Adina egiaztatzea, adingabeak sare sozialetan sartzea eragozteko oztopo nagusia
Aurpegiaren azterketa biometrikoak, kreditu-txartelaren zenbakiak edo NANak ez dute konbentzitzen, datu sentikorrak babesteko arriskuagatik. Gakoa da adina egiaztatzeko sistemak aurkitzea, baina behar bezalako anonimotasunarekin.
Espainiako Gobernuak debekatu egingo die 16 urtetik beherakoei sare sozialetara sartzea, baina ba al dago plataformetan kontuak sortu eta sartzeko adina egiaztatzeko metodo fidagarririk? Horixe da ingurune digitaletara modu seguruan sartzearen gakoa.
Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak astearte honetan iragarri du neurri hori, plataforma digitalen kontrola handitzeko ekimen sorta baten barruan. Horrela, Espainiak bat egin du ildo bereko legeak onartu dituzten beste herrialde batzuekin, hala nola Australia, Frantzia, Zeelanda Berria eta Malaysiarekin.
Baina ezinbestekoa da sistema fidagarri bat aurkitzea, aurpegiaren azterketa biometrikoak, kreditu-txartelaren zenbakiak edo NANak ez baitute datu sentikorrak babesteko arriskuengatik konbentzitzen. Espainiako Gobernuak bere tresna propioaren alde egin du, Eraldaketa Digitalerako eta Funtzio Publikorako Ministerioak 2024ko uztailean aurkeztua: Beta Zorro Digitala aplikazio mugikorra, zeinarekin Europako Batzordearen proiektu pilotu batean parte hartzen duen.
Debekua ezartzeko lege-aldaketa
Elma Saiz Espainiako Gobernuko bozeramaileak debekua ezartzeko lege aldaketaren berri eman du astearte honetan Ministroen Kontseiluaren ostean: "Espainiak aurrera egiteko neurri bat hartu du nazioartean, eta Europako beste bost herrialderekin bat egingo dugu horretarako, eta datozen egunetan egingo dugu lehen bilera".
Bilera hori zehaztu gabe dagoenez, gogoratu behar da Europako Batzordeak Espainia hautatu zuela adina egiaztatzeko Europako oinarri komun bat garatzeko proiektu pilotu baten buru izateko, bere tresna teknikoki aurreratuena dela iritzita.
Espainiak bere aplikazioarekin parte hartzen du, Beta Zorro Digitalarekin, etorkizuneko Europako Nortasun Digitalaren Zorroan oinarrituta. Tresna horrek adin-nagusitasuna modu anonimoan eta datu pertsonalak jakinarazi gabe egiaztatzeko aukera ematen du, pribatutasuna bermatuz. Kredentziala 30 egunetik behin iraungitzen da, erabiltzailearen trazabilitatea saihesteko aplikazioen artean.
Europako araudira egokitzea
Europako Batzordeak astearte honetan bertan ospatu du Espainiaren iragarpena, baina adierazi du legedi nazionalak ezin diela plataformei Europar Batasuneko zerbitzu digitalen legeak (DSA) aurreikusten dituen "betebehar gehigarriak" ezarri.
Izan ere, Europako erakunde horren arabera, Espainiak, Frantziak, Danimarkak, Italiak eta Greziak parte hartzen duten programa pilotuan testatzen ari diren aplikazioaren erabilera ezin da nahitaezkoa izan, baldin eta plataformek adina egiaztatzeko sistema eraginkorrak badituzte.
Zer egiaztapen-metodo daude?
"Internet sortu zenetik dugun arazoa da, eta orain oso neurri zehatzekin egin daiteke, merkeak ez direnak, gure herritarren pribatutasuna ziurtatu nahi badugu", azaldu du Paloma Llaneza abokatuak, sistemen auditoreak, segurtasun-aholkulariak eta Razona Legaltecheko adituak, Science Media Centre (SMC) Espainian kazetarientzako baliabide zientifikoen plataformak jaso duenez.
Identitate digitalean aditua den horrek zehazten duenez, kreditu-txartela da egiaztapen-aukeretako bat, baina adingabe batek beti erabil dezake bere gurasoena baimenik gabe, eta, gainera, horrek esan nahi du datu batzuk lagatzen dizkiola bere segurtasun-neurriak ezagutzen ez dituen konpainia bati.
Beste aukera bat "errekonozimendu biometrikoa" da. Eta jarraitzen du: mekanismo honek adingabeak babestuko lituzke korporazio handi guztiek erabiltzaile guztien aurpegiak eskaneatuta izatearen kontura. Egia esan, zehazten duen arren, aurpegiko puntu jakin batzuk bakarrik eskaneatzen dira, kriptografikoki gordeta geratzen direnak, baina -ohartarazi du- behin informazio hori biltegiratuta, munduko edozein lekutan ezagutu daiteke.
