Zergatik bihurtu dira baso-suteak lehen baino arriskutsuagoak?
60ko hamarkadan, suteak 1. eta 2. mailakoak ziren, baina denborak aurrera egin ahala, sute horiek areagotu egin dira, eta, azken hamarkadetan, oso larriak izatera igaro dira, bosgarren eta seigarren mailakoak.
Baso-suteak betidanik gertatu dira. Ez da fenomeno berri bat, baina horien arrisku maila nabarmen hazi da azken urteetan, orain gertatzen diren baso-suteak askoz ere suntsitzaileagoak baitira. Ikustea besterik ez dago egunotan Espainiako hanbat probintzia kiskaltzen ari diren baso-sute erraldoiak, milaka hektarea erre eta hainbat hildako utzi dituztenak.
WWF Españak argitaratutako azken txostenaren arabera, (Espainiako baso-suteen azken 20 urteetako balantzea egin dute) 60ko hamarkadan 1go eta 2garren belaunaldiko suteak gertatzen ziren, baina denborak aurrera egin ahala, sute horiek mailaz igotzen joan dira kategoriari dagokionez, eta, azken bi hamarkadetan, bosgarren eta seigarren belaunaldiko sute larriak izan dira entzun izan dugu han eta hemen. Baina zergatik dira gaur egungo suteak horren kontrolaezinak eta arriskutsuak?
Aditu askok diote hainbat faktorek dutela eragina horretan: alde batetik, larrialdi klimatikoa aipatzen dute, tenperatura altuak eta lehorteak, hain justu. Bestetik, landa eremuak uzteari edo abandonatzeari egozten diote errua, eta, hirugarrenik, azken boladako baso kudeaketa txarrak ere eraginba duela uste dute.
WWF Españak sei kategoriatan edo belaunalditan sailkatu ditu bere azken lanean baso-suteak, suteen arriskuaren, intentsitatearen eta suntsitzeko duen ahalmenaren arabera. Izan ere, azken urteetan seigarren belaunaldiko baso-suteen berri izan dugu, baina.. zeintzuk dira aurreko 5 belaunaldien ezaugarriak nagusiak?
Etengabeko erregai kantitate handiengatik nabarmentzen dira. Garren zabaltzea 2 eta 15 urte artean abandonatutako laborantza lurretan gertatzen da, belarrak eta zuhaixkak erretzen dira eta sutea zabaltzen da.
1.000 eta 5.000 hektarea hartzen ditu, eta tokiko suhiltzaileek itzaltzen dituzte suteok.
Erregaia pilatzearen ondorioz, abiadura handiagoz hedatzen diren suteak dira, sute azkarrak eta txinparten isuriek sortzen dituztenak maiz, nekazaritza, abeltzaintza eta basogintza tradizionaleko jarduera tarteko.
Intentsitate handiko suteak dira. Baso-eremuetan daude bizitokietan dute eragina. Pilatutako erregaiak zutabe handiak sortzen ditu. Kontrolatzeko oso zailak izaten dira, eta 20.000 hektarea inguru erre ditzakete gisa honetako suteek.
Sute handi samarrak dira, eta lorategi eta etxeetan dauden landarediaren dentsitateari esker eta erregaiaren jarraitutasuna dela zabaltzen dira. Aldi berean sute ezberdinak sor ditza suak eremu berean, eta bero boladetan gertatu hoi dira. Kasu horietan, pertsonak eta ondasunak babestea lehenesten da.
Batez ere bero-boladetan sortzen diren baso-sute handiak dira. Sute erraldoiak, azkarrak eta oso bortitzak, kontrolatzeko zailak direnak eta, kasu askotan, larrialdi-sistema kolapsatutzen dutenak.
Muturreko lehorteek eragindako mega-suteak dira, klima-aldaketaren ondorioz gertatzen direnak. Hainbeste energia askatzen dute, kontrolaezinak bihurtzen direla, eta edozein unetan aldatu egiten direla. Su ekaitzak dira.
