Memoria eta erreparazioa: iraganeko krimenengatik hainbat Estatuk egindako barkamen keinuak
Hainbat Estatuk ofizialki onartu dituzte genozidioak, abusu kolonialak eta giza eskubideen urraketak, besteak beste, Alemaniak, Herbehereek, Belgikak eta Estatu Batuek barkamena eskatu dute. Gernikaren kasuan bezala, komunitateak sakonki markatu zituzten gertaerak izan ziren.
Indigenak beren eskubideak errespetatzearen aldeko manifestazioan. Argazkia: EFE
Alemaniak, Herbehereek, Belgikak, Estatu Batuek eta beste estatu batzuek barkamena eskatu dute genozidioengatik, abusu kolonialengatik eta giza eskubideen urraketengatik, memoriaren eta erreparazio sinbolikoaren garrantzia azpimarratuz.
Keinu horiek oroimenak eta erreparazio sinbolikoak gero eta garrantzi handiagoa dute, nahiz eta komunitate askok barkamen formaletatik haratagoko neurri eraginkorrak edo konpentsazioak ere eskatzen dituzten.
Jarraian, kasu nabarmenetako batzuk azalduko ditugu:
Espainia
Espainiako Gobernuak Gernikako bonbardaketaren biktimak aitortzeko Adierazpen Instituzionala onartu zuen 2022an, sarraskiaren 85. urteurrenean. Ez zen barkamenik eskatu.
Ameriketako Estatu Batuak
Barkamena eskatu zuen afroamerikar komunitateei egindako esperimentu medikoengatik, Tuskegee kasu.
Herri indigenen aurkako erasoak eta diskriminazio sistematikoa aitortzea.
1940ko hamarkadan Guatemalan egindako esperimentu medikoengatik barkamena eskatu zuen, non zientzialari estatubatuarrek gonorrea eta sifiliarekin nahita infektatu zituzten ia 700 pertsona, presoak eta gaixo mentalak barne, haien baimenik gabe.
Alemania
Barkamena eskatu zuen Namibiako Herero eta Nama herrien aurkako genozidioagatik (1904-1908).
Alemaniako Ekialdeko Afrikaren garaian Tanzanian izandako abusu kolonialak aitortzea.
Namibian 1.100 milioi euroko garapen-funtsarekin konpromisoa.
Roman Herzog Alemaniako presidenteak gutun bat bidali zien 1997an Gernikako aire-erasotik bizirik atera zirenei, alemaniarrek aire-erasoan izandako "inplikazioa" aitortuz, eta barkamena eta "adiskidetzea" eskatu zien.
Gainera, Alemaniako gobernuak hiru milioi marko jarri zituen Gernikako kiroldegia egiteko.
Herbehereak
Barkamena eskatu zuen Rawagede sarraskiagatik Indonesian, bere domeinu kolonialean.
Indonesian 1945 eta 1949 artean egindako beste indarkeria batzuen aitorpena.
Belgika
Kolonia garaian Kongon egindako gehiegikeriengatik "atsekabe handiena" adierazi zuen.
Australia
Barkamena eskatu zien herri indigenei haurrak beren familietatik bortxaz banatzeko politikengatik ("Stolen Generations").
Zure interesekoa izan daiteke
Trumpek % 25eko muga-zergak ezarri dizkio Iranekin negozioak dituen edozein herrialderi
Donald Trump AEBko presidenteak nazioarteko goi-tentsioko neurri ekonomikoa iragarri du: Irango Errepublika Islamikoarekin harreman komertzialak dituzten herrialde guztiei % 25eko zerga ezarriko dizkie. Bitartean, gero eta protesta eta errepresio gehiago dago Iranen.
Donald Trumpek Maria Corina Machado hartuko du ostegunean Etxe Zurian
AEBko presidenteak baztertu egin zuen Venezuelako oposizioko burua eta Bakearen Nobel sariaren irabazlea bere herrialdeko presidente izateko, Nicolas Maduro atxilotu eta kartzelatu ostean.
Gazako agintea erakunde palestinar teknokratiko baten esku uzteko trantsiziorako argibideak eman ditu Hamasek
Donald Trumpek datozen egunetan Gazarako bake-batzordea osatuko dute kideak izendatuko dituela iragarri ostean egin dute iragarpena. Batzorde hori AEBko proposamenaren bigarren fasean aipatzen da.
Euroganberako instalazioetara sartzea debekatu diete Irango ordezkariei eta diplomatikoei
Errepresio bortitza izan da azken bi asteetan Iranen, protestan ari diren pertsonen kontra, eta Iran Human Rights (IHRNGO) gobernuz kanpoko erakundearen arabera, gutxienez 648 dira hildakoak.
Milaka pertsona atera dira kalera Iranen, Gobernuari babesa adieraztera
Milaka pertsona mobilizatu dira astelehen honetan Irango hiriburuan, Teheranen, eta herrialdeko beste hainbat tokitan, hango Gobernuari babesa adierazteko, azken egunotan izaten ari diren protesten aurrean.
Abbas Araghchi Irango ministroaren esanetan, Iranek "ez du gerrarik nahi, baina erabat prest dago", eta AEBrekin "bidezko" negoziazioak egitearen alde dago
Esmaeil Baqaei Atzerri Ministerioaren bozeramaileak astelehen honetan bertan adierazi duenez, AEBrekin komunikatzeko kanala "irekita dago". "Beharrezkoa denean, mezuak trukatzen dira", azpimarratu du, eta gaineratu duenez, Iran "diplomazia eta negoziazio printzipioari" eusten ari zaio.
Venezuelak iragarri du 116 preso politiko gehiago askatu dituela
Hala ziurtatu du Venezuelako Gobernuak. Italiako Gobernuak ordu batzuk lehenago adierazi du askatuko diztuzten bi pertsona italiarrak direla.
Groenlandia "modu batera edo bestera" eskuratuko duela esan du Trumpek
AEBko presidenteak ukatu egin du Danimarkako Gobernuari benetako eskaintzarik egin izana. Gainera, "Errusiak eta Txinak kontrola hartzea nahi ez duen" arren, Groenlandia ez babestea leporatu dio Danimakari. "Funtsean, txakurrek eragindako bi lerarekin defendatzen ari dira uhartea", salatu du Trumpek.
Trumpek esan du AEBko Armada Iranen esku hartzea "oso serio" aztertzen ari dela
AEBko presidentearen esanetan, Teheranek "marra gorria" zeharkatu du, protestetan ehunka pertsona hil ditu eta. Hortaz, ez du baztertu berehalako erabaki bat hartzea; bitartean, Iran harekin negoziatzeko harremanetan jarri da. Irango Gobernuaren arabera, AEBko armadari esku hartzeko "aitzakia" emateko oldartu dira manifestariak.
Irango protesten aldeko mobilizazioak, Europan zehar
Milaka pertsona atera dira kalera Parisen, baita Lisboan eta Londresen ere. Erresuma Batuko hiriburuan Irango enbaxadaren aurrean bildu dira eta bandera kendu dute. Bestalde, Frantziak, Alemaniak eta Erresuma Batuak Irango protestetan izandako heriotzak gaitzetsi dituzte.