruzko urteko txostena azaltzeko.
Zentroan 18 pertsonak egingo dute lan. Tartean izango dira psikologia, abokatutza eta gizarte laguntzako profesionalak.
Indarkeria matxista jasan duten edo hartatik bizirik atera diren 16 urtetik gorako emakumeei zuzendutako dago zerbitzua, eta arreta bertatik bertara nahiz telematikoki jaso ahalko da. Ez dio axola indarkeria berriki edo iraganean gertatu den, eta ez da salaketarik beharko artatua izateko.
Ekimenak Europar Batasuneko Next Generation funtsen finantzazioa jaso du (1,1 milioi euro), eta martxan jartzeko behar den gainerakoa (beste milioi bat pasatxo) Nafarroako Gobernuak jarri du. Gizain fundazioak kudeatuko du.
Salaketak, izozmendiaren punta
Agerraldian iazko salaketen berri ere eman dute. Azaldu dutenez, iaz 2.091 salaketa aurkeztu zituzten, aurreko urtean baino % 8,4 gehiago.
Ehunekoa hazteak ez du esan nahi kasuak ugaritu direnik, eta berdintasunean adituek kontzientziazio handiagoarekin lotu dute. Izan ere, duela 20 urte 700 salaketa izan ziren, eta ordutik hazi baino ez da egin kopurua.
Salaketa gehienak, erdia baino gehiago, indarkeria fisiko eta psikikoagatik aurkeztu zituzten; % 17,03, sexu indarkeriagatik, eta % 16,26, urruntze agindua urratzeagatik. Estatistika osatzeko indarkeria psikologikoarengatik aurkeztutako salaketa daude ( % 14,11 izan ziren).
Dena dela, Tabernak eta Abadek ohartarazi dute kasuen % 8 baino ez dela salatzen azalarazi zuela 2019ko txosten batek. "Salaketak izozmendiaren punta baino ez dira", erantsi dute.
Erasotzaileei dagokienez, gehiengoa (10etik 7 baino gehiago) biktimaren ezaguna da: kasuen % 36tan bikotekidea da, % 37,21ean bikotekide ohia eta % 7,51ean, senitarteko bat. Erasoen % 12an bakarrik da erasotzailea gizon ezezagun bat. Adinari erreparatuta, erdiak baino gehiagok 30-49 urte dituzte, eta kasuen laurdenean ia, 18-29 urte.
Indarkeria salatu duten emakumeen % 47,39k 30-49 urte zituen, eta % 27,74, 18 eta 29 urte bitartean. Aipagarria da 10 biktimetatik ia 4k 17 urte baino gutxiago dituztela, gazteen artean salatzeko kontzientziazio maila handiagoa dela iradokita.
Zure interesekoa izan daiteke
Osakidetza kontaktuak bilatzen ari da Trapagarango klub batean tuberkulosi kasu bat antzeman ondoren
Euskal Osasun Zerbitzua proba diagnostikoak zabaltzea eta establezimenduko langileak banan-banan deitzea aztertzen ari da, miaketa osatzeko eta kutsatze berriak baztertzeko.
Basauriko banketxe batean lapurreta egin zuen gizonaren bila ari da Ertzaintza
Lapurreta ostegunean gertatu zen, 14:45 aldera, eta gizonak dirua hartu eta ihes egitea lortu zuen. Ertzaintzak ikerketa abiatu du, eta oraingoz ez du lapurretaren inguruko datu gehiagorik zabaldu.
Landa ingurua vs hirigune handiak: hirietako bi autoko hiru daude landaguneetan
Trafiko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) azken erregistro ofizialen arabera, Hego Euskal Herriko landa-ingurunean metropoli-eremuetan baino % 55 auto gehiago daude biztanleko, eta kasu batzuetan herriko bizilagunen kopurua gainditzen dute.
Gero eta emakume gidari gehiago dago Hego Euskal Herrian: gizonena halako bi baino gehiago hazi da kopurua azken hamarkadan
2014tik 2024ra, gidabaimena duten emakumeen kopurua % 14raino igo da Nafarroan, gizonen % 6,6ren aurretik; EAEn, aldea hirukoiztu ere egin da ia. Genero-arrakala estutzen ari da horretan, nahiz eta oraindik gizonak gehiago diren errepideetan.
Saretzen txostenaren bitxikeriak: bizilagun baino auto gehiago dituzten herriak eta emakumezko gidaririk gabeko udalerriak
Hegoaldeko mugikortasunaren berezitasunak azaleratu ditu Saretzen txostenak, besteak beste, Bizkaia motorren kopuruaren hazkundean nagusi dela, eta Nafarroak Hegoaldeko autorik zaharrenak dituela.
Genero-arrakala, Euskadiko mugikortasunean: Gizonezkoen joan-etorrien % 46k autoa erabiltzen dute eta emakumezkoen % 50 oinez
Eguneroko joan-etorrien % 40 autoz egiten dira. 19 urtetik beherakoak mugikortasun jasangarriaren buru dira, haiek baitira bizikleta eta garraio publikoa gehien erabiltzen dituztenak.
Autoa, Hegoaldean: gero eta zaharragoa, dieselak nagusi jarraitzen du eta elektrikoen presentzia oso txikia da
Euskadiko eta Nafarroako turismoen batez besteko adinak bi urte baino gehiago egin du gora (ibilgailuek 12 urte dituzte, batez beste). Errekuntzakoak (diesela eta gasolina) nagusitzen dira, eta ibilgailu elektrikoen kopurua oso txikia da (% 2tik beherakoa).
Sokamuturra berriro egiteak zatiketa eragin du Eibarren
Eibarren, bigantxak kalera aterako dituzte datorren astean, azken urteetan desagertua zen sokamuturrari berriro helduz. Udalerrian eztabaida erabatekoa da, aldekoen eta kontrakoen artean, eta zatiketa eragin du. Zatiketa horren erantzule egiten dute oposizioko alderdiek alkatea bera.
Sei adingabe artatu dituzte bero-kolpeen ondorioz, AP-68an, Kuartango parean, autobusak matxura izan ondoren
Arazo mekanikoa 13:10 aldera jazo da, ibilgailua Zaragozarantz zihoala, trenbidearen bazterbidean geldirik geratu denean matxura baten ondorioz. Autobusean 60 pertsona inguru zihoazen, gehienak 15 urte inguruko nerabeak.
GIB diagnostiko berantiarren kopurua % 60ra igo da Euskadin
Osasun Sailak uste du HIESaren eta STIen inguruko estigmak diagnostikoa atzeratzen duela eta kutsatzeko arriskua handitzen duela. Osakidetzarekin batera, "Parktikatu sex-carea" kanpaina abiarazi du.