Euskadin delituak egiten dituzten adingabeen kopurua % 11ra jaitsi da, eta justizia errestauratiboaren arrakasta % 73ra iritsi da
16 eta 17 urteko gizonezkoak eta Euskadin jaiotakoak dira arau-hausle gehienak. % 28 gizon atzerritarrak dira. Arau-hausleek erantzukizunak hartzea, biktimei eragindako kalteak konpontzea eta berriro delituak ez egitea ahalbidetzen dute justizia errestauratiboko neurriek.
Euskadin, gazte-justiziako neurriak aplikatzen zaizkien adingabeen berrerortze-tasa % 13tik % 11ra jaitsi da 2018 eta 2024 artean, Maria Jesus San Jose Eusko Jaurlaritzako Justizia eta Giza Eskubideetako sailburuak jakinarazi duenez. Horren aburuz, ezarritako neurrien % 73k emaitza positiboa dituzte, arau-hausleek erantzukizunak beren gain hartzea errazten dutelako, biktimei eragindako kaltearen ordaina errazten dutelako eta berriro delituak egiteko arriskua murrizten dutelako.
San Josek 2020-2024 Gazte Justiziaren V. Planaren ebaluazioa aurkeztu du asteazken honetan Eusko Legebiltzarreko Justizia eta Giza Eskubideen Batzordean, eta planaren seigarren edizioaren ildo nagusiak aurreratu ditu.
Sailburuak gogorarazi duenez, Gazte Justiziaren V. Plana "gazte-justizia eraginkorra, prebentiboa eta hezitzailea bermatzeko diseinatu zen, sistema judizialarekin harremanetan jartzen den adingabe bakoitzaren errealitate indibidualera egokituta".
Helburu horrekin, ebaluatutako aldian, adingabeek egindako 11.751 arau-hauste erregistratu ziren; horietatik 9.784 delituak izan ziren —lapurretak, lesioak eta etxeko eta generoko indarkeria, batez ere—, eta 1.967, delitu arinak.
Arau-hauste horien aurrean 3.611 neurri aplikatu ziren; gehienek zaintzapeko askatasuna, zentroetan sartzea eta gizartearentzako prestazioak zekarten. Era berean, 2.738 zigor-epai eman ziren, eta 222 absoluzio-epai. Sailburuaren ustez, datu horiek erakusten dute planak "bete egin duela ebazpen judizialen betearazpen eraginkorra ziurtatzeko helburua, neurriak modu proportzionalean eta adingabe bakoitzaren beharretara egokituta aplikatuz".
Adingabe arau-hausleen profila
Adingabe arau-hausleen profilak erakusten duenez, 16 eta 17 urteko gizonezkoak dira lehen delitua egin duten gehienak, "Euskal Autonomia Erkidegoan jaiotakoak batik bat". Izan ere, atzerritarrak % 28 dira, eta gainerakoak, bertakoak. Gehienek arau-hauste bakarra egiten dute eta neurri bakarra ezartzen zaie, nahiz eta portzentaje handi batekin hainbat esku-hartze egin behar izaten diren. Horrek agerian uzten du "erantzun egokitu eta malguen beharra".
San Josek azaldu duenez, Euskadin beste autonomia-erkidego batzuek baino "adingabe atzerritar arau-hausle gehiago" dago, eta horren eragileetako bat da Euskadik "harrerarako eta babeserako gaitasun handiagoa duela", eta. horren ondorioz, "profil ahul batzuk autonomia-erkidego honetara iristen" direla.
Gainera, gogorarazi duenez, "adingabe migratzaile asko familia-sarerik gabe iristen dira, ibilbide oso gogorrak eginda"; hori dela eta, ospitaleratze- eta arreta- protokoloak" berrikusi eta eguneratu egingo dituzte. "Babes bera, eskubide eta betebehar berberak guztientzat, bertan zein kanpoan jaio", adierazi du.
