Auto-istripuek eta bihotzekoek heriotza gutxiago eragin dituzte EAEn
2002 eta 2012 bitartean Euskadin auto-istripuen eta bihotzekoen ondorioz izandako heriotza-kopuruak behera egin du; hain zuzen ere, % 70,3 eta % 33,7 egin du behera heriotza-kopuru horrek.
Azken hamarkadan errepideetan hildakoen kopuruak beherakada nabaria izan du, eta 2012an heriotzen kanpo-eragile nagusia suizidioak izan ziren, Eustaten arabera. 2012an 80 pertsona hil ziren errepideetan (60 gizonezko eta 20 emakumezko) eta 180 pertsonak hil zuten bere burua. Suizidioen kopurua % 4,7 hazi da aurreko urtearekiko, eta gizonezkoen artean emakumezkoen artean baino gehiago dira.
Eustaten datuen arabera, 2002 eta 2012 bitartean buruko gaitzak eta nerbio-sistemari lotutako eritasunak izan dira hilkortasun-tasa handiena izan duten gaixotasunak.
Dementziaren ondoriozko heriotzak % 72,5 hazi dira 2012an; guztira 1.202 pertsona hil dira horregatik. Endekapenezko gaixotasunen barruan, Alzheimerraren eraginez 673 pertsona hil dira, hau da, heriotzak % 55,1 hazi dira.
2012an 20.281 pertsona hil ziren Euskadin; iaz baino % 2,3 gehiago. Dena den, hazkunde begetatiboa positiboa izan da, heriotza baino 252 jaiotza gehiago egon baitira. Arabak 772 biztanle irabazi ditu eta Gipuzkoak 384. Bizkaiak, ordea, 904 biztanle galdu ditu.
Hildakoen batez besteko adina 78,9 urtekoa da; 82,7koa, emakumezkoen kasuan, eta 75,4koa, gizonezkoenean.
2002tik bizi-itxaropena 3,3 urtetan handitu da. Gizonen kasuan gehiago hazi da, orain 3,5 urte gehiago bizi baitira. Emakumeen bizi-itxaropena, ostera, 2,8 urte gehiagokoa da.
2002an, tumoreek eragin zituzten heriotzen % 30,3 (6.149 heriotza), zirkulazio-aparatuaren gaixotasunek eragin zituzten heriotzen % 28,3 (5.736) eta arnas-aparatuarekin lotutako eritasunek eragin zituzten heriotzen % 9,4 (1.915).
Azken hamarkadan hiru gaixotasunen prebalentzia aldatzen joan da. Hori dela eta, 2002tik tumoreek eragindako heriotza-kopuruak % 12,5 egin du gora; gaixotasun kardiobaskularrek eragindakoak % 2,6 egin dute behera, eta arnas-aparatuekin lotutakoek, % 1,5.
Sexuaren arabera, datuak aldatu egiten dira. Gizonen artean, tumoreak zirkulazio-aparatuen gaixotasunak baino ohikoagoak dira, eta emakumeen artean heriotza eragile nagusia gaixotasun kardiobaskularrak dira, tumoreen segidan.
Adinari dagokionez, 40 urte bete aurretik hildakoen artean, heriotza gehienak kanpo eragileen ondorioz gertatzen dira, batez ere auto-istripuen eta suizidioen ondorioz; 40-80 urte bitartean, heriotzen eragile nagusia tumoreak dira, eta 80 urtetik gora, zirkulazio-aparatuaren gaixotasunak.
Zure interesekoa izan daiteke
Gizon batek bikotekide ohia, 44 urteko emakume bat, hil du Murtziako merkataritza-gune batean
Halaber, 45 urteko emakume bat hiltzeagatik Benahavisen (Malaga) atxilotutako gizonak aitortu du hiltzailea dela, ihesaldian idatzi eta lagun baten etxeko atarian utzi zuen ohar batean. Horrek idatzia aurkitu eta Guardia Zibilari eman dio.
