Arazo ekonomikoen kezkak gora egin du EAEn, eta 2014az geroztik handiena da, Soziometroaren arabera

Ekonomia auziak dira Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) biztanleen kezka iturri nagusia, gaur, ostiralarekin, kaleratu diren bi inkestaren arabera. Eusko Jaurlaritzako Prospekzio Soziologikoen Kabineteak egindako 77. Soziometroak zein sei hilabetean behin Deustuko Unibertsitateak argitaratzen duten Deustobarometroak agerian utzi dute azken hilabeteetako egoera ekonomikoak herritarren ardurengan eragina izan duela. 

Soziometroaren arabera, galdetatutakoen % 55ek lan merkatuarekin lotutako arazoak aipatu dituzte EAEko arazo nagusia zein den galderari erantzunez. Dena dela, kezkak behera egin du otsailean egindako Soziometroarekin alderatuta (% 65ek hartu zuten ahotan). Bigarren arazo gisa, baina tarte dezentera, arazo ekonomikoak daude, herritarren % 23ren arabera. Kezka horrek zortzi puntu egin du gora eta azken zortzi urteotako punturik altuenean dago (2014an % 26k aipatu zuten). Hori gorabehera, ia 10 biztanletik 7k uste dute Euskadiren egoera ekonomikoa "ona" edo "oso ona" dela.

Inkesta, aurtengo bigarrena, ekainaren 6tik 10erako tartean egin zuen Jaurlaritzak telefono bidezko 3.333 elkarrizketa eginda. 

Norbere egoera ekonomikoaren balorazioa egiteko eskatuz gero, herritarren % 72k diote "ona" edo "oso ona" dela; % 23k "txarra" dela diote. Haatik, "oso txarra" dela diotenen portzentajea (% 5) azken bederatzi urteetako altuena da (2013an % 7koa zen). 

Gainera, biztanleen % 65ek diote euren egungo lan egoera "ona" edo "oso ona" dela, iazkoa baino portzentaje pixka bat baxuagoa (% 71) eta 2019an, pandemiaren aurretik, egindako balorazioaren oso antzekoa.

Osasungintza, EAEko hirugarren arazoa

Itaundutakoen % 19ren arabera, osasun arretarekin, Osakidetzarekin eta, oro har, osasungintzarekin lotutakoak arazoak dira buruhauste nagusi. Kezka horrek behera egin du otsaileko datuekin alderatuta, baina datuak jasotzen dituztenetik izandako portzentaje altuena da (duela lau hilabeteko inkestan ondu zen marka).

Arazo horien atzetik etorriko lirateke egoera politikoa, politikariak eta gatazka politikoa (% 15); etxebizitza eta etxegabetzeak (% 11) eta, delinkuentzia eta herritarren segurtasunik eza (% 11). Edonola ere, EAEko herritarren % 36k uste dute euren herri edo hiria bizitzeko leku "guztiz segurua" dela, eta beste % 53k, "gehienbat segurua" dela.

Ezberdintasun ekonomikoak, gehien zatitzen gaituztenak

Eskubide eta aukera ezberdintasunak kontuan hartuta, hainbat gizarte talderen artean dauden aldeen inguruan galdetu zaie inkestatuei. Ezberdintasunik handienak pertsona aberats eta pobreen artean antzematen dira (% 83k uste dute "oso edo nahikoa handiak" direla). Ondoren, bertoko eta etorkinen artean (% 68) eta unibertsitate ikasketak dituztenen eta ez dituztenen artean (% 61) ere igartzen dira aldeak. Deigarria da inkestaren emaitzek berdintsu antzematen dituztela euskaraz dakitenen eta ez dakitenen arteko eta gizonen eta emakumeen arteko ezberdintasunak (% 53)

Auzi politikoak

Independentziarekiko duten jarreraz galdetuta, EAEko biztanleen % 22 horren alde daude, eta % 33k euren jarrera egoeraren araberakoa litzatekeela aipatu dute. 10 herritarretik 4 kontra daude. Iritziok ia ez dira aldatu 2021etik, baina aurka daudenen portzentajean gorakada ikusi da 2019-2020tik. 

Begikotasun politikoei dagokienez, EAJ da herritarren artean begikotasun handiena sortzen duen alderdia, 5,3 punturekin 0tik 10erako eskalan. Ondoren, PSE-EE (4,6), EH Bildu (4,2), Elkarrekin Podemos (3,8), PP (1,6), eta, azkenik, Vox (0,7) daude. Azken hori izan ezik, alderdi guztiek, bereziki EH Bilduk, irabazi dute sinpatia apur bat otsailarekin alderatuz.

Deustobarometroa: Pandemia ia ahaztuta, gai ekonomikoak berriro buruhauste

EAEko herritarren ia % 50arentzat, prezioen gorakada, inflazioa eta bizimoduaren garestitzea dira EAEko arazo larrienak, uda sasoiko Deustobarometroaren arabera. Ikerketak "gainditutzat" eman du pandemiak herritarrengan eragindako "kolpe emozionala", eta horren erakusle, covid-19a ia desagertu da kezken zerrendatik. 

Maria Silvestre eta Braulio Gomez inkestaren arduradunek eman dute DeustoBarometroaren ondorioen berri, Bilbon egindako prentsaurreko batean. Galdeketa maiatzaren 24tik ekainaren 5era egin zuten 1.000 bat herritarri itaunduta. 

Inkestaren arabera, 10 herritarretik 4k berogailua jartzeari muzin egin zioten neguan, argindarraren prezioaren ondorioz. Halaber, eta bizimoduaren garestitzea tarteko, herritarren % 40k esan dute aisialdian gutxiago gastatu dutela azken hilabetean, eta 10etik 2k murrizketak egin dituzte elikagaiak erosteko orduan.