Haurren ezkontza, Hondurasen 10 nesketatik 4ri eragiten dien praktika
Hondurasen bizi diren hamar emakumetik lau 18 urte bete baino lehen ezkondu ziren, Erdialdeko Amerikako herrian praktika "ikusezina" bada ere. Herrialde horretan, emakumeen % 24 ama izan da 19 urte bete baino lehen, Nazio Batuen Erakundearen (NBE) arabera.
Nazio Batuen Biztanleria Funtsaren 'Nire borondatearen aurka. Emakumeei eta neskatoei kalte egiten dieten eta berdintasuna eragozten duten jardunbideei aurre egitea' txosteneko datu horiek, "arauek, jarrerek, portaerek eta harreman sozialek" nerabeak "libre" bizi ahal izatea batasun goiztiarretatik eragozten dutela islatzen dute.
Emakumeen % 26,1 19 urte bete baino lehen ezkontzen dira Hondurasen, eta egoera horretan dauden gizonen ehunekoa ez da % 9ra iristen, Nazio Batuen Biztanleria Funtsak adierazi duenez, herrialdeko Demografia eta Osasunaren Inkesta Nazionalaren datuak aipatuta.
Datu horien arabera, haurren arteko ezkontzak "emakumeei neurriz kanpo eragiten dien fenomenoa da, eta, beraz, genero-harreman desorekatuen adierazpena da", nabarmentzen du txostenak.
Giza eskubideen urraketa
Cecilia Maurente Nazio Batuen Biztanleria Funtsak Hondurasen duen ordezkariaren esanetan, batasun goiztiarra emakumeen "giza eskubideen urraketa" da; beraz, beharrezkoa da gutxienez 19 arazok (intzestua, gorputzeko zigorrak edo sinuen "lisaketa") eragindako milioika haur eta neraberi "ahotsa ematea".
"Gaur bertan 33.000 haur eta nerabe ezkontzen ari direla uste da, ezkontzera behartuak, eta, oro har, haiek baino askoz ere zaharragoak diren gizonekin", nabarmendu du Maurentek, eta identifikatu ez dituen herrialde batzuetan semeak jaiotzea nahiago dutela ziurtatu du.
Estatuek nazioarteko itunak berretsi dituzte, Haurren Eskubideei buruzko Konbentzioa kasu, eta "neskatoen sufrimendu honi amaiera emateko betebeharra" dute, adierazi du Nazio Batuen Biztanleria Funtseko ordezkariak, eta genero berdintasuna sustatzeko eskatu die gobernuei.
Horren hitzetan, 2017an Hondurasko Parlamentuak indargabetu egin zuen Familia Kodearen 16. artikuluaren hirugarren paragrafoa, 16 urteko neskatoak gurasoen baimenarekin ezkontzea ahalbidetzen zuena; beraz, orain ezkontzeko baimendutako gutxieneko adina 18 urtekoa da, baina praktikan ez da betetzen.
Haurdunaldi goiztiarra
Hondurasen "eragin handiena" duen praktika kaltegarria haurren arteko ezkontza da, Maurenteren arabera, Latinoamerikan lau nerabetik bat 18 urte bete aurretik ezkontzen baita.
Nazio Batuen Biztanleria Funtsaren txostenak nabarmentzen duenez, "oso harreman estua" dago haurren ezkontzaren eta lotura goiztiarraren artean, nerabeen haurdunaldiarekin, eta horrek gehiago eragiten die emakumeei, bereziki pobreei eta hezkuntza maila txikia dutenei, gizonei baino.
Sexualki aktiboa den eta haurren ezkontzarekin lotura estua duen bizitza baten hasiera goiztiarrak "nahi ez diren haurdunaldien, sexu-transmisiozko infekzioen, amaren eta haurren hilkortasunaren arrisku anitzen" eraginpean jartzen dituela haur eta nerabeak nabarmendu du dokumentuak.
Ikusezin bihurtutako fenomenoa
Haurren ezkontza eta behartutako batasuna "generoan oinarritutako indarkeria mota bat da, indarkeria fisikoa, psikologikoa eta sexuala dakarrena, nerabeek bizi-proiektu autonomorik ez garatzea eragiten duena eta mugatu egiten dituena herritartasunean, beren gorputzaren gaineko autonomian eta erabakiak hartzean, baita babeseko eta sexu- eta ugalketa-osasuneko zerbitzuak eskuratzean ere", NBEren Biztanleria Funtsaren arabera.
