3.000 lagunetik gora ebakuatu dituzte Txilen sumendi bat esnatu ostean
Txileko Araucania eskualdean dagoen Villarrica sumendia esnatu egin da goizaldean, 03:00ak aldera (06:00 GMT). Ondorioz, bertako agintariek alerta gorria ezarri dute Villarrica, Pucon eta Curarrehue herrietan (Araucania eskualdea) eta Panguipulli herrian (Los Ríos eskualdea). Sumendiak laba bota du, eta leherketa txikiak izan dira.
Sumenditik gertu dauden herriak jendez husten hasi dira. 3.000 herritar baino gehiago eraman dituzte jada, eta guztira 20.000 herritar ebakuatu beharko dituztela jakinarazi dute larrialdiei aurre egiteko arduradunek.
Michelle Bachelet Txileko presidenteak premiazko bilera deitu du Moneda Jauregian, horren inguruko informazio guztia biltzeko eta prebentziozko neurriak koordinatzeko.
Halaber, presidenteak iragarri du zonalde kaltedunak bisitatuko dituela. "Lasaitasunerako eta aginduak jarraitzeko deia egin nahi dut, gertaera honek aparteko jazoerarik eragin ez dezan", adierazi du Bacheletek batzarra hasi baino lehen.
Bacheletek azaldu duenez, erupzioaren berri izan bezain laster, Larrialdietarako Bulego Nazionalak bilera deitu du: Rodrigo Peñailillo Barne ministroa, Mahmud Aleuy Barne Ministerioko idazkariordea, Jorge Burgos Defentsa ministroa eta Ricardo Toro Larrialdietarako Bulego Nazionaleko arduraduna dira batzorde hori osatzen duten agintarietako batzuk.
Halaber, udalerri kaltedunetan larrialdietarako eskualde-batzordeak sortu dituzte, eta helikopteroz behatu dute ingurua, elurra urtu denez uholde arriskua dagoelako bertan.
"Gure baliabide guztiak prest ditugu larrialdi honi aurre egiteko", azaldu du Bacheletek, "eta prebentziozko hainbat neurri hartu ditugu; besteak beste, mendi-bideak itxi ditugu, ibaien ur-emaria nabarmen handitu baita".
Bacheletek beste larrialdi-egoera batzuk gainditu behar izan ditu aurretik: 2010eko otsailaren 27an, Txile erdialdea eta hegoaldea astindu zuen lurrikara, iaz izan zen lurrikara, eta, lurrikara hura izan eta aste gutxi batzuetara, Valparaisoko zenbait muinotan izandako suteak, esaterako.
Dagoeneko, 3.385 herritar ebakuatu dituzte Pucon, Coñaripe eta Villarrica udalerrietan, Rodrigo Peñailillo Barne ministroak jakitera eman duenez. Gainera, ibilgailuentzako hainbat bide itxi dituztela jakinarazi du.
Geologia eta Meatzaritza Zerbitzuak azaldu duenez, "erupzioaren ondorioz, sumendiak materia-kopuru handia bota du kanpora, errautsak eta kea tartean, eta hiru kilometro inguruko altuera hartu du zutabeak".
Zonalde turistikoak
Bestalde, erupzioaren ondorioz, zonaldeko hainbat bide itxi dituzte. Gainera, ibaien ur-emaria handitu egin da, mendietan urte osoan dagoen elurra urtzen hasi baita.
Kalte handiena jasan duten zonaldeak Villarica, Coñaripe eta Panguipulli dira. Herri horiek turista asko hartzen dituzte, orain duten uda australean bereziki.
Emergentziarako Bulego Nazionalak azaldu duenez, mendi-bide ugari ixteaz gainera, bide nagusiak irekita mantentzen dituzte, herritarrak ebakuatu ahal izateko.
Haurren eskolak bertan behera utzi dituzte, eta hainbat ikastetxe prestatu dituzte ebakuatutako herritarrak hartzeko. Villarrica sumendiaren jarduera gutxituz joan da.
Sumendi bizia
Villarrica sumendia Santiagotik 775 kilometrora dago, eta Hego Amerikako sumendirik aktiboenetarikoa da. Aurreko erupzioak 1984an eta 2000. urtean izan ziren, eta "estromboliarrak" izan ziren; hau da, altura eta bolumen txikiko zutabea bota zuen sumendiak.
