Putinek negoziazio zuzenak egitea proposatu dio Ukrainari maiatzaren 15etik aurrera Istanbulen

Vladimir Putin Errusiako presidenteak ezustekoa eman du igande honetan, Ukrainarekin maiatzaren 15ean Istanbulen negoziazio zuzenak abiatzea proposatu baitu, aldez aurreko baldintzarik gabe, hiru urtetik gora irauten ari den gatazkari irtenbide baketsua bilatzeko helburuarekin. Proposamena telebistan egindako agerraldi batean egin du Errusiako presidenteak, Kremlinetik. Ordu batzuk geroago, Volodimir Zelenski Ukrainako presidenteak erantzun dio "lehenengo pausoa" dela Errusiak gerraren amaiera planteatzea, baina berretsi du elkarrizketak hasi aurretik su-etena izan behar dela.

"Ez du zentzurik sarraskia egun bat bera ere luzatzeak. Espero dugu Errusiak su-etena (erabatekoa, irmoa eta egiaztagarria) onartzea bihar, maiatzaren 12an, hasita, eta Ukraina elkartzeko prest egongo da", adierazi du Zelenskik X sare sozialean.

Adierazpen horien aurrean, Errusiak berretsi du lehenik negoziazio zuzenak hasi behar direla balizko su-eten batez hitz egiten hasi aurretik.

"Lehenengo negoziazioak egin behar dira kausen inguruan, eta gero su-etenaz hitz egin daiteke", esan du Maria Zakharova Errusiako Atzerri Ministerioaren bozeramaileak.

Horren esanetan, Ukrainako agintariek ez dute "ongi irakurri" Kremlineko buruaren proposamena.

Putinek azpimarratu du elkarrizketak berehala hasi behar direla, eta gogorarazi du Istanbul izan zela Kievek 2022ko martxoan bertan behera utzitako elkarrizketak hartu zituen hiria. Proposamena "mahai gainean" dagoela azpimarratu du, eta Ukrainako agintariei eta Mendebaldeko aliatuei egotzi die aurreko ahalegin diplomatikoak eten izana.

Halaber, agintari errusiarrak esan du balizko elkarrizketa horiek benetako su-eten egiaztagarri bat ekar lezaketela, eta nabarmendu du bake iraunkor eta sendoa lortzeko asmoa duela, Ukraina berrarmatzea ahalbidetuko lukeen su-eten taktiko soil batetik harago. Putinek argi utzi du Mosku modu "serioan" negoziatzeko prest dagoela.

Aldi berean, Kremlinek adierazi du Ukrainaren erreakzioaren zain dagoela, eta Putinek iragarri du Recep Tayyip Erdogan Turkiako presidentearekin hitz egingo duela, Turkiak herrialde anfitrioi eta prozesuaren bideratzaile gisa jardungo duela bermatzeko. "Bakea lortzen laguntzeko nahia berrestea espero dut", erantsi du.

Hala ere, Putinek ez du aipatu nahi izan egun batzuk lehenago Europako buruzagiek aurkeztutako eta Donald Trump AEBko presidentearekin eztabaidatutako 30 eguneko su-eten proposamena. 

Kremlinek su-eten humanitarioen proposamenei muzin egitea eta Moskuk iragarritako aldebakarreko meniak urratzea leporatu dio Ukrainari, Sobietar Batasunak nazien aurka lortutako garaipenaren oroimenezkoa barne. Putinen esanetan, Kievek erasoak areagotu egin zituen egun horietan.

Errusiaren proposamenaren aurrean nazioarteak emandako erantzuna ez da beti bat izan. Donald Trump AEBko presidenteak gogo onez hartu du ekimena, "egun handia" izan daitekeela esanez, "milaka eta milaka bizitza" salba ditzakeelakoan. Su-etena lortzeko bidean aurrera egiteko bi aldeekin lanean jarraituko duela iragarri du.

Nazioartean zuhurtzia handia dagoen arren, presidente estatubatuarrak uste du gatazka fase berri batean sartzen ari dela.

Aitzitik, Emmanuel Macron Frantziako presidentea askoz eszeptikoago agertu da. Putinen proposamena "lehen urratsa" dela onartu du, baina "ez da nahikoa", eta "denbora irabazteko" estrategia izan daitekeela ohartarazi du. Bonbardaketek jarraitzen duten bitartean negoziaziorik ezin dela egon iritzi dio.

Macronek AEBren eta Europako aliatuen jarrera irmoa azpimarratu du, eta baldintzarik gabeko su-etena eskatu du funtsezko edozein elkarrizketa abiatu aurretik. Halaber, berretsi du Europak ezin duela onartu operazio militar aktiboak dauden bitartean bake proposamen bat egitea, eta horixe da Moskuren eta Mendebaldearen artean oraindik dagoen ezadostasun handienetako bat.