Pradalesek Espainiako Gobernuari ohartarazi dio: "Gobernatzea ez da irautea soilik"

Imanol Pradales lehendakariak akordioaren kultura, egonkortasun instituzionala eta lankidetza publiko-pribatua aldarrikatu ditu Euskadiren garapenaren zutabe gisa, Donostian egindako El Diario Vasco Foroan egindako hitzaldian. Gainera, Espainiako Gobernuari eskatu dio Gernikako Estatutua osorik betetzeko prozesua bizkortzeko eta uztailaren 31 baino lehen ixteko aldebiko agendaren zain dauden gaiak.

Pradalesek nazioarteko testuingurua aztertu du: ezegonkortasun geopolitikoa, Ukrainako gerra, Gazako krisi humanitarioa, potentzien arteko lehia gero eta handiagoa eta adimen artifizialak, robotikak edo konputazio kuantikoak bultzatutako eraldaketa teknologikoaren ondorioak.

Testuinguru horretan, balio demokratikoak babesteko beharra defendatu du, eta giza duintasuna, askatasuna edo justizia soziala bezalako printzipioak zalantzan jartzen dituen "borroka kulturalaz" ohartarazi du. Era berean, polarizazio politikoari eta haserreari aurre egitea eskatu du.

Legegintzaldiaren balantzea

Bi urteko agintaldia bete denean, Pradalesek Eusko Jaurlaritzaren ekintzaren balantze positiboa egin du. Nabarmendu duenez, EAEko BPGa 100.000 milioi eurotik gorakoa izan da lehen aldiz, eta 31.000 pertsona baino gehiago daude lanean eta kotizatzen, duela bi urte baino gehiago.

Gainera, azpimarratu du ekonomiak hazten jarraitu duela desberdintasun-mailak murrizten diren bitartean, eta hobekuntzak izan direla hainbat indizetan eta haur-pobreziaren arrisku-adierazleetan.

Euskal Finantzen Institutuak 400 milioi euro mobilizatu ditu, eta horri esker, inbertsio pribatuko 1.200 milioi baino gehiago erakarri dira automobilgintzan, industrian, ontzigintzan, teknologian eta lehen sektorean, besteak beste.

Zeharkako akordioen defentsa

Pradalesek azpimarratu duenez, Eusko Jaurlaritzak hainbat alderdi politikorekin akordioak lortu ditu legegintzaldian zehar. Ertzaintzaren plantilla indartzeko eta Arartekoa izendatzeko PPrekin egindako itunak, Euskal Finantza Aliantza bultzatzeko EH Bildurekin egindako akordioak eta Osakidetzan egindako aldaketak aipatu ditu.

Halaber , gizarte-, ekonomia- eta hezkuntza-eragileekin lankidetzan aritzea defendatu du, osasuna, industria, segurtasuna eta eskola-segregazioa bezalako gaiak jorratzeko.

Etxebizitza, segurtasuna eta euskara, erronka nagusien artean

Lehendakariak onartu du Euskadik bat egiten duela gizarte aurreratuenen erronka handienetako batzuekin, besteak beste, etxebizitzarekin, gazteen itxaropenekin, segurtasunarekin, biztanleriaren zahartzearekin, zaintzarekin, osasun mentalarekin, ongizate emozionalarekin edo eraldaketa ekonomiko eta industrialarekin.

Erronka horiei euskararen bultzada gehitu behar zaie, eta erantzun berritzaileak eta partekatuak eskatu ditu. Ildo horretan, Jauzia Gara ekimena martxan jarri izana nabarmendu du.

Bere hitzaldian Gipuzkoa ere adibidetzat jarri du berrikuntza teknologikoan, mugikortasun iraunkorrean eta kohesio sozialean, besteak beste, MUBIL, Milia Kuantikoa, Parke Teknologikoaren handitzea edo Gipuzkoako eta Euskal Herriko hainbat puntu lotuko dituzten trenbide lanak aipatu ditu.

"Egiaren unea da" autogobernuarentzat

Hitzaldiaren azken zatian autogobernuaren garapena izan du ardatz. Pradalesek gogorarazi du 2026an zerga arloko transferentzia eta akordio berriak formalizatu direla, eta hurrengo helburua Euskadiren eta Espainiako Gobernuaren arteko aldebiko agendan zintzilik dauden gaiak uztailaren amaiera baino lehen ixtea dela.

Lehendakariak adierazi du aurtengoa erabakigarria izan behar dela Gernikako Estatutua betetzeko, bereziki Gizarte Segurantzaren kudeaketan, portuetan eta segurtasun publikoan.

Era berean, Estatuko giro politikoaz eta azken hilabeteetan gaurkotasun politikoa zipriztindu duten kasuez mintzatu da. Informazio horiek sortzen duten eragina onartu duen arren, ustelkeria salaketek ekintza politikoa geldiarazteko eta hartutako konpromisoak ez betetzeko aitzakia gisa balio ezin dutela azpimarratu du.

"Gobernatzea ez da soilik irautea", adierazi du. Aurretik, Espainiako Gobernuari eskatu dio Eusko Jaurlaritzak duen negoziatzeko borondate berari eusteko, egiteke dauden akordioak burutzeko.