Gaixotasun kardiobaskularrak munduko heriotza-kausa nagusia dira, eta bigarrena, Euskadin
Gaur, EITB Maratoia gaixotasun kardiobaskularretan murgilduko da bete-betean 'Entzun zure bihotzari' lelopean, gaixotasunon ikerketarako dirua biltzeko asmoz. Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) arabera, gaixotasun horiek 17,9 milioi hildako eragiten dituzte urtero munduan, hau da, heriotzen % 32, eta horiek dira, era berean, zahartzaroan bizi-kalitatea murriztearen arrazoi nagusia ere.
Euskal Autonomia Erkidegoan Gaixotasun Kardiobaskularrak izan ziren bigarren heriotza-kausa 2023an (% 25,4), tumoreen ondoren (% 28,0). Emakumeen artean GKBak izan ziren lehenengo heriotza-kausa (% 26,3), eta ondoren tumoreak (% 22,3); gizonen artean, berriz, tumoreak (% 33,8) lehenengo eta GKBak ondoren (% 24,4).
5.662 pertsona hil ziren iaz EAEn gaixotasun horien ondorioz, eta Euskadin gaixotasun larri gisa daude sailkatuta. Besteak beste, gaixotasun koronarioa eta gaixotasun zerebrobaskularra nabarmentzen dira.
Oro har, odol-hodiei eragiten dieten gaixotasunak (gaixotasun baskularrak) eta bihotzari eragiten diotenak (kardiopatiak) bereiz ditzakegu. Gaixotasun horien artean daude, berbarako, hipertentsio arteriala, gaixotasun koronarioa, bihotz-gutxiegitasuna eta istripu zerebrobaskularra. Gaixotasun koronarioa da gaixotasun kardiobaskularren agerpenik ohikoena, eta, mundu mailan, heriotza kardiobaskularren erdia eragiten du, gutxi gorabehera.
Gizentasuna eta gehiegizko pisua dira GKBen arrisku-faktore nagusiak Euskadin, biztanleriaren % 52,7k gehiegizko pisua baitute. Era berean, hipertentsio arteriala eta hiperkolesterolemia ere nabarmendu beharreko arrisku-faktoreak dira, biztanleen % 18,7k eta % 16,9k nahasmendu horiek baitituzte, hurrenez hurren.
Adituen arabera, gaixotasun kardiobaskularren % 90 prebenitu litezke, zenbait ohitura aldatuz gero, hala nola elikadura osasungarria izatea, ariketa fisikoa egitea, tabakoaren kontsumoa saihestea eta alkoholaren kontsumoa mugatzea. Arrisku-faktoreak tratatzeak ere hobekuntzak ekar ditzake, tentsio arteriala, odoleko lipidoak eta diabetesa, adibidez.
Aipatzekoa da Euskal Osasun Sistemak gaixotasun kardiobaskularren arloko 127 ikerketa eta azterketa klinikotan parte hartu duela 2023an. Orain, EITB Maratoiak bere esku dituen baliabide guztiak jarriko ditu martxan elkartasuna bultzatu eta arlo horrekin konprometitutako ikerketan laguntzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Bilbo, errugbiaren lurrikararen epizentroa: Europako finalez gozatzeko gida
Bizkaiko hiriburua errugbiaren epizentroa izango da maiatzaren 22an eta 23an. EPCR Challenge Cup eta Investec Champions Cup taldeen finalak hartuko ditu San Mamesek, milaka zalez, doako gune ludikoez, zuzeneko musikaz eta giro ezin hobeaz beteko duen nazioarteko ekitaldian.
Arguedasko hilketako ustezko hiltzailea ostegun honetan izango da epailearen aurrean
43 urteko gizona bere kabuz joan zen astelehenean Valtierrako Guardia Zibilaren kuartelera, eta bikotekideari eraso egin ziola aitortu zuen. Arguedasko Udalak hiru dolu-egun ezarri ditu hilketa matxistagatik, eta herrian gaitzespen elkarretaratzea egin dute biktimaren oroimenez.
Auto-pilaketak AP-8 autobidean, Elgoibarren, kamioi bat matxuratuta dagoelako
Ibilgailu astuna goizeko lehen orduan geratu da bide bazterrean, baina oraindik ere errei bat itxita dago eta auto-ilara luzeak daude.
Euskalduna Bilbaok musika areto onenaren aitortza jaso du Eventex Awards 2026 sarietan
Sektoreko nazioarteko adituek osatutako epaimahaiak bereziki nabarmendu ditu "Jauregiaren gaitasun tekniko aparta, nortasun kultural sendoa, programazio jarraitua eta publikoarekin duen lotura”.
Arguedaseko agintariek eta auzokideek Saida al-Yusifen hilketa gaitzetsi dute
Elkarretaratze jendetsua egin dute Udaletxeko plazan. Gainera, Udalak hiru dolu-egun ezarri ditu herrian.
Gizon batek bikotekide ohia hil du kalean, Figueresen (Girona)
Gizona astelehenean atxilotu zuten, emakumearenganako urruntze-agindua urratzeagatik.
Mangoren sortzailearen semea aske utzi dute milioi bateko fidantza ordaindu ostean
Enpresaburua 2024an hil zen, Montserrat inguruan, amildegitik behera erorita. Semea eta biak bakarrik zeuden ezbeharraren unean. Hasiera batean, istripua izan zela uste izan zen eta auzia artxibatu zen. Handik gutxira, baina, zantzu berriak agertu ziren, eta epaileak kasua berriz zabaltzea erabaki zuen. Haren semea dago orain ikerketapean, ustezko hiltzaile gisa.
Auzitegi Gorenak eutanasia eskaria errekurritzeko eskubidea aitortzen die eskatzailearekin lotura "estua" dutenei
Kataluniako Generalitatearen helegite bat atzera bota du Gorenak. Gizon batek semeari onartutako eutanasia errekurritzea ontzat eman zuen sententzia batek, eta haren aurka aurkeztu zuen helegitea Exekutibo kataluniarrak.
Maria Ubarretxena: "Azken erabakia FIFArena izango da"
Maria Ubarretxena Eusko Jaurlaritzaren bozeramaileak azaldu duenez, FIFAren erabakia 2027ko urtarrilean iritsiko da. Oraindik zazpi hilabete gelditzen diren honetan, lasaitasun mezua zabaldu du.
Ebola zer den ulertzeko gakoak
Birus bat da ebolaren eragilea, eta sei mota bereizi dira: Sudan, Zaire, Reston, Cote d'Ivoire (Boli Kosta), Bundibugyo eta Bombali. Txertoek eta onartutako tratamenduek Zaire aldaeraren aurka funtzionatzen dute. Afrikako erdialdea astintzen ari diren Sudan eta Bundibugyo anduiak tratatzeko, berriz, oraindik ez dago txertorik.