Pradales, Espainiako Gobernuari: "Gobernatzea ez da irautea soilik"

Imanol Pradales lehendakariak akordioaren kultura, egonkortasun instituzionala eta lankidetza publiko-pribatua aldarrikatu ditu Euskadiren garapenaren zutabe gisa, Donostian egindako Diario Vascoren foroan egindako hitzaldian. Gainera, Espainiako Gobernuari eskatu dio Gernikako Estatutua osorik betetzeko prozesua bizkortzeko eta uztailaren 31 baino lehen ixteko aldebiko agendan dauden gaiak.

Pradalesek nazioarteko testuingurua aztertu du: ezegonkortasun geopolitikoa, Ukrainako gerra, Gazako krisi humanitarioa, potentzien arteko lehia gero eta handiagoa eta adimen artifizialak, robotikak eta konputazio kuantikoak bultzatutako eraldaketa teknologikoaren ondorioak.

Testuinguru horretan, balio demokratikoak babesteko beharra defendatu du, eta giza duintasuna, askatasuna eta justizia soziala, besteak beste, zalantzan jartzen dituen "borroka kulturala" dabilela ohartarazi du. Era berean, polarizazio politikoari eta haserreari aurre egitea eskatu du.

Legegintzaldiaren balantzea

Bi urteko agintaldia eginda duenean, Pradalesek Eusko Jaurlaritzaren ekintzaren balantze positiboa egin du. Nabarmendu duenez, EAEko BPGa 100.000 milioi eurotik gorakoa izan da lehen aldiz, eta 31.000 pertsona baino gehiago daude lanean eta kotizatzen, duela bi urte baino gehiago.

Gainera, azpimarratu du ekonomiak hazten jarraitu duela eta arralak murrizten ari direla, eta hobekuntzak izan direla hainbat indizetan eta haur-pobreziaren arrisku-adierazleetan.

Euskal Finantzen Institutuak 400 milioi euro mobilizatu ditu, eta horri esker, inbertsio pribatuko 1.200 milioi baino gehiago erakarri dira automobilgintzan, industrian, ontzigintzan, teknologian eta lehen sektorean, besteak beste.

Zeharkako akordioen defentsa

Pradalesek azpimarratu duenez, Eusko Jaurlaritzak hainbat alderdi politikorekin akordioak lortu ditu legegintzaldian zehar. Ertzaintzaren plantilla indartzeko eta Arartekoa izendatzeko PPrekin egindako itunak, Euskal Finantza Aliantza bultzatzeko EH Bildurekin egindako akordioak eta Osakidetzan egindako aldaketak aipatu ditu.

Halaber , gizarte-, ekonomia- eta hezkuntza-eragileekin lankidetzan aritzea defendatu du, osasuna, industria, segurtasuna eta eskola-segregazioa jorratzeko, besteak beste.

Etxebizitza, segurtasuna eta euskara, erronka nagusien artean

Lehendakariak adierazi du Euskadik gizarte aurreratuenen erronka handienetako batzuk dituela, besteak beste, etxebizitza, gazteen espektatibak, segurtasuna, biztanleriaren zahartzea, zaintzak, osasun mentala, ongizate emozionala eta eraldaketa ekonomiko eta industriala.

Erronka horiei euskararen aldeko bultzada gehitu behar zaie, eta erantzun berritzaileak eta partekatuak eskatu ditu. Ildo horretan, Jauzia Gara ekimena martxan jarri izana nabarmendu du.

Bere hitzaldian Gipuzkoa adibidetzat jarri du berrikuntza teknologikoan, mugikortasun iraunkorrean eta kohesio sozialean, besteak beste, MUBIL, Milia Kuantikoa, Parke Teknologikoa handitzea eta Gipuzkoako eta Euskal Herriko hainbat txoko elkarrekin lotuko dituzten trenbide lanak aipatu ditu.

"Egiaren unea da" autogobernurako

Hitzaldiaren azken zatian autogobernuaren garapena izan du ardatz. Pradalesek gogorarazi du 2026an zerga arloko transferentzia eta akordio berriak formalizatu direla, eta hurrengo helburua Euskadiren eta Espainiako Gobernuaren arteko aldebiko agendan zintzilik dauden gaiak uztailaren amaiera baino lehen ixtea dela.

Lehendakariak adierazi du aurtengoa erabakigarria izan behar dela Gernikako Estatutua betetzeko, bereziki Gizarte Segurantzaren kudeaketan, portuetan eta segurtasun publikoan.

Era berean, Estatuko giro politikoaz eta azken hilabeteetan gaurkotasun politikoa zipriztindu duten kasuez mintzatu da. Informazio horiek eragina izan badutela onartu duen arren, azpimarratu du ustelkeria salaketek ezin dutela balio ekintza politikoa geldiarazteko eta hartutako konpromisoak ez betetzeko aitzakia gisa.

"Gobernatzea ez da irautea soilik", adierazi du. Aurretik, Espainiako Gobernuari eskatu dio Eusko Jaurlaritzak negoziatzeko duen borondateari eusteko, egiteke dauden akordioak burutzeko.