Arazketa

Parisko katedral ezagunena sutan ikusi izanak benetako astindua eragin du mundu guztian. Itxuraz langile xume baten okerra izan denak, oharkabean egindako zerbaitek, gure historiaren, kulturaren, izaeraren eta europarrok elkartzen gaituen ororen ikurra eta irudia errauts bihurtzeko zorian jarri du. Komunikabideei eta komunikazio tresnei esker horrelakoetan ohikoa bihurtu denez, oso denbora gutxian mota guztietako iritzi, teoria, tesi eta aholku sakonak entzun eta irakurri ditugu: ”Su honek ez du europarron zutabe eta oinarriak ahultzea lortu, ikasgai garrantzitsua izan da”. ”Istripu honek balio beharko liguke garena eta duguna estimatzen eta aintzat hartzen”… eta antzerakoak. Beste batzuek aldiz suaren indar garbitzailea goraipatu dute, lohiak araztu, zatarrak ezabatu eta bide berriak irekitzen dituelako.

Perun berriz, Alan Garcia presidente ohiak bere buruari tiroa eman zion polizia atxilotzera joan zitzaionean. Bi alditan agintari gorena izan zena epaiketaren atarian zegoen fiskaltzak, berari eta bere gobernuko hainbat kideri ustelkeria leporatu ondoren. Dirua jaso omen zuten herri lanetarako kontratuen truke. Garciak beti aldarrikatu zuen bere errugabetasuna, baina Perun askoz gehiago ziren gorrotatzen zutenak sinisten ziotenak baino. Bere lehen agintaldian, 1985 eta 1990 artean, Peruk ezagutu duen krisi ekonomiko larriena pairatu zuen, Sendero Luminoso talde armatuak hankaz gora jarri zuen estatua eta segurtasun indarrei gehiegikeriak eta eskubide urraketa beldurgarriak leporatu zitzaizkien, bere gobernu garaian 1.682 pertsona desagertu ziren Perun poliziak atxilotu ondoren.

Gaur egun perutarrek Alan Garcia entzuten dutenean oraindik krisiaren dardara eta beldurraren hotzikara gogoratzen dituzte. Baina presidente ohiak kartzelara joan aurretik nahiago izan du bere buruaz beste egitea, hondamendirako aukera guztiak etetea. Eta ekintza horrek erabat aldatu du herritar askoren iritzia.

Munduan 30 segundoro pertsona batek bere buruaz beste egiten du, erabat arrunta bihurtu zaigu. Baina suizidioak bere mistika ere badu, herri eta talde askotan ezinbesteko erabakia da zenbait muga gainditu ezkero. Antzinako gizarteetan ohoreari eta duintasunari eusteko azken aukera zen, bizitza eredugarriena orban bakarrak deuseztatu zezakeelako, gizaki zital eta miserableenak aldiz berarekiko oroipena aldatuko du heriotza eredugarria badu. Baina bi gertakari hauek erakutsi digute ziur aski beste garai batzuetan bizi garela, epika amaitu dela eta gora behera handirik gabeko irauteak asetzen gaituela zorionaren ametsetan.