3.000 lagunetik gora ebakuatu dituzte Txilen sumendi bat esnatu ostean
Txileko Araucania eskualdean dagoen Villarrica sumendia esnatu egin da goizaldean, 03:00ak aldera (06:00 GMT). Ondorioz, bertako agintariek alerta gorria ezarri dute Villarrica, Pucon eta Curarrehue herrietan (Araucania eskualdea) eta Panguipulli herrian (Los Ríos eskualdea). Sumendiak laba bota du, eta leherketa txikiak izan dira.
Sumenditik gertu dauden herriak jendez husten hasi dira. 3.000 herritar baino gehiago eraman dituzte jada, eta guztira 20.000 herritar ebakuatu beharko dituztela jakinarazi dute larrialdiei aurre egiteko arduradunek.
Michelle Bachelet Txileko presidenteak premiazko bilera deitu du Moneda Jauregian, horren inguruko informazio guztia biltzeko eta prebentziozko neurriak koordinatzeko.
Halaber, presidenteak iragarri du zonalde kaltedunak bisitatuko dituela. "Lasaitasunerako eta aginduak jarraitzeko deia egin nahi dut, gertaera honek aparteko jazoerarik eragin ez dezan", adierazi du Bacheletek batzarra hasi baino lehen.
Bacheletek azaldu duenez, erupzioaren berri izan bezain laster, Larrialdietarako Bulego Nazionalak bilera deitu du: Rodrigo Peñailillo Barne ministroa, Mahmud Aleuy Barne Ministerioko idazkariordea, Jorge Burgos Defentsa ministroa eta Ricardo Toro Larrialdietarako Bulego Nazionaleko arduraduna dira batzorde hori osatzen duten agintarietako batzuk.
Halaber, udalerri kaltedunetan larrialdietarako eskualde-batzordeak sortu dituzte, eta helikopteroz behatu dute ingurua, elurra urtu denez uholde arriskua dagoelako bertan.
"Gure baliabide guztiak prest ditugu larrialdi honi aurre egiteko", azaldu du Bacheletek, "eta prebentziozko hainbat neurri hartu ditugu; besteak beste, mendi-bideak itxi ditugu, ibaien ur-emaria nabarmen handitu baita".
Bacheletek beste larrialdi-egoera batzuk gainditu behar izan ditu aurretik: 2010eko otsailaren 27an, Txile erdialdea eta hegoaldea astindu zuen lurrikara, iaz izan zen lurrikara, eta, lurrikara hura izan eta aste gutxi batzuetara, Valparaisoko zenbait muinotan izandako suteak, esaterako.
Dagoeneko, 3.385 herritar ebakuatu dituzte Pucon, Coñaripe eta Villarrica udalerrietan, Rodrigo Peñailillo Barne ministroak jakitera eman duenez. Gainera, ibilgailuentzako hainbat bide itxi dituztela jakinarazi du.
Geologia eta Meatzaritza Zerbitzuak azaldu duenez, "erupzioaren ondorioz, sumendiak materia-kopuru handia bota du kanpora, errautsak eta kea tartean, eta hiru kilometro inguruko altuera hartu du zutabeak".
Zonalde turistikoak
Bestalde, erupzioaren ondorioz, zonaldeko hainbat bide itxi dituzte. Gainera, ibaien ur-emaria handitu egin da, mendietan urte osoan dagoen elurra urtzen hasi baita.
Kalte handiena jasan duten zonaldeak Villarica, Coñaripe eta Panguipulli dira. Herri horiek turista asko hartzen dituzte, orain duten uda australean bereziki.
Emergentziarako Bulego Nazionalak azaldu duenez, mendi-bide ugari ixteaz gainera, bide nagusiak irekita mantentzen dituzte, herritarrak ebakuatu ahal izateko.
Haurren eskolak bertan behera utzi dituzte, eta hainbat ikastetxe prestatu dituzte ebakuatutako herritarrak hartzeko. Villarrica sumendiaren jarduera gutxituz joan da.
Sumendi bizia
Villarrica sumendia Santiagotik 775 kilometrora dago, eta Hego Amerikako sumendirik aktiboenetarikoa da. Aurreko erupzioak 1984an eta 2000. urtean izan ziren, eta "estromboliarrak" izan ziren; hau da, altura eta bolumen txikiko zutabea bota zuen sumendiak.
