Zer ekarriko luke covid-19aren aurkako txertoen patenteen baliogabetzeak?
Covid-19ari aurre egiteko txertoen patenteak behin-behinean baliorik gabe uztearen alde agertu dira Ameriketako Estatu Batuak, eta iragarpen horrek itxaropen handia piztu du nazioartean. Indiak eta Hegoafrikak urrian eraman zuten proposamen hori Munduko Merkataritza Erakundera, baina orain arte herrialde aberatsenak aukera hori eztabaidatzeari uko egin diote.
Txertoak bezalako osasun produktuen gaineko eskubideak Munduko Merkataritza Erakundearen baitan egindako itun batean daude jasota. Patenteak bertan behera geratuz gero, produktu horiek ekoizteko formulak askatasunez kopiatzeko aukera -sortzaileari ordaindu gabe- zabalduko litzateke eta horrek txertoen ekoizpena handitzea ekarriko luke, orain baino enpresa-farmazeutiko gehiago arituko litzatekeelako lan horretan.
Patenteek 20 urteko indarraldia izan ohi dute, baina posible da enpresa batek beste konpainia farmazeutiko batekin akordioa egitea produktu generikoak ekoizteko. Hala egin zuten, adibidez, hiesari lotutako sendagaiekin.
Indiak eta Hegoafrikak egindako proposamena hasieratik babestu dute herrialde txiroenek; izan ere, munduan 1.100 milioi dosi jarri dira orain arte, eta herrialde horiek % 0,3 soilik jaso dituzte.
Kontra agertu dira, berriz, herrialde indartsuenak, besteak beste, AEB –orain jarreraz aldatu badu ere-, Europar Batasuna, Suitza, Japonia edota Australia. Esan gabe doa enpresa-farmazeutiko handienak herrialde horietakoak direla.
Garapen bidean dauden estatuek, giza eskubideen aldeko elkarteek eta gobernuz kanpoko erakundeek hilabete luzeak daramatzate patenteak baliogabetzeko eskatuz. Orain arte ez dute erantzunik jaso, baina Joe Biden presidente estatubatuarrak gaur egin duen iragarpenak ondorioak izan ditu: Europar Batasunak esan du aukera hori aztertzeko prest dagoela eta Errusiak jakinarazi du patenteak kentzearen alde dagoela.
Baina, zein ondorio ekarriko ditu?
RAC-1 irratian egindako elkarrizketa batean, German Velasquez Munduko Osasun Erakundeko sendagaien programako zuzendari ohiak ziurtatu du "mundu osoko herritarrak urtebetean immunizatuta" egongo liratekeela, txertoen patenteak bertan behera utziz gero.
Pozik hartu du Bidenen erabakia, baina, hala ere, proposamen hori gauzatzea "zaila" izango dela ohartarazi du.
Bere esanetan, patenteak kenduz gero, urtean 3.000 milioi dosi ekoiztetik, 14.000 dosi sortzera igaroko dira enpresa-farmazeutikoak.
"Txertoak baldin badaude, munduko biztanleria guztia urtebetean immunizatzea posible izango litzateke. Orain arte bezala jarraituz gero, hiru edo lau urte beharko ditu. Ameriketako Estatu Batuak eta Europar Batasuna immunizatuta egon arren, munduko gainerako herritarrak txertatuta ez baldin badaude, ez dira seguru egongo", adierazi du.
Bestalde, Mugarik Gabeko Medikuen erakundeak ere pauso garrantzitsutzat jo du Bidenen iragarpena, baina gogora ekarri du AEBk bere herritar guztiak immunizatzeko beste dosi badituela eta, hala ere, "500 milioi dosi soberan dituela".
Gauzak horrela, eta pandemiaren amaitu nahi badu, behar ez dituen dosi horiek guztiak Covax programaren bidez herrialde pobreenen esku jar ditzala eskatu dio Gobernu estatubatuarrari.