Ebaluazioak justizia errestauratiboaren garrantzia erakusten du, 2.470 bitartekaritza egin baitziren aldi horretan, eta horietatik % 73k emaitza positiboa izan zuten. Bitartekaritza horiei esker, "adingabeei erantzukizuna egotzi ahal izan zaie, biktimei egindako kaltearen ordaina erraztu da eta berrerortzea murriztu da", kasu bakoitzeko banakako eta familiako faktoreei erreparatuta. Sailburuak adierazi duenez, mekanismo hori ez da erraza,eta "konpromisoa eta ahalegina eskatzen ditu, hezkuntza eta erantzukizun pertsonala indartuz".
Zure interesekoa izan daiteke
Pertsona bat erreskatatu dute Basauriko zubi batetik ibaira erori ostean
Larrialdi zerbitzuek gizon bat erreskatatu dute larunbat honetan, Agirre Lehendakariaren etorbideko zubi batetik uretara erori ondoren.
Ertzaintzak giza gorpuzkiak kiskalita topatu ditu Ortuellan
Ikerketa abian dute gertatutakoa argitu eta istripua izan den edo kriminalitate zantzuak dauden zehazteko. Oraindik ez dute biktima identifikatu.
11 pertsona intoxikatu dira kea arnastuta Baionan piztu den sute batean
Baiona iparraldeko lau solairuko etxebizitza batean piztu dira garrak, 10:30 aldera, eta eguerdirako itzali dute sutea. Sei pertsona ospitaleratu behar izan dituzte.
Maskotekin iruzurrak online egiten zituen sare bat desegin, eta isolatuta zuten 80 urteko gizon bat askatu dute
18 pertsona atxilotu dituzte Bizkaian, eta iruzurgileen 121 biktima identifikatu dituzte, batzuk Gipuzkoan eta Araban.
Afrikako Kopako finala pasioz biziko dute Bilbon
San Frantzisko auzoan bizi diren senegaldarrak eta marokoarrak ilusioz gainezka daude igandeko partidaren zain. Ia guztiek dute planen bat pentsatuta. Baina, batez ere, giro bikainean bizitzea espero dute, oso ondo konpontzen diren bi zaletu-talde baitira.
Emakume bat zauritu da Bilbon, etxebizitza batean sua piztuta
Gertaera 19:15ak aldera jazo da, San Adrian kaleko etxebizitza batean. Zauritutako emakumea Gurutzetako Ospitalera eraman dute, garretatik ihesi leihotik salto egin ostean.
Scrapie foku bat antzeman dute Zestoako baserri batean
Entzefalopatia espongiforme transmitigarri (EET) gisa sailkatutako gaixotasuna da, eta ardiei eta ahuntzei eragiten die. Dermatosi nodular kutsakorra edo mingain urdina gisako gaixotasunetan ez bezala, Europako araudiak ez du eskatzen ustiategia guztiz sakrifikatzea kasu bakar baten aurrean.
Urriaren 29ko 21:05ean SOS Deiak-ek bazekien GOIDIak gutxienez 2 hildako utzi zituela Valentzian
Uholdeak hasi zirenean, emakume batek Zegamatik (Gipuzkoa) deitu zuen, Catarrojan zaintzaile lanetan ari zen bere lagun batek ezin izan zuelako bere ardurapean zuen adineko pertsona bat eskaileretatik igo, eta hura ito egin zela jakinarazi zuen.
Euskadik 64,3 organo emaile lortu zituen milioi biztanleko iaz, eta Nafarroak 88,2
Guztira, Euskadin hil ziren 144 herritarrek eta Nafarroan zendu ziren 60 lagunek eman zituzten organoak 2025ean.
Baserri baten teilatuaren zati bat kiskali da Bitorianon, Zuiako kontzejuan
Sute handi batek baserri bateko teilatua kiskali du ostiral honetan Bitorianon, Zuiako kontzejuko herri txiki batean, Araban. Kalteak izan dira eraikinaren goiko solairuan, 400 urte baino gehiago dituenak, suhiltzaileek azkar jardun duten arren. Garrek ke handia eragin dute, baina suak ez du inor zauritu.