Nafarroako Parlamentuak 2020ko aurrekontuak onartu ditu

Nafarroako Parlamentuko osoko bilkurak ostegun honetan onartu ditu 2020rako Nafarroako Aurrekontu Orokorrak, legegintzaldiko lehenak eta Maria Chivite buru duen gobernuarenak.

Foru Gobernuak EH Bildurekin lortutako akordioari esker atera ditu aurrera kontuak; izan ere, 16,7 milioi euro gehiago gastatzea hitzartu zuten. Era horretan, behin betiko bozketan, PSNek, Geroa Baik eta Podemosek kontuak babestu dituzte; EH Bildu eta Izquierda-Ezkerra abstenitu egin dira, eta Nafarroa Sumak aurka bozkatu du.

Kontuak 4.573 milioi eurokoak dira, 5.470 euro baimendutako gastu mugaren azpitik. Gastu ez-finantzarioaren sabaia 4.256 milioitan kokatu da, aurreko urtean baino % 5,9 gehiago.

Nafarroa Sumak eta Izquierda-Ezkerrak 554 eta 16 zuzenketa aurkeztu dituzte, hurrenez hurren, osoko bilkuran eztabaidatzeko eta bozkatzeko. Horrez gain, beste hainbat zuzenketa ere aurkeztu dituzte taldeek.

Hala, PSNk, Geroa Baik eta Ahal Duguk eskatuta, xedapen berri bat gehitu zaio Nafarroako Etxebizitzarako Eskubideari buruzko foru legeari, "Babes Ofizialeko Etxebizitzen familiei alokairuko etxebizitzen eskuragarritasuna bermatzeko, baldin eta haien babes-araubidea amaituta badago".

Ildo horretan, Nafarroako Gobernuak neurri batzuk aurkeztuko ditu gehienez hiru hilabeteko epean, "babes-epea amaitzearen ondorioz gehiegizko errentatzat jotzen diren errenta-igoerak arintzeko, maizterren familia-diru-sarrera haztatuen mailaren arabera".

Ez du aurrera egin Nafarroa Sumak aurkeztutako zuzenketa batek, Foru Gobernuak bere gain har zezan Testako etxebizitzen sustapenetako alokairuen igoera, babesetik libre egotera pasatzen baitira.

Taldeen iritziak, eztabaidan

Maria Jesus Valdemoros Nafarroa Sumako parlamentariaren esanetan, Maria Chivite Gobernuko presidenteak "ez du hauteskunde programan nahi zuenarekin bat datorren aurrekonturik, ezta Nafarroak behar zituen Aurrekontuak lortzeko ahaleginik egin ere". "Duela urtebete kritikatu zituen aurrekontu berdinak izango ditugu. Hain dira kontinuistak, Barkosen (Geroa Bai) eta Araizen (eh Bildu) aurrekontuak direla", esan du.

Valdemorosek kritikatu du, gainera, "elkarrizketaren gobernu irudia" eman nahi dutela, baina, Nafarroa Sumatik "negoziatzeko eskatu diegu, eta ez da modurik egon".

PSNren aldetik, Ramon Alzorizek adierazi du "hau ez dela edonolako eguna", eta nabarmendu du "Maria Chiviteren gobernuaren lehen aurrekontuak onartu ditugula", "elkarrizketa, negoziazio eta gure lurraren beharrekiko konpromiso leialeko lan gogor baten ondoren".

Bozeramaile sozialistak adierazi duenez, "hauek ez dira Gobernu nazionalista baten kontuak, Gobernu sozialista baten kontuak baizik". "Aurrekontu hauek ez dute Nafarroa zalantzan jartzen, Nafarroari laguntzen diote. Nafarroa sozial eta aurrerakoi, berritzaile eta berdintasunezkoan aurrera egiten duten eta nafar guztien interesak defendatzen dituen Aurrekontuak dira. Nahiz eta gutxiengo parlamentarioa izan, lanarekin, ezberdinen arteko elkarrizketa eta akordioarekin, gure erkidegoaren garapen ekonomiko eta sozialerako kontu berri batzuk onartu ditugu", adierazi du.

Mikel Asiain Geroa Baiko parlamentariak adierazi duenez, aurreko legealdian "UPNtik jasotako errealitatea leheneratu zen, Nafarroa ekonomikoki pobretuta eta sozialki hautsita utzi baitzuen. Horrenbestez, pozten gara Nafarroa Sumak aurreko legegintzaldian izandako Aurrekontuen antzekoak eta kontinuistak direla uste izateaz", esan du.

Mikel Asianek adierazi duenez, aurrekontu horiek onartuta, "Nafarroa erreferente politikoa da Estatuko gainerako herrialdeentzat, eta horren erakusgarri da gehiengorik ez duen gobernu batek aurrekontuak aurrera atera ditzakeela elkarrizketatik eta akordiotik, amore ematen jakinda, eta hori gizartearen onerako den zerbait da".

Adolfo Araiz EH Bilduko bozeramaileak adierazi duenez, "Nafarroako Gobernuari esan genion ezkerrera edo eskuinera begiratu behar zuela, ezinezkoa zela biekin aldi berean politika publikoak hitzartzea, eta gobernuak ezkerrera begiratu du, eta akordio politikoa lortu du". "Aurrekontu hauek ez lirateke berdinak izango eskuinarekin hitzartu izan balira", azaldu du.

"Pentsatutako jarrera politikoa da, kontzientea eta kontsekuentea. Berri ona da Nafarroa Sumak Aurrekontuak eta politika publikoak ez baldintzatzea. Gobernuaren politiketan eragin nahi dugu, modu eraikitzailean, eta eragin hori politikak justuagoak, sozialagoak eta ezkertiarragoak izan daitezen nahi dugu", esan du.

Mikel Buil Ahal Duguko bozeramailearen esanetan, Aurrekontuen gastuak "azken bost urteetako hedadurarik handiena du, eta azken lau urteetako lanari eusteko aukera ez ezik, hobetzeko eta hobetzeko aukera ere ematen digu, erkidego honek ikusi duen indar aurrerakoien arteko bigarren akordio programatikoa martxan jarriz".

Hala, "austeritate legeen barruan, gure sistema publikoak nagusiki finantzatzeko aukera ematen diguten aurrekontuak dira", esan du. "Aurrekontuko inbertsiorik handiena, % 54, inbertsio sozialera doa. Podemosek ezagutu duen proiekturik hedagarriena da, inbertsio sozial sendoarekin eta egungo beharrei erantzuten dieten hainbat erronkarekin", nabarmendu du.

Azkenik, Marisa de Simon Izquierda-Ezkerrako parlamentariak nabarmendu du bere taldeak Nafarroan aldaketa politiko eta sozialaren alde duen "konpromisoa" benetakoa eta ukaezina dela, eta akordio programatikoarekin konprometituta daudela. "Hala ere, aurrekontuak onartzea eragotziko ez dugun arren, abstentzioa egiten dugu, eta hori da haien aurrean dugun jarrera kritikoaren adierazpen politikoa", adierazi du.

Marisa de Simonek esan duenez, "Aurrekontuak kontinuistak dira, eta aurreko legegintzaldiko lau urteetan izandako aurrerapenei eusten diete".