Gaztelugatxerako sarbideak itxita egongo dira eklipsearen egunean, arratsaldetik aurrera
Natur gunearen inguruan jendetza biltzea espero da, fenomeno astronomikoa ikusteko. Hori dela eta, segurtasun operatibo berezia aktibatuko dute Bizkaiko Aldundiak eta Bakioko eta Bermeoko udalek.
Onintza Enbeita eta Ainhoa Urrejola, Aste Nagusiari hasiera emateko prest
Enbeitak pregoia idatzita dauka. Bertsoak egongo direla aurreratu du, baina dena ez dela bertsotan izango. Pregoilariak errespetuan eta bizikidetzan oinarritutako jaien alde egin du, albiste txarrik gabe.
Abuztuaren 15ean Maroko eta Ceuta arteko muga berriro zeharkatzeko deia egiten ari dira sare sozialetan
Ceutako Gobernuaren bozeramaileak ziurtatu duenez, Espainiako Gobernuak deialdi horren berri du, eta iragan asteko krisia ez errepikatzeko baliabide nahikoak jartzea espero du.
Uharteko bizilagunak haserre, herriko apaizak Ceutako migrazio-krisiari buruz egindako adierazpenengatik
Uharteko (Nafarroa) biztanleak haserre daude Javier Aizpun herriko parrokoarekin, X sare sozialean (lehengo Twitter) migratzaileak Ceutara iristeari buruz zabaldu zituen mezuengatik. Kritiken ostean, apaizak barkamena eskatu du eta bere kontua ezabatu du. Argitalpenetako batean, apaizak zioen "Rabat bonbardatu" egin behar dela, Marokoren aurkako neurri gogorrak ezartzearen aldeko hainbat mezurekin batera. Aizpunek adierazi zuen, halaber, suarekin erantzun beharko litzaiekeela Ceutan sartzen saiatzen diren migratzaileei, eta Maroko "errekonkistatzea" proposatu zuen, haren hitzetan, "jatorrizko Espainia" berreskuratzeko, Erromatar Inperio garaiko Hispaniari erreferentzia eginez.
Nola ikusiko da eguzki-eklipsea zure herritik? Kontsultatu hemen fenomeno historikoari behatzeko mapak
Ilargiak erabat ezkutatuko du Eguzkia 2026ko abuztuaren 12an: Euskal Herrian 2183. urtera arte ez da berriro ikusiko horrelako fenomenorik. Eguzki-eklipse osoa ilunabarrean hasiko da, eta egunak "bi ilunabar" izango ditu. Eklipsea Orain.eus-en bidez zuzenean jarraitu ahal izango da.
Perez-Iglesias: "Eklipsea ikusiko den lekuetan milioi bat bisitari izango dira"
Eklipsea etxetik gertu eta urrun joan gabe ikusteko gomendioa egin du sailburuak. Milaka betaurreko banatu dituzte iada mugarritzat jo duen fenomenoa ikusteko. Pozik agertu da eklipseak zientzia plazara eramateko balio izan duelako.
Kolon eta ondesteko minbiziaren baheketak erdira murriztu du hilkortasuna Euskadin
Biogipuzkoako eta EHUko ikertzaileak buru ditu ikerketak eta JAMA Network Openen argitaratu dute. Horren arabera, kolon eta ondesteko minbiziaren baheketaren programak % 50 murriztu du hilkortasuna 50 eta 69 urtekoen artean, bi hamarkadatan.
2.200 bat emakumeri eraso die gizon bikotekideak edo bikotekide ohiak, Euskadin, 2026ko lehen seihilekoan
Emakunderen arabera, % 7 igo da 2025aren aldean. Familia barruko indarkeriaren biktimen kopurua % 20 hazi da Araban, eta erasoa jasan duten biktimen kopurua % 10 igo da Gipuzkoan.
Bi pertsona zauritu dira A-8an, trafiko-istripu batean, Muskiz parean, Kantabriarako noranzkoan
Istripua bi kilometroko auto-ilarak eragin ditu. Kantabriarako zirkulazioa 236. irteeratik bideratzen ari da.