Milioi eta erdi haurtxo goiztiar hiltzen dira urtero inkubagailurik ez izateagatik
Urtero milioi eta erdi haur baino gehiago hiltzen dira mundu osoan, inkubagailu bat erosteko diru falta dela eta, batez ere Afrikan, Latinoamerikan eta Asiako zenbait eremutan. Logistikak eta batez ere arrazoi ekonomikoek zailtzen dute amaren sabela simulatzen duten gailu horiek ekoiztea mundu guztiak eskura dezan.
Testuingu horretan, garatu gabeko herrialdeetako zenbait ospitaletan haurtxo goiztiarrak zapata-kaxatan edo zilarrezko paper artean paratzen dituzte, berogailua alboan, biziraun dezaten; izan ere, haur jaioberriek, garaia baino lehen erditzen denean, ez dute bere tenperatura kontrolatzen, eta askotan hipotermiak jota hiltzen dira. Inkubagailu batek haurtxo horiek epeletan egotea ahalbidetzen du, besteak beste.
Arazo horrez jakitun, Pablo Sanchez Bergasa, 32 urteko Iruñeko ingeniariak zerbait egitea erabaki zuen, eta horrela sortu zen In3ator, kostu txikiko inkubagailuak egiteko asmoa duen proiektua. Dagoeneko mila haurtxoren bizia salbatu dute 30 herrialdetan banatuta daude inkubagailuok. Aurten, Gironako Printzesa Soziala sariarekin eman diote esker ona gazte iruindarrari.
Edozein ospitaletako inkubagailuek 35.000 euro inguru balio dute, eta "Medicina Abierta al Mundo" GKEari esker fabrikatutakoak 350 euroan saltzen dituzte, hau da, ehun aldiz merkeago. Sanchez Bergasak berak duela urte batzuk sortutako Gobernuz Kanpoko Erakundea arduratzen da kostu txikiko inkubagailuak kudeatzeaz.
Ingeniariaren esanetan, haur goiztiarrek inkubagailua behar dute, eta inkubagailuak amen umetokien simulagailuak besterik ez dira. Hortaz, eurek diseinatutako inkubagailuek ematen dituzte funtsezko prestazioak haur goiztiarrek biziraun dezaten: amaren sabela simulatzen dute, tenperatura-sentsore eta guzti, hezetasuna kontrolatzeko ur-botila batekin eta fototerapia bidezko argi ultramore batekin, ikterizia tratatzeko.
Gainera, materialak Espainiako Estatuko Salesianos Lanbide Heziketako zentroetan ekoizten dira, nahiz eta egoitzarik handiena Iruñean izan. Material tolesgarriekin eginak daudenez, eta maleta batean sartzeko modukoak direnez, Nepalgo xerpa batzuek Katmanduko ospitaleraino eraman ahal izan dute kostu txikiko inkubagailu horietako bat.
Kode irekikoa da eta inkubagailuaren planoak 'In3ator' proiektuaren webgunean eskuragarri daude. Nolanahi ere, ingeniari nafarraren aburuz, egokiena inkubagailu horiek baliabide gutxi dituzten herrialdeetan bertan fabrikatzea da, eta diru falta egon badagoela aitortu arren, haren ustez arazo nagusia inkubagailuak behar diren leku horietara nola eraman jakitea da; alegia, kontua ez da dozenaka mila inkubagailu egitea, horiek nora bideratu jakitea baizik.
Zure interesekoa izan daiteke
Lekuko-hartze "sinboliko eta hunkigarriak" izango dituela aurtengo Korrikak aurreratu dute antolatzaileek
EITBren Bilboko egoitzan egin dute AEKren aldeko lasterketaren aurkezpen soziala. Gizarteko eragile ugari izan dira bertan. Aurtengo edizioan 3.400 lekuko-hartze baino gehiago izango direla iragarri dute antolatzaileek, inoiz baino gehiago, eta horietako asko "sinbolikoak eta hunkigarriak" izango direla diote.
Protesta jendetsua Eibarren, haurreskoletan plaza nahikorik ez dagoela salatzeko
Dozenaka familiak protesta zaratatsua egin dute ostegun honetan Eibarko Untzaga plazan, herriko haurreskoletan plaza nahikorik ez dagoela salatzeko.
Rene Redzepi Noma jatetxeko sukaldari daniarrak kargua utziko du, langile ohiek abusuak leporatu ondoren
2009. eta 2017. urteen artean Redzepik kalte fisikoak eta psikologikoak eragin zizkiela salatu zuten jatetxe horretako dozenaka langile ohik. "Aldaketek ez dute iragana konpontzen", azpimarratu du Redzepik.
Realak Sevillan jokatuko duen Kopako finalerako sarrera faltsuak saltzen ari direla ohartarazi du Ertzaintzak
Zale batek jarritako salaketa baten bidez, Ertzaintzak izapideak ireki ditu ustezko iruzur-delitu batengatik.
Osakidetzako 1.047 profesionalek salatu zituzten erasoak 2025ean; horietatik 856, emakumeak
Osasun Profesionalen aurkako Erasoen kontrako Europako Eguna dela eta, ostegun honetan, Osakidetzak zehaztu du 2025ean jakinarazitako eraso guztietatik 94tan (% 9) lesioa eragin zutela, gehienek bajarik eragin gabe. Gainerakoak, 953 guztira (% 91), lesiorik gabeko erasoak izan ziren, hala nola irainak eta mehatxuak.
Ikerketaren arabera, ezbeharra izan zen pasabideko torlojuak oso herdoilduta zeuden
Bocal inguruan izandako istripuaren ondorioz Polizia Zientifikoak egindako ikuskapenaren arabera, euskarriak eta torlojuak herdoilak janda zeuden.
Beloradoko moja ohiak monasteriotik atera dira, epea amaitu baino ordu batzuk lehenago
Francisco Canals Beloradoko moja ohien bozeramaileak jakinarazi duenez, 02:46an atera dira monasteriotik. Hori egin aurretik, Laura Garcia de Viedma abadesa ohiak elizako aldarean zegoen azken kandela eta eraikineko argi guztiak itzali ditu.
Azkenekoz Fustiñanan ikusi zuten 17 urteko neska baten bila ari dira
Zabaldutako datuen arabera, 1,60 metro luze da, gorpuzkera mehea du, eta begi marroiak eta ile beltz luzea ditu.
Hiztunen Berdintasunaren Alde: "Gure plataforma ez dago inongo trama, konplot edo konspiraziorekin nahastuta"
Elkarteak defendatu du bere jarduera bakarra Osakidetzako langileen "lan-eskubideak defendatzea" dela, eta ziurtatu du "erkidegoko bigarren hizkuntza" den euskara "beti" errespetatzen dutela.
Ertzaintzak gizon bat atxilotu du Bilbon, emakume bati sexu-erasoa egiten saiatzeagatik
Biktimak jarritako salaketaren arabera, San Frantzisko kaleko atari batean sexu-erasoa egiten saiatu zen atxilotua, 42 urteko gizona. Sexu-askatasunaren aurkako delitua leporatuta atxilotu dute.