Ostiral gaua izango da Pertseidak ikusteko gaurik aproposena
Pertseidak edo Done Laurendiren malkoak ostiral honetan, abuztuak 12, ikusi ahal izango dira argien, eta, aurreko urtekoekin alderatuta, aurtengo izar iheskorrak bost aldiz biziagoak izango dira. Eguraldiaren iragarpenaren arabera, zerua oskarbi egongo da. Horrenbestez, ostegunean bezala, izar-jasa ikusteko aukera paregabea egongo da ostiral gauean.
Urtero ikus daitekeen fenomenoa da. Sasoi horretan, ‘Swift-Tuttle’ izeneko kometak utzitako hautsa zeharkatzen du Lurrak. Meteoro txiki horiek abiadura handian sartzen dira atmosferan, eta, ondorioz, izar iheskorrak sortzen dira.
Orduro 100 meteoro ikusi daitezke normalean, baina zientzialariek egin dituzten iragarpenen arabera, aurtengo Pertseidak biziagoak izango dira. Horrela ba, orduko 500 meteoro inguru ikusi ahal izango direla iragarri du Andaluziako Astrofisika Institutuak (IAA-CSIC).
Swift-Tuttle kometa 133 urtetik behin hurbiltzen da Eguzkira, eta bertatik gertu igaro zen azken aldia 1992ko abenduan izan zen. "Lurrak horren orbita zeharkatzen duen bakoitzean, Swift-Tuttle kometa berotu egiten da eta hauts partikulak uzten ditu bere atzetik”, azaldu du Alejandro Sanchez ikerlariak.
Kometak uzten dituen hauts partikula horiek oso txikiak dira, eta askok harea-pikor baten tamaina dute. Hala, Lurrarekin topo egiten dutenean, 210.000 kilometroko abiaduran sartzen dira lurrazaleko atmosferan.
Talka horrek, segundo batean 5.000 gradutara hel daitezkeen muturreko tenperatura altuak eragiten ditu. Arrazoi horregatik, atmosferan sartutako hauts partikulak desegin eta argi-distirak sortzen dira (izar iheskorrak).
Izar-jasak ikusteko aukerak
Orokorrean, Pertseiden izar-jasarekin gozatu ahal izateko toki ilun bat aukeratzea komeni da, baina ilargiak behaketa hori oztopatuko du aurten. Horrenbestez, Done Laurendiren malkoak ikusteko aholkuak ematen dituzten giden arabera, abuztuaren 12tik 13ra bitarteko gauean, goizaldeko 02:00etatik aurrera, izango da izar iheskorrak ikusteko unerik onena.
Pertseidak ikusteko ez da teleskopiorik edo bestelako tramankulurik erabili behar, gure begiekin nahikoa da. Lekurik aproposenak hiriguneetatik eta herrietatik urrun daudenak dira.
Zure interesekoa izan daiteke
Abuztuaren 12an eguzki eklipseaz segurtasunez gozatzeko aholkuak
Ahal den guztietan bidaia luzeak saihestea da gomendio nagusia. Eklipsea bizilekutik edo ikuspen-baldintza onak dituen gertuko udalerri batetik ikus badaiteke, hobe da horren alde egitea, gehiegizko joan-etorriak murrizteko.
Itsuek eklipsea "entzun" ahal izango dute, ONCEk jarriko dituen gailue batzuei esker
LightSound dispositiboa soinu bihurtzen du argiaren intentsitatea, eta abuztuaren 12ko fenomeno astronomikoa behatzeko gune batzuetan egongo da eskuragarri.
Gizon batek bikotekide ohia, 44 urteko emakume bat, hil du Murtziako merkataritza-gune batean
Halaber, 45 urteko emakume bat hiltzeagatik Benahavisen (Malaga) atxilotutako gizonak aitortu du hiltzailea dela, ihesaldian idatzi eta lagun baten etxeko atarian utzi zuen ohar batean. Horrek idatzia aurkitu eta Guardia Zibilari eman dio.
Gaztelugatxerako sarbideak itxita egongo dira eklipsearen egunean, arratsaldetik aurrera
Natur gunearen inguruan jendetza biltzea espero da, fenomeno astronomikoa ikusteko. Hori dela eta, segurtasun operatibo berezia aktibatuko dute Bizkaiko Aldundiak eta Bakioko eta Bermeoko udalek.
Onintza Enbeita eta Ainhoa Urrejola, Aste Nagusiari hasiera emateko prest
Enbeitak pregoia idatzita dauka. Bertsoak egongo direla aurreratu du, baina dena ez dela bertsotan izango. Pregoilariak errespetuan eta bizikidetzan oinarritutako jaien alde egin du, albiste txarrik gabe.
Abuztuaren 15ean Maroko eta Ceuta arteko muga berriro zeharkatzeko deia egiten ari dira sare sozialetan
Ceutako Gobernuaren bozeramaileak ziurtatu duenez, Espainiako Gobernuak deialdi horren berri du, eta iragan asteko krisia ez errepikatzeko baliabide nahikoak jartzea espero du.
Uharteko bizilagunak haserre, herriko apaizak Ceutako migrazio-krisiari buruz egindako adierazpenengatik
Uharteko (Nafarroa) biztanleak haserre daude Javier Aizpun herriko parrokoarekin, X sare sozialean (lehengo Twitter) migratzaileak Ceutara iristeari buruz zabaldu zituen mezuengatik. Kritiken ostean, apaizak barkamena eskatu du eta bere kontua ezabatu du. Argitalpenetako batean, apaizak zioen "Rabat bonbardatu" egin behar dela, Marokoren aurkako neurri gogorrak ezartzearen aldeko hainbat mezurekin batera. Aizpunek adierazi zuen, halaber, suarekin erantzun beharko litzaiekeela Ceutan sartzen saiatzen diren migratzaileei, eta Maroko "errekonkistatzea" proposatu zuen, haren hitzetan, "jatorrizko Espainia" berreskuratzeko, Erromatar Inperio garaiko Hispaniari erreferentzia eginez.
Nola ikusiko da eguzki-eklipsea zure herritik? Kontsultatu hemen fenomeno historikoari behatzeko mapak
Ilargiak erabat ezkutatuko du Eguzkia 2026ko abuztuaren 12an: Euskal Herrian 2183. urtera arte ez da berriro ikusiko horrelako fenomenorik. Eguzki-eklipse osoa ilunabarrean hasiko da, eta egunak "bi ilunabar" izango ditu. Eklipsea Orain.eus-en bidez zuzenean jarraitu ahal izango da.
Perez-Iglesias: "Eklipsea ikusiko den lekuetan milioi bat bisitari izango dira"
Eklipsea etxetik gertu eta urrun joan gabe ikusteko gomendioa egin du sailburuak. Milaka betaurreko banatu dituzte iada mugarritzat jo duen fenomenoa ikusteko. Pozik agertu da eklipseak zientzia plazara eramateko balio izan duelako.
Kolon eta ondesteko minbiziaren baheketak erdira murriztu du hilkortasuna Euskadin
Biogipuzkoako eta EHUko ikertzaileak buru ditu ikerketak eta JAMA Network Openen argitaratu dute. Horren arabera, kolon eta ondesteko minbiziaren baheketaren programak % 50 murriztu du hilkortasuna 50 eta 69 urtekoen artean, bi hamarkadatan.