Zure interesekoa izan daiteke
Berehalako trafiko-kontrolak ezarri dituzte Oiartzunen eta Irunen, hirigunean zirkulazio-arazoak saihesteko
Ertzaintzak Oiartzungo landa-bideetako sarbideak zainduko ditu bereziki, mugan harrapatutako ibilgailuek ordezko bideak erabil ez ditzaten. Irunen, Udaltzaingoak iragazkiak ezarriko ditu, igarobideko trafikoak hirigunea kolapsatu ez dezan. Ostegun honetan, 10 kilometrorainoko auto-ilarak sortu dira Biriatun, Baionarako noranzkoan.
Hamar urteko mutiko bat hil da Burlatako etxebizitza batean izandako sutearen ondorioz
Sua hartu duen eraikineko hirugarren solairuko leihoetako batetik erori da eta ospitalera eraman dute, larri, kolpe ugarirekin.
14 dira Donostiako gozoki-saltzailearen sexu-erasoen biktimak
Ertzaintza 6 urteko epea ikertzen ari da, salatutako gertakarietako batzuk 2020koak baitira. Ustezko egilea behin behineko espetxealdian dago uztailaren hasieratik.
Anboto mendian 30 metroko altueratik erori ostean erreskatatutako 18 urteko emakume bat hil da
Istripua atzo, asteazkena, gertatu zen. Bi lekukok eman zuten abisua, gailurraren iparraldean biktima bihotz-arnasketako geldialdian zegoen bitartean, haren ondoan laguntza eske oihuka ari zen mutil bat prismatikoekin ikusi ostean. Gaur hil da gaztea, Gurutzetako ospitalean.
Urzainkiko suteak aktibo jarraitzen du, eta garrak perimetratzea da orain lehentasuna
Iñaki Elias Nafarroako suhiltzaileen buruak esan duenez, ez dago arriskurik herritarrentzat, baina eremu oso malkartsua izateak asko zailtzen ditu sua itzaltzeko lanak. Azken orduetan 4x4 ibilgailuentzako eta mangerentzako bideak irekitzea lortu dute, eta, horri esker, errazago heldu ahal izango diote suari, lurrez; airez, zortzi helikoptero ari dira lanean.
Enpresen iruzurrerako sare bat desegin dute Bilbon eta Castron
Guardia Zibilak bost pertsona atxilotu ditu talde kriminaleko kide izatea, iruzur egitea, dirua zuritzea, dokumentuak faltsutzea eta egoera zibila usurpatzea egotzita.
Izarrako igerilekua gaur itxi dute, ur eskasia dela eta
Urkabustaizko Udalak (Araba) udal igerilekuen denboraldia ohi baino lehenago ixtea erabaki du, ur kontsumo handia eta akuiferoen agortzea tarteko.
1.200 pertsona migrantetik gora lekualdatu dituzte Ceutako El Trampolin hondartzatik harrera-gune berrietara
Goizean ekin diote pertsona migratzaileak lekualdatzeko lehen faseari, uztail amaieran Ceutan izandako oldearen ondotik hondartza hustu asmoz. Lekualdatzea oinez eta taldeka egin da, inolako isitilurik gabe. Lekualdatutako ia erdiak hondartzara itzuli dira; gehienak, beren gauzak berreskuratzera, baina batzuk berriro han lo egiteko asmoz bueltatu dira.
Behi bat erreskatatu dute sasi artean, Faltzesko bosgarren entzierroan lubetatik erori ostean
Behia mugitu ezinik egon da hainbat minutuz, sasiz eta sastrakaz estalitako eremu batean harrapatuta. Azkenean, animalia bere kabuz irteten saiatu da, baina ez du askatzea lortu. Egoera horren aurrean, erreskate bat jarri da martxan, auzolanean sokak jarrita, zezena harrapatuta geratu den eremutik ateratzeko.
Rigloseko sutea egonkortu dute 14.500 hektarea kiskali ostean
Goizean Centenero, Ena eta Botayan herrietako bizilagunak beren etxeetara itzuli dira, atzo beste 13 herritako 583 bizilagunek egin bezala.