200 metroko diametroa duen kraterra du sumendiak, eta 100 eta 150 kilometroko sakonera duen laba-lakua du barruan. 1558. urtetik 49 erupzio handi izan ditu, 10 urtean behin.
Zure interesekoa izan daiteke
Hauek dira Iranek eta Estatu Batuek adostutako akordioaren 14 puntuak
Ekialde Hurbileko gerrari amaiera emateko eta Ormuzko itsasartea desblokeatzeko akordioaren xehetasunak plazaratu dituzte Estatu Batuek. Akordioak atzeratu egiten ditu eztabaidagai delikatuenak, hala nola programa nuklearraren garapena.
Errusiak areagotu egin ditu Ukrainako ondare kulturalaren aurkako erasoak, eta bost eraikin historiko kaltetu ditu 24 orduan
Kaltetutako eraikinen artean dago Jasokundearen katedrala, Kieven. Volodimir Zelenski Ukrainako presidentearen arabera, Errusiaren bi dronek eragin dituzte kalteak.
Irango zenbait ontzik “arazorik gabe” Ormuzko itsasartea zeharkatu dute, AEBren eta Iranen arteko akordioa iragarri ostean
Hiru petrolio-ontzik eta oinarrizko produktuak garraiatzen dituzten bi merkantzia-ontzik zeharkatu dute itsasartea.
AEBk eta Iranek gerrari amaiera emateko akordioa lortu dute
Washington eta Teheran artean bitartekari lanetan aritu den Shehbaz Sharif Pakistango lehen ministroak baieztatu du akordioa indarrean dagoela eta iragarri du ekainaren 19an sinatuko dutela, Suitzan. Momentuz, ez dute testua ofizialki ezagutzera eman eta alde bakoitzak interesatzen zaizkion alderdiak nabarmendu ditu.
Trumpek, G7ra iritsi berritan: "Ostiraletik aurrera Ormuz erabat irekita egotea espero dut"
G7aren goi-bileran parte hartzen ari diren liderrak Evian-les-Bains Frantziako herrian daude jada. Lurreratu bezain laster, AEBko presidente Donald Trumpek eta Emmanuel Macron Frantziako liderrak aldebiko bilera egin dute. Iranekin lortutako akordioa izan da gai nagusietako bat.
Erresuma Batuak sare sozialetan sartzea debekatu die 16 urtetik beherakoei
Australiak eta Erresuma Batuak adin horretan (16 urte) ezarri dute sare sozialetan sartzeko gutxieneko adina. Frantzian 15 urtekoak has daitezke erabiltzen, eta Espainiak 16 urtez beherakoei debekua ezartzeko asmoa dauka.
Hezbollahk ontzat jo du Libanoko su-etena eta Iran zoriondu du lortutako akordioagatik
Hala ere, xiiten miliziak akordioa lurraldea "erabat askatu aurreko" pausotzat jo du, eta Libanoko indar politikoei "jarrera nazional bateratua" eskatu die, Israelen aurrean herrialdearen subiranotasuna babesteko. Israelek, ordea, argi du momentuz ez dituela indar armatuak Libano hegoaldetik erretiratuko.
Zer gertatuko da Ormuzko itsasartearekin? AEB-Iran akordioaren gakoak
Estatu Batuen, Iranen eta bien arteko bitartekari Pakistanen ikuspuntuak, gerrari amaiera emateko atariko akordioaren edukiari buruz.
UFCren 60 milioiko borroka-gala, Etxe Zurian: honela ospatu du Trumpek bere 80. urtebetetzea
Ekitaldirako, estadio bat eraiki zuten Etxe Zuriko hegoaldeko lorategian, 4.000 bat laguneko edukierarekin. Arte martzialetako borroka-ikuskizunak 60 milioi dolarreko kostua izan du, eta Trumpen aurkariek kritikatu egin dute, Etxe Zuria helburu komertzialak dituen ekitaldi pribatu baterako erabiltzea leporatuta.
Lau urteko kartzela-zigorra ezarri diote Mette-Marit printzesaren semeari, bortxaketa eta tratu txarrak egotzita
39 delitu leporatzen zizkioten Marius Borg Høibyri, Mette-Maritek Haakon printze oinordekoarekin ezkondu aurretik izan zuen semeari.