Haurren ezkontza, Hondurasen 10 nesketatik 4ri eragiten dien praktika
Hondurasen bizi diren hamar emakumetik lau 18 urte bete baino lehen ezkondu ziren, Erdialdeko Amerikako herrian praktika "ikusezina" bada ere. Herrialde horretan, emakumeen % 24 ama izan da 19 urte bete baino lehen, Nazio Batuen Erakundearen (NBE) arabera.
Nazio Batuen Biztanleria Funtsaren 'Nire borondatearen aurka. Emakumeei eta neskatoei kalte egiten dieten eta berdintasuna eragozten duten jardunbideei aurre egitea' txosteneko datu horiek, "arauek, jarrerek, portaerek eta harreman sozialek" nerabeak "libre" bizi ahal izatea batasun goiztiarretatik eragozten dutela islatzen dute.
Emakumeen % 26,1 19 urte bete baino lehen ezkontzen dira Hondurasen, eta egoera horretan dauden gizonen ehunekoa ez da % 9ra iristen, Nazio Batuen Biztanleria Funtsak adierazi duenez, herrialdeko Demografia eta Osasunaren Inkesta Nazionalaren datuak aipatuta.
Datu horien arabera, haurren arteko ezkontzak "emakumeei neurriz kanpo eragiten dien fenomenoa da, eta, beraz, genero-harreman desorekatuen adierazpena da", nabarmentzen du txostenak.
Giza eskubideen urraketa
Cecilia Maurente Nazio Batuen Biztanleria Funtsak Hondurasen duen ordezkariaren esanetan, batasun goiztiarra emakumeen "giza eskubideen urraketa" da; beraz, beharrezkoa da gutxienez 19 arazok (intzestua, gorputzeko zigorrak edo sinuen "lisaketa") eragindako milioika haur eta neraberi "ahotsa ematea".
"Gaur bertan 33.000 haur eta nerabe ezkontzen ari direla uste da, ezkontzera behartuak, eta, oro har, haiek baino askoz ere zaharragoak diren gizonekin", nabarmendu du Maurentek, eta identifikatu ez dituen herrialde batzuetan semeak jaiotzea nahiago dutela ziurtatu du.
Estatuek nazioarteko itunak berretsi dituzte, Haurren Eskubideei buruzko Konbentzioa kasu, eta "neskatoen sufrimendu honi amaiera emateko betebeharra" dute, adierazi du Nazio Batuen Biztanleria Funtseko ordezkariak, eta genero berdintasuna sustatzeko eskatu die gobernuei.
Horren hitzetan, 2017an Hondurasko Parlamentuak indargabetu egin zuen Familia Kodearen 16. artikuluaren hirugarren paragrafoa, 16 urteko neskatoak gurasoen baimenarekin ezkontzea ahalbidetzen zuena; beraz, orain ezkontzeko baimendutako gutxieneko adina 18 urtekoa da, baina praktikan ez da betetzen.
Haurdunaldi goiztiarra
Hondurasen "eragin handiena" duen praktika kaltegarria haurren arteko ezkontza da, Maurenteren arabera, Latinoamerikan lau nerabetik bat 18 urte bete aurretik ezkontzen baita.
Nazio Batuen Biztanleria Funtsaren txostenak nabarmentzen duenez, "oso harreman estua" dago haurren ezkontzaren eta lotura goiztiarraren artean, nerabeen haurdunaldiarekin, eta horrek gehiago eragiten die emakumeei, bereziki pobreei eta hezkuntza maila txikia dutenei, gizonei baino.
Sexualki aktiboa den eta haurren ezkontzarekin lotura estua duen bizitza baten hasiera goiztiarrak "nahi ez diren haurdunaldien, sexu-transmisiozko infekzioen, amaren eta haurren hilkortasunaren arrisku anitzen" eraginpean jartzen dituela haur eta nerabeak nabarmendu du dokumentuak.
Ikusezin bihurtutako fenomenoa
Haurren ezkontza eta behartutako batasuna "generoan oinarritutako indarkeria mota bat da, indarkeria fisikoa, psikologikoa eta sexuala dakarrena, nerabeek bizi-proiektu autonomorik ez garatzea eragiten duena eta mugatu egiten dituena herritartasunean, beren gorputzaren gaineko autonomian eta erabakiak hartzean, baita babeseko eta sexu- eta ugalketa-osasuneko zerbitzuak eskuratzean ere", NBEren Biztanleria Funtsaren arabera.
