Frantzisko aita santuak 10 urte egin ditu agintean
Frantzisko aita santuak 10 urte egin ditu gaur eliza katolikoaren buru. Jorge Mario Bergoglio Latinoamerikako lehen aita santua izan da, baita aurreneko jesuita ere. 86 urte bete berritan, eta ageriko mugikortasun arazoak izan arren, ez du epe laburrera karguari uko egiteko asmorik. Aitortu duenez, nekeak "behartuta" emango du dimisioa.
Benedikto XVI.ak kargua uztearekin batera hasi zen bere agintaldia, eta eliza katolikoaren historian lehen aldiz, 11 urtez aita santua eta aita santu emeritua, biak, bizirik egon dira, Joseph Ratzingerren heriotzera arte.
Estilo eta izaera soilekoa, Egoitza Santua erreformatzeko ahaleginak egin ditu 10 urteotan, modernoagoa, gardenagoa eta eraginkorragoa izateko. Agintaldia hasi eta berehala egin zuen lehen keinua: bere aurreneko bidaia Lampedusa uhartera (Sizilia) egin zuen, milaka migratzaileentzat Europako atea den horretara. 2013ko uztailaren 8 hartan, munduari bira egin zuen bere "lotsa"ren oihuak.
Beste bidaia batek, 2018ko urtarrilean Txilera egindakoak, mugarria ezarri zuen bere Aita Santutzaren lehen urte horietan. Herrialdeko gehiengo batek estu hartu zuen, Juan Barros artzapezpiku txiletarraren alde egindako hitzengatik —adingabeei egindako abusuak estaltzea egotzi diote Barrosi—.
Gerora, baina, jarrera horrengatik barkamena eskatu behar izan zuen Frantziskok. Abusuen inguruko ikerketa historikoa ere abiatu zuen, eta 2018ko apirilean, Barrosi buruzko "iritzian hanka-sartze larriak" egin izana aitortu zuen. Fernando Karadima apaiz pederastaren biktimekin bildu zen, eta Txileko artzapezpikuak bildu zituen hura kargutik kentzeko.
Abusuen auzian jarrera irmoagoa erakusteko asmoz, pederastiaren kontrako goi bilera antolatu zuen 2019ko otsailean. Biktimen elkarteen arabera, 50.000 eta 100.000 biktima artean egon liteke.
Aita santu globalizatua ere izendatu izan dute Frantzisko. Izan ere, 10 urteotan 59 herrialde bisitatu ditu, tartean gutxiengo katolikoko hainbat: Egipto edo Arabiar Emirerriak. Herrialde urrunetan ere egona da, hala nola, Myanmar edo Bangladesh.
Gogoangarrien artean dago, esaterako, Irakera 2021eko martxoan egindako bidaia. Mosulgo hiriko hondakinen artean, Al Nuri meskatik metro eskasetara, otoitz egiten ikusi genuen han.
Gerrak eta gatazkak saihesteko ahaleginak ere egin ditu. 2019ko apirilaren 12an egindako keinua da horien artean aipagarri: Hego Sudango buruzagien oinak musukatu zituen, euren arteko gatazka baretu eta bake prozesua sustatu nahian.
Zure interesekoa izan daiteke
AEBk ofizialki onartu du "espazioa kontrolatzeko" armak zabalduta dituela orbitan
AEBko agintariek azpimarratu dute gaitasun horrek herrialdea "defendatzeko" aukera ematen duela, euren "aurkako erasoen" aurrean.
AAren arriskua "gezurra" dela esan du Trumpek, eta klima aldaketaren "iruzurraren" pare jarri du
"Duela gutxi esaten zuten mundua desagertuko zela 'klima aldaketagatik'. Gezur horrek ez zien inoiz funtzionatu, eta orain hurrengoaren bila doaz", adierazi du AEBko presidenteak.
Nazio Batuen Erakundeak adimen artifiziala gobernatzeko eskatu die Estatuei eta enpresei: "Giza eskubide guztiak arriskuan daude"
Anthropic, OpenAI eta Google AA autoerregulatzeko segurtasun erakunde bat sortzea aztertzen ari dira, The Washington Post egunkariaren arabera. Donald Trumpek adierazi duenez, berriz, "AAk behar duen kontrol edo segurtasun mekanismo bakarra ni bezalako presidente indartsu eta argia da".
Eskoziak, Galesek eta Ipar Irlandak akordio historiko bat sinatu dute autodeterminazioaren alde
Cardiffen, Galesko hiriburuan egindako bileran independentziari buruzko erreferendumaren alde egiteko estrategia bateratua iragarri dute hiru buruzagiek.
Zentro-ezkerreko oposizioak garaipen estua lortu du Suedian, baina emaitza ez da ziurra oraindik
Hiru eserlekuren aldea baino ez du, 176 173ren kontra, eta ostiralerako espero da behin betiko emaitza, atzerritik iritsitako botoak zenbatuta. Ultraeskuinak indarra galdu du, eta Alderdi Kontserbadorearen atzetik geratu da.
Eskozia, Gales eta Ipar Irlandako liderrek independentziaren aldeko memorandum bat sinatuko dute gaur
Trumpek Irlandaren bateratzea laster gertatuko dela esan eta biharamunean iritsi da iragarpena. AEBko presidentearen adierazpenak oso kritikatuak izan dira Erresuma Batuan.
Zentro-ezkerreko oposizioko blokeak irabazi ditu Suediako hauteskundeak, inkesten arabera
Zentro-ezkerrak botoen % 51,3 eskuratu ditu eta Ulf Kristersson lehen ministro kontserbadoreak, berriz, % 46,8, SVT telebista publikoak egindako inkesta baten arabera.
AEBko Kongresuko demokratek IAren garapena geldotu nahi dute, sektoreko buruen alarmaren ostean, baina Trumpek esan du ez dela "gertatuko"
Asteartean bilera egingo dute Behe Ganberako demokratek, eta bertan "lehentasun garrantzitsu bat adimen artifizialaren inguruko ekintza izango da", aurreratu dute.
500 kolono israeldar inguru sartu dira Al Aksa meskitara juduen Urteberriko ospakizunetan
1967tik indarrean dagoen statu quoaren arabera (Israelek Ekialdeko Jerusalem okupatu zuenean), esparru hori musulmanen gurtzarako baino ez da, eta juduak bisitari gisa baino ezin dira sartu.
Ukrainak eta Errusiak elkarri eraso diote: bi pertsona hil eta dozenaka zauritu dira
Ukrainako indarrek Errusia ipar-mendebaldean eragin dituzte bi heriotzak, Nizhnekamsk udalerrian. Moskuk droneak erabiliz eraso dio Kievi, eta gutxienez bost lagun zauritu ditu. AEBren arabera, baina, bi herrialdeek nahi dute gatazka konpondu.