COP28ko akordioaren giltzarriak: "trantsizioa", karbono neutraltasuna jomugan
Zaila da oso Dubaiko COP28ko klimaren goi bileran adostutako akordioa hitz gutxitan azaltzea. Diplomazia ariketa nabarmena egin dute sinatzaileek, 21 orrialdetan barrena, 200 herrialderen eskakizunak asebetetzen. Negoziatzaileak, ekilibristak bailiran, petrolio herrialde ekoizleen (LPEE, Lurralde Petrolio Esportatzaileen Erakundeko herrialdeak, batez ere Saudi Arabia) eta 100 herrialde baino gehiagok "harago" joateko eskeak testu bakarrean bildu dituzte.
Adierazpenak letra txiki asko du, eta asmoak nola finantzatuko diren zehaztasun gutxi ematen ditu.
Honako hauek dira hartutako konpromiso garrantzitsuenak:
1). Halako testu batean lehen aldiz, "erregai fosilak" hitzak ageri dira Balantze Globala deitu duten horretan. Zientzialarien arabera, erregai mota horiek dira klima larrialdiaren erantzule nagusiak. Adierazpenean ikatza, petrolioa eta gasa erabiltzen uzteko "trantsizioa" proposatu dute, azken bi horien inguruko hitzez hitzezko aipamenik ez badago ere. Erregai fosilak atzean uzteko bide hori modu "ordenatuan eta berdinzalean" egin behar dela zehaztu dute, gainera.
2). Parisko Akordioan ezarritako muga ez gainditzeko "berotegi efektuko gasen isuriak modu sakon, arin eta iraunkorrean murriztu behar dira", sinatzaileen ustez. Hartara, berotze globalak ezin du 1,5 graduko langa igaro (industrializazioaren aurreko batez besteko tenperaturarekin alderatuta).
3) Ildo beretik, karbono dioxidoaren isuriak gutxitzen jarraitzeko konpromisoa berretsi dute. 2030erako (hamarkada hau "kritikoa" dela aitortu dute testuan) % 43 murriztu beharko lirateke, eta % 60 2035erako. 2050ean karbono neutraltasuna dute helburu (zero isuri garbi).
4). Karbono dioxidoa ez diren beste gasen isuriek ere behera egin beharko lukete 2030erako, metanoarenak, adibidez.
5). Datorren hamarkada jomugan, bi helburu ezarri dituzte: energia berriztagarrien ahalmena hirukoiztea, eta eraginkortasun energetikoaren batez besteko tasa bikoiztea.
6). Isuri apaleko edo zero isuriko teknologiak bultzatzeko deia egin dute. Horien artean aipatu dituzte, berriztagarriez gain, energia nuklearra, karbonoa xurgatu eta biltzeko sistemak eta isuri apaleko hidrogenoa ekoiztea, batez ere deskarbonizatzeko zailak diren sektoreetan.
7). Errepideko garraioaren isuriak jaisteko deia ere egin dute, zero isuriko ibilgailuak edo azpiegiturak erabilita.
8). Erregai fosilei "alferrik" emandako laguntzak kentzeko eskatu dute, ez dutelako trantsizio ekologiko berdinzale bat bermatzen.
Zure interesekoa izan daiteke
Mamdani 11Sko omenaldira joango da New Yorken, eta Trump ez da bertan izango
Alkatearen presentziak kritika eragin du biktima batzuen senideen artean; Trumpek, berriz, Pentagonoan hartuko du parte oroimen-ekitaldietan.
Trumpek 5.000 dolar agindu dizkie estatubatuarrei bere alderdiak azaroko hauteskundeak irabazten baditu
Donald Trumpek heldu bakoitzeko 5.000 dolarreko "dibidendua" agindu du, errepublikanoek azaroaren 3ko hauteskundeak irabazten badituzte eta Kongresuaren kontrolari eusten badiote.
