Groenlandiako krisiari amaiera eman behar dion aurreakordioaren lau oinarriak
Asteazkenean AEBk eta NATOk Davosen (baina Munduko Ekonomia Forotik at) lortutako aurreakordioa lau zutabetan oinarritzen da. Horren barruan, Artikoko uhartean Urrezko Kupula izeneko misilen kontrako ezkutua eraikitzeko AEBko tropak ezartzeko akordioa birnegoziatzea eta Danimarkako lurralde autonomoan inbertsioak kontrolatzea sartzen dira.
Rutte eta Trump, Groenlandiari buruzko bileraren ostean. Argazkiak: EFE, muntaia EITB.
Asteazken arratsaldean Donald Trump AEBko presidentearen eta Mark Rutte NATOko idazkari nagusiaren artean Groenlandiari buruz adostutako aurreakordioak jasotzen dituen lau ardatzak argitaratu dituzte Der Spiegel eta Welt egunkari alemaniarrek, besteak beste. Negozioetan izan da, antza, Friedrich Merz Alemaniako kantzilerra ere.
Hauek dira gaur egun aurreakordioari buruz ezagutzen diren lau puntuak:
1.- Testuaren lehen puntuan modu orokorrean agertzen da "muga-zerga berriak ezartzeko mehatxua desagertu" dela.
Otsailaren 1etik aurrera Groenlandiara soldaduak bidali zituzten Europako zortzi herrialdeei muga-zerga berriak ezartzeari uko egingo diola aurreratu zuen atzo Trumpek.
Hain zuzen ere, Europar Batasuneko (EB) buruzagiek ezohiko goi-bilera batean merkataritza-mehatxu horri erantzuteko hainbat aukera eztabaidatzeko asmoa zuten gaur, aukera irmoena barne, "merkataritza-bazuka" izeneko hertsapenaren aurkako tresna deiturikoa eta 93.000 milioi euro inguruko muga-zergak ezartzea AEBko inportazioen gainean.
2.- Groenlandian tropak jartzeari buruzko akordioa berriz negoziatuko da. Egun indarrean dagoena 1951koa da, 2004an zuzendu zen eta "Defentsa: Groenlandia" izena du. Dokumentu horren 1. artikuluan jasotzen denez, Artikoko uhartearen iparraldeko Thule eta Pituffik aire-basea da "Groenlandiako defentsa-eremu bakarra".
Helburua, orain, itun hori berriro zuzentzea da, Trumpek ezarri nahi duen misilen aurkako Urrezko kupula ezkutuari buruzko klausula bat sartzeko. Ezkutu horrek 175.000 milioi dolarreko kostua izango du eta Israelgo Burdinazko kupula du eredu. 2029ko agintaldiaren amaierara arte indarrean egotea nahi du Trumpek, eta AEB ez ezik, Kanada ere babestea du xede, Txinaren zein Errusiaren balizko erasoen aurrean.
3.- AEBk Groenlandiako inbertsioen kontrolean esku hartu ahal izango du. Horrela, herrialde lehiakideek, Txinak eta Errusiak, esaterako, uhartean baliabideak eskuratzea eragotz lezake. Trumpek bezperan CNBC telebista katean aurreratu zuenez, aurreakordioak uharteko lur arraroen mineralen gaineko eskubideak jasoko ditu.
4.- NATOko Europako estatuek konpromiso sendoagoa hartzen dute eskualde artikoko segurtasunarekiko. Trumpen eskakizuna da hori, zeinak Groenlandiaren inguruetan Txinaren eta Errusiaren itsasontzien eta itsaspekoen ustezko presentzia erabili baitzuen argudio gisa, segurtasun nazionaleko arrazoiengatik Groenlandia bereganatu beharra zeukala azaltzeko. Gaineratu zuenez, AEB baino ez da gai "itzotz masa" horren segurtasuna bermatzeko, bere herrialdea eta mundua babestu ahal izateko.
Aurreakordioan ez dago jasota, jakina denez, uhartearen subiranotasunari eta lurraldetasunari buruzko aipamenik, Danimarkak eta Groenlandiak ez dutelako onartzen Trumpen esku uztea.
