Milioi eta erdi haurtxo goiztiar hiltzen dira urtero inkubagailurik ez izateagatik
Urtero milioi eta erdi haur baino gehiago hiltzen dira mundu osoan, inkubagailu bat erosteko diru falta dela eta, batez ere Afrikan, Latinoamerikan eta Asiako zenbait eremutan. Logistikak eta batez ere arrazoi ekonomikoek zailtzen dute amaren sabela simulatzen duten gailu horiek ekoiztea mundu guztiak eskura dezan.
Testuingu horretan, garatu gabeko herrialdeetako zenbait ospitaletan haurtxo goiztiarrak zapata-kaxatan edo zilarrezko paper artean paratzen dituzte, berogailua alboan, biziraun dezaten; izan ere, haur jaioberriek, garaia baino lehen erditzen denean, ez dute bere tenperatura kontrolatzen, eta askotan hipotermiak jota hiltzen dira. Inkubagailu batek haurtxo horiek epeletan egotea ahalbidetzen du, besteak beste.
Arazo horrez jakitun, Pablo Sanchez Bergasa, 32 urteko Iruñeko ingeniariak zerbait egitea erabaki zuen, eta horrela sortu zen In3ator, kostu txikiko inkubagailuak egiteko asmoa duen proiektua. Dagoeneko mila haurtxoren bizia salbatu dute 30 herrialdetan banatuta daude inkubagailuok. Aurten, Gironako Printzesa Soziala sariarekin eman diote esker ona gazte iruindarrari.
Edozein ospitaletako inkubagailuek 35.000 euro inguru balio dute, eta "Medicina Abierta al Mundo" GKEari esker fabrikatutakoak 350 euroan saltzen dituzte, hau da, ehun aldiz merkeago. Sanchez Bergasak berak duela urte batzuk sortutako Gobernuz Kanpoko Erakundea arduratzen da kostu txikiko inkubagailuak kudeatzeaz.
Ingeniariaren esanetan, haur goiztiarrek inkubagailua behar dute, eta inkubagailuak amen umetokien simulagailuak besterik ez dira. Hortaz, eurek diseinatutako inkubagailuek ematen dituzte funtsezko prestazioak haur goiztiarrek biziraun dezaten: amaren sabela simulatzen dute, tenperatura-sentsore eta guzti, hezetasuna kontrolatzeko ur-botila batekin eta fototerapia bidezko argi ultramore batekin, ikterizia tratatzeko.
Gainera, materialak Espainiako Estatuko Salesianos Lanbide Heziketako zentroetan ekoizten dira, nahiz eta egoitzarik handiena Iruñean izan. Material tolesgarriekin eginak daudenez, eta maleta batean sartzeko modukoak direnez, Nepalgo xerpa batzuek Katmanduko ospitaleraino eraman ahal izan dute kostu txikiko inkubagailu horietako bat.
Kode irekikoa da eta inkubagailuaren planoak 'In3ator' proiektuaren webgunean eskuragarri daude. Nolanahi ere, ingeniari nafarraren aburuz, egokiena inkubagailu horiek baliabide gutxi dituzten herrialdeetan bertan fabrikatzea da, eta diru falta egon badagoela aitortu arren, haren ustez arazo nagusia inkubagailuak behar diren leku horietara nola eraman jakitea da; alegia, kontua ez da dozenaka mila inkubagailu egitea, horiek nora bideratu jakitea baizik.
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.