Euskal alderdi politikoak, Konstituzioa erreformatzearen alde
Euskal alderdi nagusien buruzagiek Espainiako Konstituzioa erreformatzeko beharra azpimarratu dute, baina alde handiak dituzte aldaketa motaren eta xedearen inguruan.
Euskal Herriko Unibertsitatearen (EHU) Udako Ikastaroek euskal alderdi politikoetako buruzagi nagusiak bildu dituzte gaur Donostiako Miramar Jauregian: Andoni Ortuzar (EAJ), Hasier Arraiz (EH Bildu), Idoia Mendia (PSE-EE), Arantza Quiroga (PP) eta Roberto Uriarte (Ahal Dugu).
"Berrikuntza Politikoa: Konstituzio Erreforma, Autogobernua, Erabakitze-Eskubidea eta Independentzia" izeneko ikastaroaren baitan, alderdi bakoitzak 10 minutuko tartea izan du bere ikuspegia azaltzeko.
Gero, buruzagi politikoak ikastaroan izena emana zuten ikasleekin bildu dira haien iritziak eta ekarpenak entzuteko, politikariak herritarrekin elkarlanean jartzeko formatu aitzindari gisa.
EAJ
Hitza lehenengoz hartu duenean, Andoni Ortuzar EAJren presidenteak PSOEk Konstituzioa erreformatzeko egin duen proposamena izan du hizpide, eta "ur hotzik bota" nahi izan ez badio ere, ez du bat egin.
Ortuzarrek azpimarratu du "federalismo" eta "asimetriko" hitzak "gatazkatsuak" direla, baina EAJ "edozein eskaintzaren inguruan eztabaidatzeko prest" dagoela, nahiz eta "euskal subjektu politikoaren aitortza" jarri akordio batera iristeko baldintza gisa.
Independentziari dagokionez, Ortuzar alde agertu da, baina ez "gizartea zatitzearen" truke. "Independentista naiz eta baietz bozkatuko nuke, baina sekula ez nuke sustatuko gizartea zatituko balu", azaldu du.
EH Bildu
Hasier Arraiz EH Bilduren buruzagiak erabakitzeko eskubidea lortzeko "euskal bidea" azaldu du, EAEn, Nafarroan eta Ipar Euskal Herrian hiru "prozesu eratzaile" aurreikusten dituena, bakoitza bere erritmora eta herritarren borondatearen arabera.
Arraiz "Espainiako Estatuan aldaketa soziala eta politikoa egiteko prest dauden indarrekin bat egitearen" alde agertu da, Espainiako Estatuan "prozesu eratzailea" abian jartzeko, betiere Euskal Herriaren eta Kataluniaren prozesu eratzaileak" eta "herrien eskubide nazionalak" errespetatzen baditu.
PSE-EE
Bestalde, Idoia Mendia PSE-EEren idazkari nagusiak sozialisten konstituzio erreforma azaldu du. Hala, "izate nazionalak" aitortuko dituela, "eskumenen banaketa" argituko duela, eta herritarren eskubide, askatasun eta berdintasun sistema "bermatuko" duela hitzeman du.
Era berean, Gernikako Estatutuaren erreforma ere aldarrikatu du, eta euskal autogobernua perfekzionatzea, bikoiztasunak ezabatuz eta eskumenak argituz, baina subiranotasun planteamenduak erabat errefusatuz.
PP
Arantza Quiroga PPren EAEko presidentea ere Konstituzioa aldatzeko prest agertu da, baina ez "lurraldetasunaren meloia irekitzeko", baizik eta herritarren parte-hartzean sakontzeko, alderdi politikoak zenbait alorretatik ateratzeko, eta "Espainiaren barruan autonomien harremanak aldatzeko".
Etorkizuna "Espainia anitzean elkartuta" egitea defendatu du, bere ustez "ezinezkoa" baita "Konstituzioa eta Estatutua onartzeko izan zen adostasuna gainditzea". Gainera, independentzia "egungo errealitatearen kontra doan kimera bat" dela iritzi dio.
Ahal Dugu
Azkenik, Roberto Uriarte Ahal Duguren idazkari nagusiak "erabakitzeko eskubidea" kontzeptuaren inguruan jarri du arreta, bere erabileran, bere ustez eskubide "indibiduala" baita, "gehiengoei aurre egiteko" erabiltzen dena.