Marco Cariasek, Biztanleria Funtsak Hondurasen duen ordezkari laguntzaileak, adierazi du praktika kaltegarri hori "oso normalizatuta" dagoela; izan ere, familien ustez, "ez da eskubideak urratzen dituen egoera bat, ezta adingabeen garapen normalari eragiten dion egoera bat ere", komunitateetan "normala den zerbait" baizik.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez 111 hildako eta kalte handiak Kolonbian, 7,4 graduko lurrikara baten ondorioz
Hildakoen kopuru handiena Risaralda departamenduan izan da oraingoz, 40 pertsona hil baitira; Cauca haranean, aldiz, 27 eta lau Chocon, lurrikararen epizentroa. Bogotan, Calin, Popayanen, Manizalesen, Armenian, Medellinen eta erdialdeko eta mendebaldeko beste hiri batzuetan ere nabaritu dute.
Schengen eremua bermatuta dagoela esan dio Aagesenek Italiari
Espainiako Gobernuko presidenteordeak azpimarratu du Ceutan sartutako migratzaileetako bat ere ez dela penintsulara iritsi.
Israelek baztertu egin du Trumpen Gazarako 15 puntuko plana
Netanyahuk esan du Hamas erabat armagabetu arte Israelgo Armadak ez duela Gazatik alde egingo, eta baztertu egin du Palestinako Estatua sortzea.
Ebola kontrolik gabe zabaltzen ari da Kongoko Errepublika Demokratikoan eta 1.850 hildako eragin ditu jada
Inoiz izandako agerraldirik larrienak 4.053 kasu baieztatu ditu dagoeneko, eta MOEk "premiazko" erantzuna eskatu du.
Abelardo de la Espriellak Kolonbiako Presidentetza hartu du
Eskuin muturreko presidente berriak Cali aukeratu du inbestidurarako, Bogota hautatu beharrean, eta talde armatu ilegalekin elkarrizketari amaiera ematea eta legez kanpoko laboreak fumigatuko dituela iragarri du.
SpaceXen kohete batek Ilargiaren kontra talka egin duela esan du NASAk, baina adierazi du ez duela arriskurik ekarriko
2025eko urtarrilean jaurtitako Falcon 9 kohete baten goiko zatiak, planifikatu gabe, talka egin du Ilargiaren gainazalarekin, eguzki-jardueraren eta grabitate-indarren konbinazio baten ondorioz.
Iranek eta Omanek Ormuzen nabigatzeko bide berri bat adostu dute
Itsasarteko bide berri hori egiteko akordioa lortu izanak ez du esan nahi berriro irekiko dutenik, Iranek zehaztu duenaren arabera, AEBren eta Israelen arteko erasoaldi militarraren ondorioz itxi baitzuten.
Marokok dozenaka pertsona auzipetu ditu Ceutako krisiarekin lotutako delituengatik
Marokoko Giza Eskubideen Elkartearen arabera, 34 pertsona auzipetu dituzte Tetuanen (tartean, bost adingabe) eta 52, Nadorren.
Danubiok bere sekretuak agerian utzi ditu lehortearen ondoren: mamut baten aztarnak eta nazien ontziak azalera atera dira
Danubio ibaiak, Europako bigarren luzeenak, lehorte historikoa bizi du, eta bere ur-emaria murriztu denez, iraganeko aztarna harrigarriak utzi ditu agerian: mamut baten aztarnak azaldu dira Bulgarian, eta Bigarren Mundu Gerran hondoratutako dozenaka ontzi ikusgai geratu dira Serbian.
Gutxienez 14 pertsona hil eta 27 zauritu dira Errusiak Kiev eskualdean gauez egindako erasoetan
Brovary barrutian "sute handiak" izan dira biltegi batzuetan, eta baita Velyka Dymerka, Kvitneve eta Peremoga herrietan ere. Astearte honetan, Volodimir Zelensky Ukrainako presidenteak Errusiaren aurkako operazio gehiago egitekotan zela iragarri osteko erantzun gisa egin ditu Moskuk azken erasoak.