Lurraren antzekoak diren 7 planeta aurkitu dituzte
Lurraren antzekoak diren zazpi planeta dituen izar-sistema bat aurkitu dute gure planetatik 40 milioi argi-urtera baino ez, NASAk iragarri duenez. Baliteke planetotan ozeanoak egotea, eta, horrenbestez, bizia ere bai.
Nazioarteko astronomo talde batek egin du aurkikuntza, eta Nature aldizkarian publikatu dute.
Lurraren tamainako planeta gehien dituen sistema da orain aurkitutakoa, eta azalean ur likidoa izan dezaketen planeta gehien dituena ere.
TRAPPIST-1 izarraren inguruan daude planetok, eta, sei gertuenetan, temperatura 0-100 ºC-koa izan daiteke.
Orain deskubritutako planetak orbita lauetan ari dira biraka, Eguzkiarena baino 7.000 aldiz gutxiagoko distira egiten duen TRAPPIST-1 izar ñimiño ultra-hotzaren inguruan.
Ikerketaren egilea Michaël Gillon da, Liejako Unibertsitateko STAR Institutuko irakaslea, eta oso pozik agertu da egindako aurkikuntza dela eta: “Sistema planetario ikusgarria da, ez bakarrik horrenbeste planeta topatu ditugulako, baizik eta Lurraren antzeko tamaina dutelako guztiek!”, adierazi du agiri baten bidez.
Zientzialarientzat sistema berria oso garrantzitsua da, astronomia neurrietan Lurretik hurbil dagoelako, zazpi planetak Lurraren tamainaren antzekoak direlako, izarra oso txikia delako eta mundu horretako klima eta atmosfera ikertzeko prozesua erraztuko duen berezitasuna duelako.
Zazpi planetak TRAPPIST-1 izarra baino 80 aldiz handiagoak dira eta, ondorioz, ez da argi askorik sartzen izarraren aurretik igarotzean.
Horrek ikertzaileen lana errazten du, fotometriaren bidez osagai kimikoak identifikatzerakoan.
“Izar oso txiki bat topatu dugu, beste kasu batzuetan ez bezala. Horregatik ageri dira planetan magnifikatuta”, azaldu du Amaury Triaud Cambridge Unibertsitateko irakasleak.
Lehendabiziko azterketak amaituta, zientzialariak ikerketa zorrotzagoak egiteko fasea abiaraziko dute, “klima ikertzeko eta planeten osagai kimikoak ezagutzeko, bizitzarik dagoen argitzeko”.
Ikerketa zenbait urtez luzatuko dela eta bizitzarik dagoen jakiteko hamarkada bat beharko dutela zehaztu du Triaudek.
Michaël Gillonek zuzendutako ikertzaile taldea 2010ean hasi zen Eguzki Sistema arakatzen TRPPIST izeneko teleskopio robotikoaren bidez, Txilen.
Zure interesekoa izan daiteke
Uharteko bizilagunak haserre, herriko apaizak Ceutako migrazio-krisiari buruz egindako adierazpenengatik
Uharteko (Nafarroa) biztanleak haserre daude Javier Aizpun herriko parrokoarekin, X sare sozialean (lehengo Twitter) migratzaileak Ceutara iristeari buruz zabaldu zituen mezuengatik. Kritiken ostean, apaizak barkamena eskatu du eta bere kontua ezabatu du. Argitalpenetako batean, apaizak zioen "Rabat bonbardatu" egin behar dela, Marokoren aurkako neurri gogorrak ezartzearen aldeko hainbat mezurekin batera. Aizpunek adierazi zuen, halaber, suarekin erantzun beharko litzaiekeela Ceutan sartzen saiatzen diren migratzaileei, eta Maroko "errekonkistatzea" proposatu zuen, haren hitzetan, "jatorrizko Espainia" berreskuratzeko, Erromatar Inperio garaiko Hispaniari erreferentzia eginez.
Nola ikusiko da eguzki-eklipsea zure herritik? Kontsultatu hemen fenomeno historikoari behatzeko mapak
Ilargiak erabat ezkutatuko du Eguzkia 2026ko abuztuaren 12an: Euskal Herrian 2183. urtera arte ez da berriro ikusiko horrelako fenomenorik. Eguzki-eklipse osoa ilunabarrean hasiko da, eta egunak "bi ilunabar" izango ditu. Eklipsea Orain.eus-en bidez zuzenean jarraitu ahal izango da.
Perez-Iglesias: "Eklipsea ikusiko den lekuetan milioi bat bisitari izango dira"
Eklipsea etxetik gertu eta urrun joan gabe ikusteko gomendioa egin du sailburuak. Milaka betaurreko banatu dituzte iada mugarritzat jo duen fenomenoa ikusteko. Pozik agertu da eklipseak zientzia plazara eramateko balio izan duelako.
Kolon eta ondesteko minbiziaren baheketak erdira murriztu du hilkortasuna Euskadin
Biogipuzkoako eta EHUko ikertzaileak buru ditu ikerketak eta JAMA Network Openen argitaratu dute. Horren arabera, kolon eta ondesteko minbiziaren baheketaren programak % 50 murriztu du hilkortasuna 50 eta 69 urtekoen artean, bi hamarkadatan.
2.200 bat emakumeri eraso die gizon bikotekideak edo bikotekide ohiak, Euskadin, 2026ko lehen seihilekoan
Emakunderen arabera, % 7 igo da 2025aren aldean. Familia barruko indarkeriaren biktimen kopurua % 20 hazi da Araban, eta erasoa jasan duten biktimen kopurua % 10 igo da Gipuzkoan.
Bi pertsona zauritu dira A-8an, trafiko-istripu batean, Muskiz parean, Kantabriarako noranzkoan
Istripua bi kilometroko auto-ilarak eragin ditu. Kantabriarako zirkulazioa 236. irteeratik bideratzen ari da.
Guardia zibil batek bikotekide ohia hil du Llanesen, hura ere agentea
Hilketaren ondoren, ihes egiten saiatu da erasotzailea, eta ahalegin horretan, inguruan zeuden beste agente batzuk tiroka erantzun diote. Bertan zendu da.
Lizarran hildako gizonaren bikotekide ohiak azaldu du indarkeria fisikoa eta psikologikoa pairatu zituela hainbat urtez
Gizona balkoi batetik erorita hil zen, Poliziarengandik ihesi zihoala, azken horiek indarkeria matxistagatik abisua jaso ondoren.
Donostiako Udalak eraso sexisten aurkako Aste Nagusirako kanpaina aktibatu du: puntu morea Boulevardean egongo da
Ane Oyarbide Berdintasun zinegotziak adierazi duenez, "elkarbizitza, errespetu eta askatasun gunea izan behar du Aste Nagusiak, pertsona guztientzat".
Uharteko parrokoak barkamena eskatu eta sareak utzi ditu
Ohar baten bidez argitu duenez, Iruñeko eta Tuterako elizbarrutia ez dago ados Javier Aizpunek zabaldutako mezuekin, eta aita santuaren hitzak aipatuta, "giza duintasunak pasaporterik ez" duela esan du.