Bestalde, politikariek "epe motzeko" erabakiak hartzeko duten joeraz ohartarazi du, eta aniztasuna eta prozedurekiko errespetua jarri du jarduera politikoaren oinarri gisa.
Zure interesekoa izan daiteke
Ollo: "Demokraziaren aldeko borrokan ari zen alderdi karlista baten jarraitzaileak zituzten helburu"
Lizarrako Udaleko Memoria Batzordeak ekitaldia egin du 1976an Montejurran izan ziren gertakarien 50. urteurrenaren kariaz, eta bertan izan da Nafarroako Gobernuko bigarren lehendakariorde eta Memoria eta Bizikidetzako kontseilari Ana Ollo.
Gaur amaitu da Ernairen IV. kongresua
Ezker abertzaleko gazte antolakundeak, Ernaik, gaur amaitu du laugarren kongresua, Bergaran. Bi konpromiso berretsi dituzte bertan: gazteriarekiko konpromisoa eta Euskal Herriarekiko konpromisoa. Horren harian, gazteriaren behar eta kezkak politizatu eta askapen prozesuan txertatzeko ardura hartu dute.
Berdintasuna "betebehar demokratikoa" dela defendatu du EAJk emakume jeltzaleen lana omentzeko ekitaldian
Euzko Alderdi Jeltzaleak emakume jeltzaleen lana goraipatzeko ekitaldia egin du 1922an sortutako Emakume Abertzale Batzaren urteurrenean. Bertan azpimarratu duenez, berdintasuna "ez da aukera politikoa, betebehar demokratikoa baizik".
José Luis López de Lacalle kazetaria omendu dute haren hilketaren 26. urteurrenean
Andoaingo PSE-EEk antolatutako ekitaldian, frankismoaren aurkako militante sozialista historikoa omendu dute. Jose Luis Lopez de Lacalle 2000. urtean tirokatu zuen ETAk, etxeko atarian, egunkariak erostetik zetorrenean.
Pradalesek autoritarismoaren gorakadaz ohartarazi, eta Europa "arinago eta kohesionatuago" baten alde egin du
Lehendakariaren esanetan, nazioarteko zuzenbidea eta demokrazia liberalak mehatxupean daude mundu mailako populismoaren eta autoritarismoaren gorakadaren ondorioz. Euskadik Europa federal batean ahots propioa izatea aldarrikatu du.
50 urte Montejurrako gertakarietatik: karlisten arteko talka, italiar neofaxistak eta… Estatuaren konplizitatea?
Karlismoaren barne-gatazka bat ez ezik, Montejurrako hilketen atzean botere postfrankistek bultzatutako konspirazio izan zen, eskuin-muturreko beste elementu batzuekin batera.
Gurutze Gorriak 3.121 pertsona migratzaile artatu zituen Irunen 2025ean, aurreko urtean artatutakoen erdiak
Euskadik "iparraldeko muga" dela aldarrikatu du, eta "ziurtasuna" eskatu du Europako Migrazio eta Asilo Itunaren aurrean.
Maskaren epaiketa amaituta, epaiak argitu beharko ditu zalantzak
Jose Luis Abalosek, Koldo Garciak eta Victor de Aldamak pandemia garaian maskarak erosteko bi kontratu enpresa jakin bati eta akordio "itxi eta pribilegiatu" batekin esleitzeko erakunde kriminala osatu ote zuten argitu beharko du Auzitegi Gorenak. Zalantza hori eta beste batzuk argitzeko eperik ez du izango.
Polemikak gorabehera, Lander Martinezek ez du arriskuan ikusten EAJren eta PSE-EEren arteko koalizio gobernua
Lander Martinez Sumarreko diputatuak antzerkitzat jo du EAJren eta PSE-EEren arteko azken krisia. Horren arabera, jeltzaleek erabaki dute Moncloarekin harremana tenkatzea Eusko Jaurlaritzako edo aldundietako koalizio gobernuak zalantzan jarri beharrean. "Ez dute interesik gehiengo hori galtzeko", gaineratu du.
EAJk, PSE-EEk eta EH Bilduk zibersegurtasunari buruzko akordioa lortu dute, eta aliantzak PP haserrearazi du
Euskal Polizia modernizatzeko eskatu dio Eusko Legebiltzarrak Jaurlaritzari, ziberdelituen egungo hazkundeari eta ziberkrimenek etorkizunean ekarriko dituzten erronkei aurre egiteko.