Etxebizitza turistikoaren jarduera eta gune tentsionatuetan bigarren etxebizitzak erostea mugatu nahi ditu Europak
Etxebizitza krisia dela eta, Europa osoan dagoen arazo larriari heldu nahi dio Bruselak, eta gaur lege berri bat aurkeztu du. Besteak beste, murriztu egin nahi du etxebizitza turistikoaren jarduera eta baita gune tentsionatuetan bigarren etxebizitzak erostea.
Netanyahuk ukatu egin du Emirerriek urriaren 7ko erasoez ohartarazi izana
‘Haaretz’ egunkariak argitaratu duen informazioaren arabera, Arabiar Emirerri Batuek operazioaren berri eman zioten Israelgo lehen ministroari, eta, informazio horren aurrean, bertako oposizioak ohartarazpenei entzungor egitea leporatu dio Netanyahuri.
Indonesiako zenbait aireportu berriz ireki dituzte, Anak Krakatoa sumendiaren erupzioaren ondorioz itxita egon ostean
Krakatoaren erupzioaren ondoren asteburutik itxita zeuden Jakartako aireportu nagusia eta beste lau aireportu ireki ditu berriro Indonesiak. 3.000 hegaldi eta 370.000 bidaiari inguru kaltetu dira udako oporren itzulera operazio betean. Anak Krakatoa sumendia Indonesiako hiriburutik 150 kilometrora dago eta erupzioan sartu zen ostiralean, laba eta errauts-zutabe handiak jaurtiz.
Istiluak Erresuma Batuan, ultraeskuindarrek migrazioaren aurka egindako manifestazioetan
Liskarrak izan dira bart Portsmouthen migrazioaren kontrako manifestari ultraeskuindarren eta poliziaren artean eta hainbat agente zauritu dira. Larunbatean eskuin muturreko ehunka kaputxadunek Doverreko portua blokeatu zuten, Mantxako kanaletik ontzi batean iritsitako 140 migratzaileren lekualdatzea saihesteko. Gobernu britainiarrak eta alderdi politiko guztiek manifestazioak salatu dituzte.
Europako liderrek kezkaz hartu dute AfDren garaipena: "Mehatxua da Europarentzat"
AfDk Alemaniako eskualde batean bakarrik gobernatzeko gehiengo absolutua lortu ez bazuen ere, emaitza errekorra lortu zuen igande honetan, botoen % 43,8 eskuratuta, Friedrich Merz kantzilerraren alderdiaren aurretik ( % 17,2).
Aramburu errugbi jokalari ohiari tiro egin zion akusatu nagusiak heriotzaren egilea dela aitortu du
Astelehen honetan hasi den epaiketan, akusazioak "premeditazioa" frogatu nahi du, ez zela homizidioa izan, erailketa baizik.
Milaka serbiar bildu dira Belgraden Mladicen hiletarako, EBren ohartarazpenak gorabehera
Ehunka lagun hurbildu dira Belgraden gerra-kriminal Ratko Mladicen hil-kaperara, hileta ospatu aurretik. Mladic abuztuaren 27an hil zen, 84 urte zituela, Hagako kartzela batean bizi osorako espetxe-zigorra betetzen ari zela. "Bosniako harakina" ezizenez ezaguna, Mladic 2017an kondenatu zuten genozidioagatik, gerra-krimenengatik eta gizateriaren aurkako krimenengatik, Jugoslavia ohian 1992tik 1995era bitartean izandako gerretan. Europar Batasunak Serbiari ohartarazi dio Ratko Mladici ohoreak egiteak edo hura goratzeak arrisku larrian jartzen duela EBn sartzeko prozesua.
Ormuzko itsasartean beste eremu mugatu bat ezarriko duela iragarri du Iranek
Teheranek ohartarazi duenez, bertatik bere baimenik gabe igarotzen diren ontziak zigortu egingo ditu. AEBk dioenaren kontrara, itsasartea erabat itxita dagoela azpimarratu du Iranek.