Frantzisko aita santuak 10 urte egin ditu agintean
Frantzisko aita santuak 10 urte egin ditu gaur eliza katolikoaren buru. Jorge Mario Bergoglio Latinoamerikako lehen aita santua izan da, baita aurreneko jesuita ere. 86 urte bete berritan, eta ageriko mugikortasun arazoak izan arren, ez du epe laburrera karguari uko egiteko asmorik. Aitortu duenez, nekeak "behartuta" emango du dimisioa.
Benedikto XVI.ak kargua uztearekin batera hasi zen bere agintaldia, eta eliza katolikoaren historian lehen aldiz, 11 urtez aita santua eta aita santu emeritua, biak, bizirik egon dira, Joseph Ratzingerren heriotzera arte.
Estilo eta izaera soilekoa, Egoitza Santua erreformatzeko ahaleginak egin ditu 10 urteotan, modernoagoa, gardenagoa eta eraginkorragoa izateko. Agintaldia hasi eta berehala egin zuen lehen keinua: bere aurreneko bidaia Lampedusa uhartera (Sizilia) egin zuen, milaka migratzaileentzat Europako atea den horretara. 2013ko uztailaren 8 hartan, munduari bira egin zuen bere "lotsa"ren oihuak.
Beste bidaia batek, 2018ko urtarrilean Txilera egindakoak, mugarria ezarri zuen bere Aita Santutzaren lehen urte horietan. Herrialdeko gehiengo batek estu hartu zuen, Juan Barros artzapezpiku txiletarraren alde egindako hitzengatik —adingabeei egindako abusuak estaltzea egotzi diote Barrosi—.
Gerora, baina, jarrera horrengatik barkamena eskatu behar izan zuen Frantziskok. Abusuen inguruko ikerketa historikoa ere abiatu zuen, eta 2018ko apirilean, Barrosi buruzko "iritzian hanka-sartze larriak" egin izana aitortu zuen. Fernando Karadima apaiz pederastaren biktimekin bildu zen, eta Txileko artzapezpikuak bildu zituen hura kargutik kentzeko.
Abusuen auzian jarrera irmoagoa erakusteko asmoz, pederastiaren kontrako goi bilera antolatu zuen 2019ko otsailean. Biktimen elkarteen arabera, 50.000 eta 100.000 biktima artean egon liteke.
Aita santu globalizatua ere izendatu izan dute Frantzisko. Izan ere, 10 urteotan 59 herrialde bisitatu ditu, tartean gutxiengo katolikoko hainbat: Egipto edo Arabiar Emirerriak. Herrialde urrunetan ere egona da, hala nola, Myanmar edo Bangladesh.
Gogoangarrien artean dago, esaterako, Irakera 2021eko martxoan egindako bidaia. Mosulgo hiriko hondakinen artean, Al Nuri meskatik metro eskasetara, otoitz egiten ikusi genuen han.
Gerrak eta gatazkak saihesteko ahaleginak ere egin ditu. 2019ko apirilaren 12an egindako keinua da horien artean aipagarri: Hego Sudango buruzagien oinak musukatu zituen, euren arteko gatazka baretu eta bake prozesua sustatu nahian.
Zure interesekoa izan daiteke
Hamasek armagabetzeko akordioa berretsi du, baina Israel Gazatik erretiratzea jarri du baldintza gisa
Testuinguru horretan, talde palestinarrak berretsi du ez duela bere esku dagoen armamentua entregatuko Israel Gazako Zerrendatik erretiratu baino lehen.
AEBk Kuwaiten duen base militar baten aurkako erasoa aldarrikatu du Iranek
Irakeko Gobernuak ukatu egin du bere lurraldearen barruan erasoak baimendu izana, Estatu Batuetako presidenteak aste honetan ziurtatu ostean Saudi Arabiarekin batera eta Irakekin koordinatuta egin zituztela erasoak. Bestalde, Itsaso Gorria babesteko nazioarteko koalizio baten sorrera iragarri du Saudi Arabiak.
AEBk eta Saudi Arabiak Iranen aldeko miliziei eraso egin diete Iraken, drone bidezko eraso baten ondoren
Bonbardaketek Herri Mobilizazioaren Indarretako 20 kide hil eta 32 zauritu dituzte gutxienez, eta Irakek larrialdiko bilera deitu du tentsioak gora egin duelako.
Fujimorismoa itzuli da: Keiko Fujimorik presidente karguaren zina egin du
Alberto Fujimori presidente ohiaren (1990-2000) alabak laugarren saiakeran lortu du presidente izatea. Aurreko hauteskundeetan bigarren itzulian galdu zuen. Azken hamarkadan herrialdeak bizi izan duen ezegonkortasun politikoari aurre egin beharko dio, eta gobernatzeko akordioak lortu beharko ditu, ez baitu eta gehiengo osorik. Gainera, Keiko Fujimorik Trumpengana gerturatzeko asmoa duela iragarri du, eta horrek aldaketa ekar dezake politikan, Peruko ekonomiaren bazkide nagusia Txina baita.
Girondako sutea berraktibatu da fokuetako batean, eta beste 4.000 turista ebakuatu dituzte
Sutea gaur gauetik dago egonkortuta, baina agintariak fenomeno meteorologiko kaltegarrietarako prestatzen ari dira. Puntu horietako bat berriro aktibatu da haizearen norabidea aldatu da eta.
Gutxienez 18 hildako eta dozenaka zauritu utzi ditu Japon hego-mendebaldea astindu duen 7,1 indarreko lurrikarak
Kumamotoko merkataritza-gune batean leherketa izan da, eta baliteke hildako gehiago egotea. Tsunami alerta bertan behera utzi dute.
15 urteko mutil bat atxilotu dute Seattleko tiroketarekin lotura duelakoan
Gutxienez hiru pertsona hil eta lau zauritu ziren gastronomia-jaialdi ezagun batean izandako tiroketan. Poliziak bigarren susmagarri baten bila jarraitzen du.
Macronek iragarri du Landetako sutea "kontrolpean" dagoela, baina Girondakoak "oso gogor" jarraitzen duela
Girondako departamenduan piztutako sutearen harira, Eliseoko buruak esan du "borrokan" jarraitzen dutela. "Egonkortu egin da, gutxigorabehera, baina oso gogorra izaten jarraitzen du, eta oso zuhurrak izan behar gara datozen orduetan eta egunetan", ohartarazi du.
Iranen aurkako bonbardaketak gelditzeko agindu du Trumpek, akordio bat negoziatzeko
Hala ere, ohartarazi du erasoei berriro ekingo diela elkarrizketek porrot egiten badute.
Gutxienez hiru pertsona hil eta lau zauritu dira tiroketa batean Seattle hirian
Tiroketa gastronomia jaialdi batean gertatu da. Alkatearen arabera, pertsona bat atxilotu dute gertaerarekin lotura duelakoan.