Jaiotzak % 1,6 jaitsi ziren Euskadin 2023an
2023ko laugarren hiruhilekoan 3.465 jaiotza izan ziren Euskadin, aurreko urteko aldi berean baino % 0,1 gutxiago, Eustaten datuen arabera. Horrela, urteko zenbaketa orokorrean jaiotza kopurua % 1,6 jaitsi zen, azken urteetako beheranzko joerari jarraipena emanez.
Bizkaian izandako jaitsiera nabarmentzen da, 1.645 jaiotza izan baitziren azken hiruhilekoan, hau da, aurreko urtean baino % 5,6 gutxiago. Kontrara, Araban eta Gipuzkoan jaiotzak hazi egin ziren, 593 eta 1.227 jaiotzarekin, hurrenez hurren; hau da, Araban % 7 hazi ziren eta Gipuzkoan % 4,5.
Epe horretan Euskadin ama izan ziren emakumeen % 33,5 atzerritarrak ziren. Araba ehuneko horren gainetik kokatu zen, % 41,9ra iritsi baitzen, eta ondoren Gipuzkoa eta Bizkaia, % 33,5eko eta % 30,5eko ehunekoekin, hurrenez hurren.
Amen ia % 80k 30 urte baino gehiago zituen
Jaiotzak adinaren arabera banatuz gero, 35-39 urteko amen ehunekoa % 33,4 da, 30-34 urteko amen ehunekoaren berdina, eta 25-29 urteko amen ekarpena % 14,7koa izan zen. Bestalde, 40 urtetik gorako amak (% 11,4) 25 urtetik beherakoak (% 7,1) baino gehiago izan ziren.
Amatasunaren adina ere aldatu egiten da nazionalitatea kontuan hartzen bada. Izan ere, atzerriko amen batez besteko adina 30,9 urtekoa izan zen, eta espainiar nazionalitatea dutenena, berriz, 34,6 urtekoa.
Ezkondu gabeko amek izandako haurren ehunekoa % 51,2 izan zen
2023ko laugarren hiruhilekoan, ezkontzaz kanpoko jaiotzak kopuru osoaren % 51,2 izan ziren, 2022ko aldi berean baino 0,3 puntu txikiagoa.
Amek izandako haur kopuruaren arabera, erdiak baino gehiago, 1.780k (% 51,4), lehenengo seme-alaba izan zuten; 1.228k (% 35,4) aurretik beste ume bat izan zuten amak ziren; eta hirugarren eta ondorengo seme-alabak izan zituztenak 457 (% 13,2) izan ziren.
2023ko balantzea
2023. urte osoa kontuan hartuz gero, jaiotzen behin-behineko kopurua 13.421ekoa izan zen, hau da, 215 jaiotza gutxiago izan ziren (% -1,6), 2022ko datuekin alderatuta. Beherakada hori Bizkaian eta Araban eman zen. Bizkaian % 3,1 jaitsi zen (214 jaiotza gutxiago) eta Araban % 2,3 (53 jaiotza gutxiago). Gipuzkoan, aldiz, % 1,2 hazi zen (52 jaiotza gehiago).
Zure interesekoa izan daiteke
Posible al da adimen artifizialaren garapena gelditzea?
Adimen artifiziala garatzen duten enpresa nagusietako buruek galga jartzeko eskaria egin dute azken aste hauetan, gizakion kontroletik ihes egiteko arriskua izan dezakeela eta. Baina posible al da? Eta zergatik adierazten dute orain beldur hori? Hainbat aditurekin zalantza hauek argitu ditugu.
Sutea piztu da Derion, Loiuko aireportutik oso gertu
20:30 aldera sutea piztu da Derion, Loiuko aireportutik oso gertu. Sua San Isidro auzoko baso batean piztu da, Aiartza mendian, eta oraingoz ez du eraginik izan aireportuaren funtzionamenduan. Suhiltzaileak lanean ari dira garrak itzaltzeko.
Gizon bat hil da Laidatxu hondartzan (Mundaka)
Gizonezkoa uretatik atera behar izan dute sorosleek, eta suspertzen saiatu diren arren, bertan hil da. Ez dakite zerk eragin duen heriotza.
Aldaketa asteartetik aurrera, eta euria asteazkenerako zein ostegunerako
Astearte goiza eguzkitsua eta beroa izango da, baina iluntzerako aldaketa iritsiko da eta asteazkenean tenperaturek nabarmen egingo dute behera. Euria egingo du bai asteazkenean baita ostegunean ere.
Zaldibiatik Ordiziarainoko bidea oinez egin dute dozenaka ikaslek eta gurasok, eskola garraioa ez kentzea eskatzeko
Iazko ekainean, Hezkuntza Sailak Zaldibiako ikasleen gurasoei jakinarazi zien 2026-27 ikasturtetik aurrera DBH3 eta DBH4ko gazteak eskola-garraiorik gabe geratuko zirela. Emandako arrazoia eskola batetik besterako distantzia izan zen.
Gustuko oporlekua lortzeko itxaropenez gerturatu dira Imsersoko lehen bidaiariak agentzietara
Nafarroan astelehen honetan hasi dira agentziak adinekoei zuzendutako bidaia horien erreserbak kudeatzen. Lehen egun honetan, Imsersorekin lehen aldiz oporretara joango direnek izan dute bidaia eskuratzeko aukera. EAEn asteazkenean hasiko dira.
EHUk urte akademikoa abiatu du, AAren arriskuez jakitun eta "eredu propioa" aldarrikatuz
Joxerramon Bengoetxea errektoreak azpimarratu du auzia ez dela adimen artifiziala "deabrutzea, harekiko erabateko mendekotasuna" saihestea baizik. Finantzaketari dagokionez, Juan Antonio Perez Iglesias sailburuak uste du "egingarria" dela bost urteko epean finantzazioa Europako mailara iristea.
Olarizuk agur esan dio udari, musika, babarrunak eta bertoko produktuak lagun
Iraganeko ohitura da Olarizukoa. Hiria mugatzen zuten mugarriak ikuskatzen hasi ziren agintariak, inguruko herriek lurra lapurtu ez zitzaten. XIX. mendearen erdialdean gertatu zen hori, eta gaur egun erromeria herrikoi bihurtu da tradizioa.
Emakume bat ikerketapean dago, Bilbon adingabe bat bahitzen saiatzeagatik
Adingabea lagunekin ari zen jolasten, eta banku batean eserita zegoen emakume bat hurbildu zitzaien. Senidea zela esanda, adingabea besotik heldu eta berarekin eramaten saiatu zen. Gurasoen lagun batzuek gertatutakoa ikusi zuten, eta adingabeari galdetu zioten emakumea ezagutzen ote zuen.
EHUk uste du lehendakariak ez diola "behar besteko balioa eman unibertsitate publikoari" ikasturte hasierako ekitaldian egoteari muzin eginez
Horixe adierazi du Ixone Fernandez de Labastida Arabako Campuseko errektoreordeak Radio Vitorian egindako elkarrizketa batean, Imanol Pradales lehendakariak ikasturte hasierako ekitaldietan Mondragon, Deustu eta EHU txandakatzeko hartu duen erabakiaren harira.