Euskadiko 400 familia haurren obesitatea tratatzeko programa batean parte hartzen ari dira
2021ean, Osakidetza 'Mangolsen bidaia' jolas hezitzailean oinarritutako programa sustatzen hasi zen Lehen Mailako Arretako sare osoan haurren obesitateari aurre egiteko, eta tratamendua jaso duten hiru adingabetik bik osasun egoera hobetzea lortu dute lehen urtean.
Osakidetzak jakinarazi duenez, ekimenak puntako teknologia eta aurrez aurreko kontsultak uztartzen ditu, eta helburua da 7-14 urteko haurrak eta haien familiak ahaldundu daitezen, bizi ohiturak aldatzeko eta eguneroko bizitzan jokabide osasungarriagoak txertatzeko nutrizioan eta elikaduran, jarduera fisikoan eta osasun emozionalean, "haurren gehiegizko pisuaren eta obesitatearen aurka borrotzeko ezinbestekoa baita arazoari ikuspegi integral batetik begiratzea".
Osakidetzaren arabera, tratamendu tradizionalen bidez "oso atxikimendu eskasa" lortzen zen, eta, orain, EAEko osasun publikoko profesionalei historia klinikoarekin integratutako tresna bat eman zaie, errazago esku hartzeko. Gainera, pazienteen onarpena eta motibazioa handiagoak dira.
Gaur egun, Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) 400 familia inguru daude haurren obesitatea eta gehiegizko pisua prebenitzeko tratamenduan 'Mangolsen bidaia' programaren bidez, eta 600 profesional inguru trebatu dira haurren obesitatean eta tresna horren erabileran, pediatrak eta erizainak, batik bat.
"Hezkuntza bideojokoek esperientzia interaktibo eta dibertigarri bihurtzen dute ikaskuntza prozesua, eta, horrela, osasuneko esku-hartzea entretenigarri bilakatzen da eta tratamenduarekiko konpromisoa eta atxikimendua hobetzen dira", azaldu du Iratxe Salcedo Osakidetzaren Lehen Mailako Arretako Pediatriako arduradunak. 2021ean programa Osakidetzako Lehen Mailako Arretako sare osoan hedatzen hasi zenetik hainbat emaitza lortu dira, eta, horien artean, hobekuntzak nutrizioan eta metabolismoan. Hain zuzen, gorputz-masaren indizearen arabera hiru egoera bereizten dira: obesitatea duten adingabeak, gehiegizko pisua duten adingabeak eta normopisua duten adingabeak.
Bada, tratamendua jasotzen dutenen artean, lortu dute obesitatea duten adingabeen % 20k lehen urtean gehiegizko pisu egoerara hobetzea, eta gehiegizko pisua duten ia adingabe guztiak iritsi dira balio osasungarrietara, normopisura, alegia. Gainera, ikusi da dieta mediterraneoarekiko atxikimendua handitu egin dela, eta horrek partaideen elikaduraren kalitate orokorra hobetu du.
Bestalde, Jarduera fisikoa areagotu eta sedentarismoa murriztu da, paziente aktiboen portzentajea % 24,1etik % 36,7ra igo da eta. Pantaila aurreko denbora nabarmen hobetu da, hau da, pantaila aurrean egunean bi ordu baino gutxiago igarotzen dituztenen datua % 48,1 izatetik % 83,5 izatera igaro da.
Bada programaren beste emaitza aipagarri bat: norbere osasunaren pertzepzio positiboaren gainekoa. Beren osasuna "ona, oso ona edo bikaina" dela uste duten parte-hartzaileen proportzioa % 75,9tik % 95,2ra igo baita. 'Mangolsen bidaia' ekimenaren arrakasta ikusita, Osakidetzak bigarren zatia abiatuko du, esku-hartzearen ostean edo mantentze-fasean dauden adingabeei zuzenduta, hau da, tratamendua amaitu ondoren ohitura osasungarriei eusteko erronka duten pazienteentzat, esku-hartzearen ondorengo urteetan atxikimendua gal ez dadin.
Espero da bideojokoaren bigarren partea udarako prest izatea. Bertan, aurretik ikasitakoa gogorarazteko mezuak azpimarratzeaz gain, jarduera fisikoa landuko da "tabata" motako entrenamenduen eta errezeta osasungarrien bidez, eta emozioak kudeatzeko tresnak emango dira.
Osakidetzak adingabeen zein helduen artean osasuna sustatzeko eta gaixotasunak prebenitzeko abian jarritako ekimenetako bat da 'Mangolsen bidaia', eta ekimen horiei buruzko informazio gehiago nahi izanez gero, Osasun Eskolan kontsulta daiteke.