Marco Cariasek, Biztanleria Funtsak Hondurasen duen ordezkari laguntzaileak, adierazi du praktika kaltegarri hori "oso normalizatuta" dagoela; izan ere, familien ustez, "ez da eskubideak urratzen dituen egoera bat, ezta adingabeen garapen normalari eragiten dion egoera bat ere", komunitateetan "normala den zerbait" baizik.
Zure interesekoa izan daiteke
Erlojuaren aurka bila ari dira Venezuelan, lurrikarak izan ostean bizirik egon daitezkeenak erreskatatzeko
Nazioarteko lehen laguntza-taldeak eta baliabide logistikoak iristen eta zabaltzen hasi dira. Bitartean, hildakoen eta zaurituen kopuruak gora egiten jarraitzen du etengabe: azken datuen arabera, 1.000 inguru dira hildakoak eta 3.360 zauritu baino gehiago.
Israelek eta Libanok bake akordioa lortu dute Estatu Batuen bitartekaritzarekin
Benjamin Netanyahuk iragarri duenez, Washingtonen lortutako akordioaren ostean, Libano hegoaldean dauden indar israeldarrak bi eremutatik erretiratuko dira. Hezbollah-ek, bere aldetik, ez du akordioa onartu.
Bi euskal herritar desagertuta jarraitzen dute Venezuelako lurrikaren ostean
Zehazki, emakume donostiar bat eta gizon bilbotar bat dira. Orduak igaro ahala, senideek eta hurbilekoek badakite bizirik aurkitzeko aukerak murriztu egiten direla, baina onik topatzeko itxaropenari eusten diote. Bestalde, atzo baieztatu zen Alazne Solabarrieta euskal jatorriko emakumearen heriotza.
Emakume batek hondakinen artean izan du umea Venezuelan
Emakumea erreskatatzen ari zirenean hasi zen erditzen, kaosaren eta hondamendiaren erdian. Erreskate-taldeen lanari esker, ama eta jaioberria bizirik atera zituzten. Gertakari horrek itxaropena piztu du, tragediaren kontrapuntua baita; erreskate-taldeak erlojuaren aurka ari dira lanean, lurrikarak izan ostean hondakinen artean harrapatuta geratu diren pertsonak bizirik erreskatatzeko.
Bi lurrikara gogorrek Venezuela astindu dute eta, gutxienez, 235 hildako eta 4.300 zauritu utzi dituzte
Venezuelako agintariek larrialdi egoera ezarri dute, eta nazioarteari laguntza eskatu diote. AEBko Zerbitzu Geologikoaren arabera, hildakoen kopurua 10.000 eta 100.000 artekoa izan liteke.
Honela jazo dira Venezuelako lurrikarak: bi seismo, minutu bat baino gutxiagoan
Dardara indartsu horiek 280 eraikin ingururi eragin diete, batez ere La Guaira estatuan, eskualde kaltetuena izan baita. Horrez gain, kalte handiak izan dira Caraballedako eta Hondartza Handiko eremuetan. Lurrikara bortitzen ondoren, 30 erreplika izan dira, bereziki La Guaira, Caracas eta Yaracuy estatuak astindu dituztenak.
Mikel Moreno, Caracasen bizi den euskal herritarra: "Eroritako eraikin, zubi eta zuhaitz asko ikusi ditugu"
Mikel La Guairan zegoen lurrikara hasi denean, eta, Agustin, Caracasen. Mikelek etxera itzultzea erabaki du, hiriburura. Ordubetean egiten den ibilbidea osatzeko, ordea, bost ordu behar izan ditu. Ez du ikusitakoa ahaztuko. Erreplikak behin eta berriz nabaritzen dituzte, eta nazioarteko laguntza eskatu dute egoerari aurre egiteko.
Venezuelarekin bat egin du munduak, eta gobernu askok laguntza eskaini dute lurrikaren ostean
Albistearen berri izan orduko mundu osoko gobernu eta erakundeek babesa eta laguntza eskaini diete Venezuelako gobernuari eta herritarrei.
Agustin Otxotorena, Venezuelan bizi den euskal herritarra: "Egunak argitzen duenean, gauza latzak ikusiko ditugu"
Agustin Otxotorena Venezuelan bizi den euskaldunari elkarrizketa egin diote Egun Onen, bertan izan diren lurrikarak direla eta. Dioenez, hainbat eraikin erori dira, baina oraindik gaua da han, hortaz, ezin dute balantzerik egin oraindik.
Europa itolarrian, beroaren ondorioz
Kontinenteak egunak daramatza ezohiko tenperatura altuak jasaten. Beroari aurre egiteko egokituta ez dauden herrialdeak dira gehienak eta herritarrak ahal duten moduan ari dira egun hauek igarotzen. Okerrena, gainera, etortzeko dago herrialde horietan.