Zure interesekoa izan daiteke
Rubioren hitzetan, AEBk ez du Europa basailu izatea nahi, "aliatu sendo bat" baizik
Bestalde, Atzerri eta Segurtasun gaietako europar idazkari nagusi Kaja Kallasek azken hilabeteotan Trumpen Gobernuak egindako kritikei erantzun die. "Batzuek aurkakoa badiote ere, Europa eroria ez da hiltzen ari den zibilizazio bat", esan du, eta gaineratu du gero eta jende gehiagok batu nahi duela "Europaren klubera".
Ultraeskuinaren gertuko gazte bat kolpeka hil izanak politika giroa nahasi du Frantzian
23 urteko matematikako ikasle katolikoa zen Quentin, eta larunbatean zendu zen, jasotako kolpeen ondorioz eta bi egun koman eman ostean. Lyongo Fiskaltza gertakari horren nondik norakoak ikertzen ari da.
Israelek Zisjordaniako eremu zabalak Estatuaren zati gisa erregistratu ditu, 1967tik lehen aldiz
Palestinako Aginte Nazionalak salatu duenez, Palestinako lurralde gehiena 'de facto' anexionatu du.
Alemaniak, Frantziak, Erresuma Batuak, Suediak eta Herbehereek Navalni oposizioko burua toxina batekin hiltzea leporatu diote Errusiari
Pozoia, jatorriz Ekuadorko igel batek ekoizten duena, ez dago "modu naturalean" Errusian. Von der Leyenek estatu errusiarraren jokabide "terrorista" salatu du.
Rubiok AEBen eta Europaren arteko harremanak hurbildu nahi ditu baina kontinente zaharrak independentzia sustatu nahi du
Marco Rubio AEBetako Estatu idazkariak Europarekiko harremanak goraipatu ditu larunbat honetan Municheko Segurtasun Konferentzian, eta arindu egin du herrialdeko presidenteorde J.D. Vancek duela urtebete emandako hitzaldi gogorraren tonua.
Zelenskik esan du Ukraina erdibitzeak ez duela benetako bakerik ekarriko
AEBk bultzatzen dituen bake-negoziazioek arrakasta izan dezaten ahal duen guztia egiteko prest agertu da Ukrainako presidentea, baita hauteskundeak berehala deitzeko ere, bi hilabeteko su-etena bermatzen bada.
Europa indartzeko eta AEBrekiko harremana bideratzeko deia egin du Merzek, potentzia handien garaian
Alemaniako kantzilerrak europarren aldeko deia egin du Municheko Segurtasun Konferentziaren (MSC) irekiera ekitaldian. 120 herrialdetako 200 estatuburu, gobernuburu eta ministro biltzen ditu hitzordu garrantzitsu horrek.
Bake Batzordeak ez du NBEko Segurtasun Kontseiluaren ebazpena islatzen, Kallasen ustez
Europar Batasunak Kanpo Politikarako duen goi-ordezkariak ohartarazi du NBEko Segurtasun Kontseiluak ez duela behar bezala funtzionatzen "legearen gainetik dauden herrialdeak daudelako".
AEBk are gehiago leundu ditu Venezuelan aritzen diren petrolio-konpainiei ezarritako murrizketak
Petrolio-ekoizpena nabarmen areagotzeko aukera izango dute Repsol, Eni, Chevron, BP eta Shell enpresek baimen berriei esker. Josu Jon Imaz Repsoleko kontseilari delegatuak aurreratu zuen bere enpresa prest dagoela "Venezuelan gehiago inbertitzeko".
EB kide humanitarioekin harremanetan jarri da Kubako "egoera dramatikoa" ikusita
Venezuelak herrialde horren energia-euskarri nagusia izateari utzi ondoren, erregai-horniduraren gabeziak eragindako krisi larria pairatzen ari dira Kuban, Nicolas Maduro presidentea atxilotu ondoren, Washingtonen eta Caracasen arteko harreman berriaren ondorioz.