Haurren ezkontza, Hondurasen 10 nesketatik 4ri eragiten dien praktika
Hondurasen bizi diren hamar emakumetik lau 18 urte bete baino lehen ezkondu ziren, Erdialdeko Amerikako herrian praktika "ikusezina" bada ere. Herrialde horretan, emakumeen % 24 ama izan da 19 urte bete baino lehen, Nazio Batuen Erakundearen (NBE) arabera.
Nazio Batuen Biztanleria Funtsaren 'Nire borondatearen aurka. Emakumeei eta neskatoei kalte egiten dieten eta berdintasuna eragozten duten jardunbideei aurre egitea' txosteneko datu horiek, "arauek, jarrerek, portaerek eta harreman sozialek" nerabeak "libre" bizi ahal izatea batasun goiztiarretatik eragozten dutela islatzen dute.
Emakumeen % 26,1 19 urte bete baino lehen ezkontzen dira Hondurasen, eta egoera horretan dauden gizonen ehunekoa ez da % 9ra iristen, Nazio Batuen Biztanleria Funtsak adierazi duenez, herrialdeko Demografia eta Osasunaren Inkesta Nazionalaren datuak aipatuta.
Datu horien arabera, haurren arteko ezkontzak "emakumeei neurriz kanpo eragiten dien fenomenoa da, eta, beraz, genero-harreman desorekatuen adierazpena da", nabarmentzen du txostenak.
Giza eskubideen urraketa
Cecilia Maurente Nazio Batuen Biztanleria Funtsak Hondurasen duen ordezkariaren esanetan, batasun goiztiarra emakumeen "giza eskubideen urraketa" da; beraz, beharrezkoa da gutxienez 19 arazok (intzestua, gorputzeko zigorrak edo sinuen "lisaketa") eragindako milioika haur eta neraberi "ahotsa ematea".
"Gaur bertan 33.000 haur eta nerabe ezkontzen ari direla uste da, ezkontzera behartuak, eta, oro har, haiek baino askoz ere zaharragoak diren gizonekin", nabarmendu du Maurentek, eta identifikatu ez dituen herrialde batzuetan semeak jaiotzea nahiago dutela ziurtatu du.
Estatuek nazioarteko itunak berretsi dituzte, Haurren Eskubideei buruzko Konbentzioa kasu, eta "neskatoen sufrimendu honi amaiera emateko betebeharra" dute, adierazi du Nazio Batuen Biztanleria Funtseko ordezkariak, eta genero berdintasuna sustatzeko eskatu die gobernuei.
Horren hitzetan, 2017an Hondurasko Parlamentuak indargabetu egin zuen Familia Kodearen 16. artikuluaren hirugarren paragrafoa, 16 urteko neskatoak gurasoen baimenarekin ezkontzea ahalbidetzen zuena; beraz, orain ezkontzeko baimendutako gutxieneko adina 18 urtekoa da, baina praktikan ez da betetzen.
Haurdunaldi goiztiarra
Hondurasen "eragin handiena" duen praktika kaltegarria haurren arteko ezkontza da, Maurenteren arabera, Latinoamerikan lau nerabetik bat 18 urte bete aurretik ezkontzen baita.
Nazio Batuen Biztanleria Funtsaren txostenak nabarmentzen duenez, "oso harreman estua" dago haurren ezkontzaren eta lotura goiztiarraren artean, nerabeen haurdunaldiarekin, eta horrek gehiago eragiten die emakumeei, bereziki pobreei eta hezkuntza maila txikia dutenei, gizonei baino.
Sexualki aktiboa den eta haurren ezkontzarekin lotura estua duen bizitza baten hasiera goiztiarrak "nahi ez diren haurdunaldien, sexu-transmisiozko infekzioen, amaren eta haurren hilkortasunaren arrisku anitzen" eraginpean jartzen dituela haur eta nerabeak nabarmendu du dokumentuak.
Ikusezin bihurtutako fenomenoa
Haurren ezkontza eta behartutako batasuna "generoan oinarritutako indarkeria mota bat da, indarkeria fisikoa, psikologikoa eta sexuala dakarrena, nerabeek bizi-proiektu autonomorik ez garatzea eragiten duena eta mugatu egiten dituena herritartasunean, beren gorputzaren gaineko autonomian eta erabakiak hartzean, baita babeseko eta sexu- eta ugalketa-osasuneko zerbitzuak eskuratzean ere", NBEren Biztanleria Funtsaren arabera.
