Frankismoan Nafarroatik erbestera alde egin behar izan zuten 1.400 pertsonak omendu dituzte Elizondon

Nafarroak omenaldia egin die igande honetan Elizondon frankismoak erbesteratutako 1.400 pertsonei eta ihes egiten lagundu zietenei, "ahanztura krudeleko" urteen ondoren, Maria Chivite presidenteak esan duenez.

Chivite izan da omenaldiaren buru, Unai Hualde Foru Parlamentuko presidentearekin eta Joseba Otondo Baztango alkatearekin batera. Omenaldia lore-eskaintza batekin eta ohorezko aurreskuarekin bukatu da.

Bere hitzaldian, Chivitek Nafarroak "zorra" duela pertsona horiekin azpimarratu du, "ahanztura krudelean hainbat urtez alde batera utzita" zeudelako, eta pertsona horiek alde egin behar izan zutela beren segurtasunagatik eta Errepublikarekiko konpromisoagatik eta leialtasunagatik adierazi du.

Gaineratu duenez, pertsona horien erbestealdiarekin Nafarroak ere galdu zuen, "giza ondare baliotsu bat" kendu ziotelako, "gure historiaren zati bat". Hortik abiatuta, Gobernuak omenaldia antolatu du samina eta sufrimendua ez ahazteko, "iraganeko indarkeria bidegabeari kritikoki begiratzeko eta harengandik ikasteko, gizarte justuagoa eta pluralagoa eraikitzeko eta guztion artean desberdinen arteko elkarbizitza bat eratzeko".

Hala, demokraziaren eta askatasunaren balioak, giza eskubideen urraketak ez errepikatzeko eta gizarte tolerantea eraikitzen laguntzeko memoriaren politika publikoak eta Memoria Demokratikoaren Legea aldarrikatu ditu.

Unai Hualdek azaldu duenez, aitortza hori Nafarroako erakundeek bilatzen duten konponketaren parte da.

Horren harira, gertatutakoa gogoratzea "betebehar etiko, politiko, instituzional eta soziala" dela esan du, "isiltasun mantu baten" eta "urte gehiegi iraun duen ahanztura baten" ostean, "guztiok etxean senti gaitezen".

Oroimenerako lekuak garrantzitsuak direla gogorarazteko eta elkarbizitzarako guneak izan daitezen azpimarratu du, eta Nafarroan biktimak, borreroak eta beste pertsona batzuena salbatzeko haien bizitza arriskuan jarri zutenak izan zirela azpimarratu du, "bidezko aitortza" merezi dutenak.

Ekitaldia hasteko, Otondo alkateak egia, justizia eta erreparazioa eskatu ditu frankismoaren biktimentzat. Elizondoren oroimenerako tokia, "oso berandu dator, 40 urte" adierazi du, ihes egin zuten eta laguntza-sareetan parte hartu zuten ehunka pertsonen oroimenerako lekua izan behar dela nabarmenduz, frankismokoak bezalako "fartsak eta tragediak saihesteko" balio behar duen oroigarria.

Omenaldian Ana Hualdek eta Mari Carmen Yarnozek ere hartu dute parte, senide gisa, eta Sara Sorianok erbesteratuen ordezkari gisa. "Askatasunaren aldeko borrokalaritzat" jo ditu, irabazleen "basakeriaren" aurrean, eta egia ezagutarazteko eskatu du.