Espainiako sute-boladak nekazariak eta ekologistak batu ditu: "Sua neguan itzaltzen da mendiak garbituta"

Abuztu honetan Espainian izaten ari den sute-boladak milaka hektarea erre eta hustu ditu. Horren aurrean, suhiltzaileek eta baso-agenteek sektorearen "prekarizazioa" salatu dute, eta nekazariek eta ekologistek, berriz, prebentzio handiagoa eskatu dute.

Horrela, UGT eta CSIF sindikatuetako arduradunek Europa Press agentziari egindako adierazpenetan, suteak prebenitzeko eta itzaltzeko operatiboen profesionalizaziorik eza eta prekarizazioa deitoratu dituzte. Ildo horretan esan dutenez, oraindik ez dago autonomia-erkidegorik baso-suhiltzaileen oinarrizko Legea aplikatzeko beharrezko izapideak egiten (lege hori 2024ko azaroan sinatu zuten, eta horretara egokitzeko urtebeteko aldi iragankorra eskaintzen zuen).

Horren harian, bai Ekologistak Martxan taldeak, bai SEO/BirdLife Espainiako Ornitologia Elkarteak, lan-baldintza duinak eskatu dituzte suteak itzaltzen dituzten langileentzat, eta hainbat neurri proposatu dituzte suteak saihesteko. Neurri horien artean, baso-masak kudeatzeko eredu bat dago, "nekazaritza eta basogintzako mosaiko bat" sortzen duena, eta hori posible da "oraindik bizirik dagoen landa-mundua dagoen eskualdeetan".

Greenpeacek zabaldu duenez, urtean 1.000 milioi euroko inbertsioa eginez gero, Espainiak 95.000 milioi euro aurrez ditzake sua itzaltzeko lanetan. Horren arabera, diru horrek 9,9 milioi hektarea kudeatu eta salbatuko lituzke, Portugalen edo Espainiaren ia bosten baten antzeko azalera.

Ildo beretik, Global Nature Fundazioak defendatu du badirela zenbait praktika, gero eta ezagunagoak, suteak saihesteko eta ekosistemak lehengoratzeko: abeltzaintza estentsiboa eta artzaintza.

Ekaitz lehorren denboraldia

Cristina Santín Biodibertsitatearen Ikerketarako Institutu Mistoko (IMIB-CSIC) ikertzaileak paisaiak Espainian izan dituen aldaketak aipatu ditu, eta herrialdea "inoiz baino berdeagoa" bada ere, klima-aldaketa dela-eta "lehorte eta beroaldi gehiago" izaten ari dela adierazi du, eta hori "suteetarako konbinazio ona" dela ohartarazi du.

Horri gehitu behar zaio Espainia ekaitz lehorren garaian dagoela, euririk gabeko ekaitz elektrikoak izaten diren sasoian alegia, eta tximistak deskargatzen direla lurrera edo zuhaitzetara. Era berean, giza faktorea aipatu du, suteak istripuek edo arduragabekeriek eragiten dituztelako edo gizakiek pizten dituztelako, zuzenean.

Galera naturalak alde batera utzita –besteak beste, Las Medulas parajekoa, Humanitatearen Ondarea–, sute-bolada honek hainbat zauritu eta hildako ere utzi ditu jada: Soto de Viñuelas urbanizazioan hipika batean lan egiten zuen 55 urteko gizon bat, Tres Cantosen (Madrilgo Erkidegoa); eta beste bi, 36 eta 37 urtekoak, Molezuelas de la Carballedako (Zamora) sutea itzaltzeko lanetan laguntzen ari ziren bi gizon. Oraingoz, Gaztela eta Leon eta Galizia (Ourense, gehienbat) dira suteek gehien jo dituzten autonomia erkidegoak.