Marco Cariasek, Biztanleria Funtsak Hondurasen duen ordezkari laguntzaileak, adierazi du praktika kaltegarri hori "oso normalizatuta" dagoela; izan ere, familien ustez, "ez da eskubideak urratzen dituen egoera bat, ezta adingabeen garapen normalari eragiten dion egoera bat ere", komunitateetan "normala den zerbait" baizik.
Zure interesekoa izan daiteke
Europar Batasunak Itsaso Gorriaren misioa zabaltzea planteatu du, Ormuz babesteko, eta Libanon beste bat zabaldu
Europar Batasunak Kanpo Politikarako duen goi-ordezkari Kaja Kallasen ustez, bi misio horiekin, alde batetik, itsasarteko itsas garraioa babestuko litzateke, eta, bestetik, Libanoko Armada indartu.
Txina eta Estatu Batuen arteko lehia komertzialaren gakoak: muga-zergak, lur arraroak eta epaitegien ebazpenak
Horiek izango dira Donald Trump AEBko presidenteak, Xi Jinping presidenteak gonbidatuta, Txinara maiatzaren 13tik 15era egingo duen bisitaren gai nagusiak.
Alderdi Laboristako 70 diputatuk baino gehiagok Starmerren dimisioa eskatu dute, baina, oraingoz, lehen ministroak eutsi egiten dio karguari
Erresuma Batuko udal hauteskundeetan emaitza txarrak lortu ondoren, lehen ministro laboristaren aurkako presioa areagotzen ari da. Hala ere, entzungor egin die dimisio eskariei, herrialdean "kaosa" areagotu egingo litzatekeela argudiatuta.
Hainbat familiak TikTok salatu dute Frantzian, gazteei buruko arazoak eta pentsamendu suizidak eragiten dizkielakoan
Salaketan, beren buruaz beste egin zuten bost neskaren familien kasua jasotzen da, bai eta anorexia, depresioa eta joera suizidak dituzten hamar neska eta mutil baten kasuak ere. Sare sozialak ahultasun abusua egin zuela salatzen dute, adingabeak zaurgarri direlako eta sare sozialak ahultasun hori ustiatu egiten duelako.
Trump Txinara joango da maiatzaren 13tik 15era, Xi Jinpingek gonbidatuta
Bidaia, Iranen aurkako erasoagatik atzeratua, Hego Korean hasiko da. Bertan, bi aldeek merkataritzari buruzko elkarrizketak izango dituzte.
Iranek bake proposamenari emandako erantzuna "guztiz onartezina" dela esan du Trumpek
Ez du erantzunaren xehetasunik eman, baina Teherani ohartarazi dio ez diela estatubatuarrei "barrerik" egingo. Brent upelaren prezioa % 4,5 garestitu da, 105,81 eurora arte, AEBko presidentearen erreakzioaren berri izan ostean.
Abukeshek Bartzelonan da jada, eta Avila astelehenean iritsiko da Brasilera, Israelen atxilotuta "sei egun gogor" igaro ostean
Israelgo Atzerri Gaietarako Ministerioak iragarri du Abukeshek eta Avila deportatu dituztela, eta "probokatzaile profesional" deitu die.
Iranek AEBren azken bake proposamenari erantzun dio
Bertako hedabideen arabera, Irango Islamiar Errepublikak eskatu du negoziazioen lehen fasean gatazkaren amaiera bideratzeko, xehetasun gehiagorik eman ez badu ere.
Israelek Thiago Avila eta Saif Abukeshek aktibistak gaur bertan askatu, eta deportatu egingo dituzte
Israelgo inteligentzia zerbitzuak Adalah giza eskubideen aldeko erakunde eta laguntza legala ematen duen taldeari jakinarazi dionez, bi ekintzaileak "gaur bertan" askatuko dituzte, eta zaintzapean jarraituko dute, deportatuak izan arte. Adalahk egoera gertutik jarraitzen ari dela esan du, "askatzea gauzatzen dela, eta datozen egunetan deportazioa gertatzen dela ziurtatzeko".
Laboristen gainbehera Ingalaterran, Eskozian eta Galesen; populistak eta independentistak nagusi
Ingalaterran, Nigel Farageren Reform UK alderdia nagusitu da iparraldean eta erdialdean; Eskozian, SNP bosgarren agintaldia lortzeko moduan geratu da, eta Galesen, Plaid Cymruk aurrekaririk gabeko garaipena lortu du.