Zure interesekoa izan daiteke
Iranek errefusatu egin du AEBk egindako bake proposamena, "gehiegizkoa" dela iritzita
Irango agintariek behin eta berriz esan dute Ameriketako Estatu Batuek eta Israelek Iranen aurkako "erasoa eta hilketak" gelditu behar dituztela, baita Teheranen aurkako erasoa ez errepikatzeko mekanismo zehatzak garatu ere, besteak beste.
Ezkerreko blokea nagusitu da Danimarkan, baina akordioak beharko ditu
Moderatuek edukiko dute Gobernua osatzeko giltza: 14 eserleku lortuta, ezkerreko blokearen (84) eta eskuinekoaren (77) artean erabaki beharko dute.
AEBk gerra amaitzeko 15 puntuko plana aurkeztu dio Irani, "The New York Times" egunkariaren arabera
Irango programa nuklearra desegitea eta Ormuzko itsasartea irekitzea omen daude planean. Bien bitartean, Teheranek Washingtonekin zuzeneko negoziazioak daudela ukatu egin du, eta Israelen eta AEBko baseen aurkako erasoekin jarraitu du.
Ekialde Hurbilera 3.000 soldadu bidaltzea aztertzen ari da AEB
Hainbat hedabideren arabera, 82. Aireko Brigada —aireko operazioaetako eliteko unitate epezializatua— bidali nahi du Trumpek Ekialde Hurbilera, Iranen aurkako operazio militarrean parte hartzera.
Israelek adierazi du "segurtasun eremu bat" ezarri eta kontrolatuko duela Libano hegoaldetik Litani ibairaino
Israelgo Defentsa ministroak adierazi duenez, Israel iparraldean bizi direnen segurtasuna bermatzen den arte ez dira itzuliko Libano hegoaldetik iparraldera ebakuatu dituzten ehunka mila herritarrak.
Bruselak Hungariari eskatu dio argitu dezan Errusiari egin omen dizkion filtrazioen auzia
Hungariak ukatu egin du Errusiari Europar Batasuneko barne gaiei buruzko informazioa ematen ari zaiola, eta "albiste faltsutzat" eta "gezurtzat" jo ditu horren inguruan hedabideetan agertu diren informazioak.
EBk eta Australiak merkataritza libreko akordioa sinatu dute, ia hamar urteko negoziazioen ondoren
Horri esker, Australiak guztira 1.000 milioi euroko balioa duten muga-zergak kenduko ditu. Merkataritzan ez ezik, Defentsan eta Segurtasunean ere elkarlanean aritzea adostu dute bi aldeek.
Gutxienez 66 lagun hil eta 70 zauritu dira, Kolonbian, hegazkin militar batek izandako istripuan
C-130 Hercules aireontzia Puerto Leguizamo-Puerto Asis bidea egiten ari zen, eta Armadako langileak zeuden barruan istripua izan duenean. Guztira, 128 pertsona zeuden hegazkinean.
EAEko Osasun arloko lan-eskaintzetako hizkuntza-eskakizunen eskumena "nazionala” dela ondorioztatu du Europako Batzordeak
Bruselak horrela erantzun dio Espainiako herritar batek aurkeztutako ekimen bati. Horrek salatzen zuen Osasun arloko lanpostu publikoetara sartzeko euskara eskatzea neurriz kanpoko oztopoa izan daitekeela profesional kualifikatuentzat, eta arretaren kalitaterako kaltegarria izan daitekeela.
Trumpek bost egunez atzeratu du zentral elektrikoen aurkako eraso-oldea, Iranekin "elkarrizketa oparoa" izan baitu
"Azken bi egunetan" Iranekin gatazka "erabat konpontzeko" harremanak izan dituela jakinarazi du AEBko presidenteak. Irango Atzerri Ministerioak aitortu du AEB eurekin harremanetan jarri zela, baina azpimarratu du ez dela negoziaziorik izan.