"Argazkia gorde ez arren, berriro ezagutzeko behar diren datuak gordetzen dira", azpimarratu du.
Hirugarren aukera Nortasun Agiri Nazionala eskaneatzea da, baina "Datuak Babesteko Agentziak argi utzi du NANa eskaneatzea edo fotokopiatzea, hoteletan egiten ari ziren bezala, gehiegizkoa dela".
"Hau da, adina egiaztatzeko sistemak aurkitu behar ditugu, baina behar bezalako anonimotasunarekin", esan du aditu horrek. Europako Nortasun Digitalaren Zorroa (EUDI Wallet) aipatu du, 'Zero Knowledge Proof' teknologia erabiltzen duena.
Teknologia horrek algoritmo kriptografikoak erabiltzen ditu, eta, lehenik eta behin, hirugarren batek (Administrazioa bezalako erakunde ofizial batek) informazioa egiaztatzeaz baliatzen da, ondoren QR kode bat sortzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Zalduondon erre egin dute Markitos, aspaldiko ohiturari eutsita
Makila luze batetik zintzilikatu ondoren, gurdi gainean ibili dute Markitos pertsonaia, kalean gora eta behera. Herrikoen bistan eta musikaz eta dantzaz lagunduta, urteko gaitzen erruduntzat jo eta erre egin dute ondoren.
Gizon baten gorpua aurkitu dute Aturri ibaian Gixunen, Lapurdin
Jendarmeek ikerketa abiatu dute baina oraindik ezin izan dute zehaztu biktimaren nortasuna.
Aurrealerta egoeran jarraitzen dute Andosillan eta Castejonen, baina joera egonkorra dute ibaiek
Ega eta Ebroren ur emariak gertutik ari dira zaintzen bi herri horien parean. A-15eko errei bat itxi dute egoera txarragatik eta bigarren mailako bi errepide ere itxita daude Nafarroan, ibaiek gainezka egin dutelako.
Txorierriko igarobidea ireki dute Bilbora bidean
Arratsaldean istripu larria izan da. Bilborako noranzkoan zihoan auto bat bidetik atera da, eta gidaria ibilgailuan harrapatuta geratu da.
Minbizidun haurren familiek etxean zainketa aringarriak jasotzeko eskubidea aldarrikatu dute
Haur minbizidunen familien elkarteek hainbat jarduera egin dituzte gaur, nazioarteko egunean, gaixotasuna bistaratzeko eta kontzientziak pizteko. Osakidetzak 60-70 minbizi kasu berri diagnostikatzen ditu urtero 19 urtetik beherakoen artean; Nafarroan, 20 bat kasu artatzen dituzte.
Roman Lejarzak 25 urte daramatza Euskal Herriko pilotalekuak bilatzen eta argazkiak ateratzen
Guztien erregistroa jaso du: historikoak, eraiki berriak, aterpea dutenak, trinketak, horma bakarrekoak… Lan handia egin du, baina asko falta zaizkio oriandik, batez ere Gipuzkoan. Batzuk oso ondo zainduta daude; beste batzuk, berriz, ahaztuta.
Azken denboraleek ehunka lanperna-musu ekarri dituzte euskal kostaldera, asko eta asko hilda
Haizeak eta eguraldi txarrak bultzatuta, ehunka hegazti iritsi dira azken egunotan gure kostaldera, asko hilda. Lagan, Arrigunagan, Donostian, Zarautzen, Hendaian, Biarritzen… alde guztietan agertu dira. Adituek ez ukitzeko eta eurei deitzeko eskatu dute.
% 85ekoa da gaur egun haurren minbiziaren biziraupen-tasa
Urtero 70 kasu inguru diagnostikatzen dira Euskadin, eta 30 Nafarroan.
Atorrek zuriz jantzi eta umorez bete dute Mundaka
Ohiturari jarraikiz, iaz gertatutakoa kontatzen duen abestia izan dute ahotan aratusteetako pertsonaiek. Umorea, kritika soziala... denetik izan du aurtengo kantak.
Giro paregabea Tolosan, inauterietako munduko hiriburu bilakatuta
Jende andana bildu da gaur, igandea, Tolosako kaleetan goizean goizetik, urteko hitzordu garrantzitsuenetariko batean. Urtero bezala, sormena, originaltasuna, parodia eta umorea izan dira nagusi.