Poza eta zuhurtzia nazioartean, AEBren eta Iranen bake-akordioaren ondoren

Nazioarteak harrera ona egin dio azken orduotan AEBren eta Iranen arteko bake-akordioari. Arabiar, persiar eta Europako herrialdeek pozik hartu dute "aurrerapen garrantzitsua" dirudien akordioa. Israelgo sektore politikoek, baina, arbuiatu egin dute memoranduma.

"Zorionik beroenak Estatu Batuei eta Irani, berehalako su-eten iraunkorra, Ormuzko itsasartea berriro irekitzea eta etorkizuneko negoziazioetarako esparru bat ekarriko duen bake akordioa lortzeagatik", idatzi du Antonio Guterres NBEren idazkari nagusiak X sare sozialean duen kontuan.

Inguruko herrialdeak, baikor

- Libano: Joseph Aoun presidentearen ustez, elkar ulertzeko memorandumak "Libanoren subiranotasunarekiko errespetua jasotzen du, baita Libanoren egonkortasuna eta segurtasuna ere".

- Arabiar Liga: Ahmad Abu al-Gait idazkari nagusiak adierazi du aurrerapauso hau urrats esanguratsua izango dela "Iranek eta Israelek lurralde arabiarren aurka egiten duten erasoa behin betiko amaitzeko".

- Saudi Arabia: Ormuzen segurtasuna eta nabigazio-askatasuna berrezartzea garrantzitsua dela nabarmendu du.

- Palestina: Negoziaketari bide eman behar zaiola eta Palestinako Aginte Nazionalak Gazako gatazkari amaiera emateko nazioarteko ahaleginak areagotzeko deia egin du.

- Egipto: Kairok nabarmendu du "akordioa inflexio-puntu garrantzitsua izatea" espero duela, "elkarrekiko konfiantza hobetzeko eta Ekialde Hurbilean bakea babesteko".

- Turkia: Recep Tayyip Erdogan presidenteak "pozik" hartu du akordioa: "Bihotz-bihotzez espero dut mundu osoak denbora luzez behar izan duen albiste honek gure eskualdean bake eta segurtasun iraunkorra lortzeko bidea errazten laguntzea".

Europa, zigorrak kentzeko prest

Europan ere pozik hartu dute iragarpena, eta Alemania, Frantzia, Erresuma Batua eta Italia Irani zigorrak kentzeko prest agertu dira. "Hil edo bizikotzat" jo dute AEBren eta Iranen arteko negoziazioa arrakastaz amaitzea eta akordioa azkar eta osorik ezartzea.

- EB: Europar Batasuneko (EB) erakunde nagusietako buruzagiek akordioa goraipatu dute, eta esan dute Ormuzko itsasartea berriro irekitzeko eta negoziazio sakonagoei bide emateko aukera eman behar duela: "Nabigazio askatasuna berrezarri egin behar da, murrizketarik gabe. Hori funtsezkoa da eskualdearen egonkortasunerako eta munduko ekonomiarako. Ekialde Hurbilean bakeari eta segurtasunari buruzko negoziazio zabalagoei atea irekitzen die", adierazi du sare sozialen bidez Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidenteak.

- Espainia: Jose Manuel Albares Kanpo Arazoetako ministroak adierazi du EBk "presente" egon behar duela etorkizuneko negoziazioan, Iranek arma nuklearra gara ez dezan, baita Libanon ere, NBE ordezkatuko duen misioan.

- Frantzia: Emmanuel Macron presidenteak zoriondu egin ditu bai protagonistak, bai bitartekariak, eta adierazi du "funtsezkoa" dela "Ormuzko itsasartea lehenbailehen irekitzea, baldintzarik gabeko nabigazio askatasunarekin eta murrizketarik eta bidesaririk gabe, ezinbesteko baldintza da eskualdearen egonkortasunerako eta munduko ekonomiarako".

- Erresuma Batua: Keir Starmer lehen ministroaren iritziz, mundua "garrantzi handiko une batean" dago: "Denbora asko daramagu deseskalatzearen alde lanean, eta ezinbestekoa da alde guztiek aukera hori aprobetxatzea egonkortasuna bermatzeko eta Ormuzko itsasartean nabigazio askatasuna berrezartzeko".

- Alemania: Friedrich Merz kantzilerrak ere zoriondu egin ditu Donald Trump AEBko presidentea eta Iran "aurrerapen diplomatikoa" egiteagatik, eta adierazi du "akordioak munduko ekonomia onbideratzeko eta eskualdea egonkortzeko bidea erraztu" dezakeela.

- Italia: Giorgia Meloni lehen ministroak adierazi duenez, "beharrezkoa da Libanon ere erasoak etetea": "Aukera hau aprobetxatu egin behar dugu bakerako. Italia, iraganean bezala, prest dago akordio integrala lortzeko prozesu diplomatikoa babesteko".

Ondorio ekonomikoek bere horretan dirautela ohartarazi du Pradalesek

Imanol Pradales lehendakariak ere positibotzat jo du akordioa, baina "zuhurtzia" eskatu du, nazioarteko testuingurua oraindik ere oso nahasia dela iritzita.

"Duela bi hilabete esandakoa berresten dugu; izan ere, gatazkaren egun bakoitzak gure ekonomian eta herritarren poltsikoetan eragina du", azpimarratu du eta "zoritxarrez". 

Israel, kontra

Beste muturrean, Israelek aho batez errefusatu du akordioa. Gobernuak ez du babesten bi aldeen artean sinatu duten memoranduma, eta Israel Katz Defentsa ministroak adierazi du Armadak ez duela Libano hegoaldean dituen posizioetatik erretiratzeko asmorik. Horrek, arriskuan jar dezake akordioa.

Itamar Ben Gvir Segurtasun Nazionaleko ministroak adierazi duenez, Israel "ez da errepublika bananero bat" eta itunak ez ditu lotzen.

Oposizioko buruzagi guztiek ere, ezkerretik hasi eta eskuin muturreraino, ituna gaitzetsi dute, negoziazioetan egon ez direlako.