200 metroko diametroa duen kraterra du sumendiak, eta 100 eta 150 kilometroko sakonera duen laba-lakua du barruan. 1558. urtetik 49 erupzio handi izan ditu, 10 urtean behin.
Zure interesekoa izan daiteke
SpaceXen kohete batek Ilargiaren kontra talka egin duela esan du NASAk, baina adierazi du ez duela arriskurik ekarriko
2025eko urtarrilean jaurtitako Falcon 9 kohete baten goiko zatiak, planifikatu gabe, talka egin du Ilargiaren gainazalarekin, eguzki-jardueraren eta grabitate-indarren konbinazio baten ondorioz.
Iranek eta Omanek Ormuzen nabigatzeko bide berri bat adostu dute
Itsasarteko bide berri hori egiteko akordioa lortu izanak ez du esan nahi berriro irekiko dutenik, Iranek zehaztu duenaren arabera, AEBren eta Israelen arteko erasoaldi militarraren ondorioz itxi baitzuten.
Marokok dozenaka pertsona auzipetu ditu Ceutako krisiarekin lotutako delituengatik
Marokoko Giza Eskubideen Elkartearen arabera, 34 pertsona auzipetu dituzte Tetuanen (tartean, bost adingabe) eta 52, Nadorren.
Danubiok bere sekretuak agerian utzi ditu lehortearen ondoren: mamut baten aztarnak eta nazien ontziak azalera atera dira
Danubio ibaiak, Europako bigarren luzeenak, lehorte historikoa bizi du, eta bere ur-emaria murriztu denez, iraganeko aztarna harrigarriak utzi ditu agerian: mamut baten aztarnak azaldu dira Bulgarian, eta Bigarren Mundu Gerran hondoratutako dozenaka ontzi ikusgai geratu dira Serbian.
Gutxienez 14 pertsona hil eta 27 zauritu dira Errusiak Kiev eskualdean gauez egindako erasoetan
Brovary barrutian "sute handiak" izan dira biltegi batzuetan, eta baita Velyka Dymerka, Kvitneve eta Peremoga herrietan ere. Astearte honetan, Volodimir Zelensky Ukrainako presidenteak Errusiaren aurkako operazio gehiago egitekotan zela iragarri osteko erantzun gisa egin ditu Moskuk azken erasoak.
Bruselak esan du EBk "lanak ondo" egin dituela Ceutan, eta "migrazio erreformak bizkortzeko" eskatu du
Magnus Brunner Europako Barne eta Migrazio komisarioaren hitzetan, Ceutan lehertutako krisitik ateratako ondorio nagusia da Europar Batasuneko kideek "bat eginda" kudeatu behar dituztela migrazio politikak.
EBko Barne ministroek Ceutako krisia aztertuko dute gaur, ezohiko bilera batean
Europar Batasuneko Barne Ministroen Ezohiko Kontseilua gaur bilduko da, Espainiak eskatuta eta 22 estatu kidek babestuta, Ceutako migrazio-krisia aztertzeko eta Marokotik etorritakoen gorakadari erantzun bateratua emateko.
Marokok mafiei, desinformazioari eta itzulketei buruzko gaizki-ulertuei egotzi die Ceutako krisia
Marokoko Barne Ministerioak migratzaileak Ceutan masiboki sartu izanari buruzko lehen balorazioa egin du, eta 11 pertsona hil direla adierazi du. Rabaten esanetan, giza trafikoko sareek, desinformazio kanpainek eta Espainiako Auzitegi Gorenaren epai baten interpretazio okerrak eragin dute egoera. Epai horren ondorioez ohartarazi zion Marokok Espainiari, bertako iturri baten arabera.
Ormuzko itsasartearen eta Iranen desnuklearizazioaren inguruko akordioa "berehala" helduko dela uste du Trumpek
Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak adierazi duenez, gaur arratsaldean bilduko da Teheranekin, Golkoko zenbait herrialderen eskaeraren ostean. Irango Atzerri ministroaren arabera, ordea, Washingtonek ez du Ormuzko itsasartearen inguruko elkarrizketetan parte hartzen.
Idahoko tiroketaren osteko izua: bideo batek jendea oihuka ihesi erakusten du
Auto batetik grabatutako irudietan hainbat pertsona korrika ihesi hasten diren unea ikus daiteke, tiroketa baten berri izan ostean. Gutxienez hiru pertsona hil dira, eta bi zauritu. Ustezko erasotzailea hilda aurkitu dute bertan.