Elkarretaratze batek "egiturazko arrazakeria" salatu du Iruñean
Mila pertsona baino gehiagok elkarretaratzea egin dute larunbat honetan Iruñeko Arrotxapea auzoan, George Floyden hilketa salatzeko. Estatubatuarra maiatzean hil zuten Minneapolisen. “Erakunde eta egiturazko arrazakeria” deitoratu dute manifestariek.
Africa Unida, Flor de Africa, EH 11Kolore, Karabana Mugak Zabaldu, Papeles y Derechos Denontzat, Iruñea Ciudad de Acogida eta SOS Racismo Nafarroak deitu dute protesta. Manifestu bat irakurri dute: “etenik ez duen arrazakeria da, jasanezina, onartezina, eta haren aurrean amorruz eta haserre altxatuko gara”.
Floyden heriotzari dagokionez, “bere gorputz bortxatuaren irudia, lurzoruan etzanda laguntza eske, milaka pertsonen gorputz eta bizitza bortxatuen irudia da, kategoriatan banaturik jarraitzen dute, zapalkuntza eta supremazismoa justifikatzen jarraitzeko sistemaren bazterretara bultzatuak”, kritikatu dute.
Pertsonak lurrean etzanda, Iruñean. Argazkia: EFE
Irudiok “beste atxiloketa baten irudiak gogora ekarri dizkigute”, gogorarazi dute. Elhadji Ndiaye senegaldarra polizia-etxean hil zen Arrotxapean atxilotu ostean. Ondoren “sistemaren isiltasun ankerra nagusitu zen; isilik, konplize eta biktima, eskubiderik gabe, nahi gaituzte”, erantsi dutenez.
“Sistema horrek, erakundeek ordezkatuta, etiketak jartzen, kategorizatzen eta zatitzen jarraitzen gaitu, gure eskubideak jatorriak, generoak eta arrazak baldintzatzen dituzte, araudien mugak eta bazterkeria probatzeko espazioak sortuz”, deitoratu dutenez.
Gutxi arte, “pandemia bat kontrolatzeko mugikortasunari mugak jarri dizkiote kaleetan”, eta “pertsona migratzaileen mugikortasuna eta askatasuna urte osoan mugaturik daudela gogoratzea ezinbestekoa da orain”, nabarmendu dute.
Zentzu horretan, “erakundeen arrazakeriaren bidez” mugikortasuna mugatzen zaie, “Atzerri Legearen eta nekropolitikaren bidez, oinarrizko eskubideak bereganatzeko oztopoen bitartez, nortasun kontrol arrazisten bidez, askotan bortxazko atxiloketa, kanporatze edo heriotzen atari”.
Minneapolisen gertatu denak “arrazakeriaren aurkako borroka premiazkoa eta ezinbestekoa dela gogorarazten digu; erresistentzia eta elkar laguntzeko sareen beharra, sare anitz eta sendoak, amorrua antolatzeko eta aukerak eraikitzeko”.
Azkenik, “egiturazko arrazakeriaren, kolonialismoaren, mundu ordena boterearen hierarkizazioan oinarritzen jarraitu nahi duen supremazismoaren aurka altxatu diren pertsona guztiekin egin du bat gure oihuak gaur”, esan dute manifestuan.
Manifestari bat Iruñeko elkarretaratzean. Argazkia: EFE
Zure interesekoa izan daiteke
Emakume bat hil da Tuteran, auto istripu batean
Ezbeharra NA-134 errepidean gertatu da, gaur arratsaldean. Hildako emakumeak gidatzen zuen autoak kamioi bat jo du aurrez aurre.
Osakidetzak gezurtatu egin du igandeko erizaintzako proba beroagatik bertan behera geratu dela
Osasun Sailak zehaztu du proba aurreikusita zegoen bezala egingo dutela, eta gogorarazi du Osakidetzak bere kanal ofizialen bidez ematen duela balizko aldaketen berri.
Iganderako aurreikusitako hainbat ekitaldi bertan behera utzi dituzte, bero handia dela eta
Bilbon, hiribilduaren sorreraren 726. urteurrenaren desfile ofiziala ez dute egingo. Bestalde, Gogorak bertan behera utzi du Artxandan egin behar zuen gudari eta milizianoen omenaldia. Sopelan, Kosta Trail mendi lasterketa bertan behera geratu da, eta Barakaldon hainbat ekitaldi moldatu dituzte.
Osakidetza kontaktuak bilatzen ari da Trapagarango klub batean tuberkulosi kasu bat antzeman ondoren
Euskal Osasun Zerbitzua proba diagnostikoak zabaltzea eta establezimenduko langileak banan-banan deitzea aztertzen ari da, miaketa osatzeko eta kutsatze berriak baztertzeko.
Basauriko banketxe batean lapurreta egin zuen gizonaren bila ari da Ertzaintza
Lapurreta ostegunean gertatu zen, 14:45 aldera, eta gizonak dirua hartu eta ihes egitea lortu zuen. Ertzaintzak ikerketa abiatu du, eta oraingoz ez du lapurretaren inguruko datu gehiagorik zabaldu.
Landa eremuetako mugikortasuna aztertuta, EAEko herriguneetako 3 kotxeko 2 daude hiriguneetan
Saretzen txostenean aztertu dituzten Trafiko Zuzendaritza Nagusiaren azken erregistro ofizialen arabera, Hego Euskal Herriko landa eremuetan metropolietan baino % 55 auto gehiago daude biztanleko, eta toki batzuetan bizilagunak baino gehiago dira kotxeak.
Gero eta emakume gidari gehiago dago Hego Euskal Herrian: gizonena halako bi baino gehiago hazi da kopurua azken hamarkadan
2014tik 2024ra, gidabaimena duten emakumeen kopurua % 14raino igo da Nafarroan, gizonen % 6,6ren aurretik; EAEn, aldea hirukoiztu ere egin da ia. Genero-arrakala estutzen ari da horretan, nahiz eta oraindik gizonak gehiago diren errepideetan.
Saretzen txostenaren bitxikeriak: bizilagun baino auto gehiago dituzten herriak eta emakumezko gidaririk gabeko udalerriak
Hegoaldeko mugikortasunaren berezitasunak azaleratu ditu Saretzen txostenak, besteak beste, Bizkaia motorren kopuruaren hazkundean nagusi dela, eta Nafarroak Hegoaldeko autorik zaharrenak dituela.
Genero-arrakala, Euskadiko mugikortasunean: Gizonezkoen joan-etorrien % 46k autoa erabiltzen dute eta emakumezkoen % 50 oinez
Eguneroko joan-etorrien % 40 autoz egiten dira. 19 urtetik beherakoak mugikortasun jasangarriaren buru dira, haiek baitira bizikleta eta garraio publikoa gehien erabiltzen dituztenak.
Autoa, Hegoaldean: gero eta zaharragoa, dieselak nagusi jarraitzen du eta elektrikoen presentzia oso txikia da
Euskadiko eta Nafarroako turismoen batez besteko adinak bi urte baino gehiago egin du gora (ibilgailuek 12 urte dituzte, batez beste). Errekuntzakoak (diesela eta gasolina) nagusitzen dira, eta ibilgailu elektrikoen kopurua oso txikia da (% 2tik beherakoa).