Zure interesekoa izan daiteke
Ertzaintzak 65 urtetik gorako pertsonen 11.976 biktimizazio erregistratu zituen 2025ean
Biktimizazio mota hauen erdia baino gehiago 50.000 biztanletik gorako udalerrietan kontzentratu ziren.
'Euskaltzaleon Martxak' euskaltzale guztiak batu nahi ditu ekainaren 13an Iruñean
Aldarrikapena eta ospakizuna uztartuko ditu jardunaldiak, "euskaraz bizitzeko baldintzak eskatzeko eta euskaltzale izatearen harrotasuna balioan jartzeko".
Gurutzaontzian hantabirusak kutsatutako hiru pertsonak Herbehereetara ebakuatuko dituzte
Espainiako Osasun Ministerioak adierazi duenez, pertsona horiek ebakuatu ondoren, "ez litzateke egongo arrazoi klinikorik" Kanariar Uharteetan eskala egiteko, Cabo Verde eta Uharteen arteko bidean "kasu sintomatiko berririk agertu ezean".
Seaskako ikasleek desobedientziara joko dute eta euskaraz erantzungo dute baxoko matematikako azterketa
Baionan dagoen Bernat Etxepare lizeoan egin duten agerraldian, Seaskako ikasleek iragarri dute desobedientziara joko dutela eta ekainaren 12an egin behar duten baxoko matematikako azterketa euskaraz egingo dutela. Azterketa guztiak frantsesez egitera behartuta daude, eta aspalditik ari dira baxoa euskaraz egiteko aldarrikapenarekin. Momentuz baina, ez dute aurrerapausorik lortu. Euskal gizarteari babesa eskatu diote, eta besteak beste, igandean Herri Urratsen izango diren mobilizazioetara batzeko deia egin dute.
Iñigo Urkulluk eta Patxi Lopezek Garaikoetxea gogoratu dute, zendu berritan
Lehendakari biek doluminak eta esker ona adierazi dituzte Carlos Garaikoetxea zendu ondoren. Iñigo Urkulluk adierazi du beretzat "gertukoa" zela Euskadiri buruzko planteamentuetan. Lopezek, berriz, "erreferentea" dela esan du.
Lekuko batek adierazi du Maialenen ustezko hiltzailea “noraezean" zebilela eta biktimari “familia aurka jartzea" leporatzen ziola
Maialenen hilketaren epaiketaren bigarren egunean, hainbat lekukok deklaratu dute. Maialen maiatzaren 27an hil zuen omen bikotekideak, Gasteizko hotel batean, 13 labankada emanda. Akusazioek diote hiltzeko asmoz jardun zuela, eta 45 urteko espetxe-zigorra eskatu dute. Defentsak, berriz, "errealitatetik deskonektaturik" zegoela alegatzen du.
Epaileak ikertu gisa deitu du El Bocaleko pasabidearen diseinatzailea
Egitura diseinu eta eraikuntza akatsen ondorioz erori izana posible dela adierazi du epaileak bere autoan. Ingeniariak ekainaren 5ean deklaratuko du.
OMEk baieztatu egin du bi hantabirus kasu izan direla gurutzaontzian, eta zazpi kasu aztertzen ari dira
Hiru bidaiari hil dira hantabirusak jota, eta laugarren bat zainketa intentsiboetan dago. 23 nazionalitatetako 149 lagun (88 bidaiari) zeramatzan itsasontzia Argentinatik irten zen martxoaren 20an, Cabo Verderantz. Egun, han jarraitzen du, Kanaria Handian edo Tenerifen lehorreratzeko zain. OMEk uste du gaixo eta hildakoak gurutzaontzitik kanpo infektatu zirela.
Zer da hantabirusa, karraskariek transmititzen duten eta gaixotasun larriak eragin ditzakeen birusa?
Martxoaren 20an Ushuaiatik (Argentina) abiatu zen gurutzaontzi batean agerraldi bat izan da, eta dagoeneko hainbat hildako utzi ditu. Agerraldiak gaixotasun zoonotiko horren gainera eraman du fokua.
Pertsona bat zauritu da BI-10 errepidean, Bilbon, istripu baten ondorioz
Ezbeharra Errekalde parean gertatu da, Galdakaorako noranzkoan, eta hiru erreietako bi itxi dituzte. Hala ere, 07:00ak aldera errepidea erabat zabaldu dute.